Table of Contents
Özet
Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi (BÖDT), 1995 yılında H. Uzunboylu tarafından geliştirilmiş bir başarı testidir. Ölçek, bireylerin genel bilgisayar bilgisi ve kullanım becerileri hakkındaki yeterliliklerini objektif bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, bilgisayar öğrenme düzeyi ile bireylerin bilgisayara yönelik sahip oldukları tutumlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Testin temel amacı, bilgisayar okuryazarlığının ve teknik yeterliliğin saptanmasıdır. Bu ölçüm aracı, özellikle eğitim ve teknoloji kabulü araştırmalarında, kullanıcıların bilişsel arka planını belirlemede önemli bir kaynak olarak kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Bilgisayar Öğrenme Düzeyi, Bilgisayar Yetkinliği, Teknoloji Tutumu, Psikometrik Ölçek, Başarı Testi, Geliştirme Ölçeği.
Yazarlar
H. Uzunboylu.
Amaç
Bu testin birincil amacı, bireylerin bilgisayar teknolojileri hakkındaki bilgi ve beceri seviyelerini nicel olarak belirlemektir. Ölçek, bu öğrenme düzeyinin, bireylerin bilgisayara karşı geliştirdiği tutum üzerindeki etkisini araştırmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, eğitim programlarının etkinliği ve teknoloji entegrasyon süreçlerinin başarısı hakkında çıkarımlar yapılabilmektedir.
Ölçek, bilgisayar eğitimine yönelik ihtiyaç analizlerinde ve teknolojiye yönelik genel yeterliliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilmiştir.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, Bilgisayar Öğrenme Düzeyi‘dir. Bu yapı, sadece bilgisayar donanımı veya yazılımı hakkındaki teorik bilgiyi değil, aynı zamanda günlük ve akademik görevlerde bilgisayarı etkin bir şekilde kullanabilme yeteneğini de kapsar.
Öğrenme düzeyi, genellikle bilişsel bir başarı alanı olarak ele alınır ve bilgisayar okuryazarlığı (computer literacy) kavramıyla yakından ilişkilidir. Test maddeleri, temel bilgisayar kavramlarını, işletim sistemlerini, yaygın uygulama yazılımlarını ve temel programlama mantığını kapsayacak şekilde oluşturulmuştur.
Geçerlik
BÖDT’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin geliştirildiği 1995 tarihli yüksek lisans tezi içerisinde detaylı olarak sunulmuştur. Kamuya açık özetlerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinde kapsam geçerliği (içerik geçerliği) için uzman görüşlerine başvurulmuş olması beklenmektedir.
Ölçeğin yapı geçerliği ile ilgili bilgiler, orijinal tez metninde yer almaktadır. Araştırmacılar, testin hedeflenen Bilgisayar Öğrenme Düzeyi yapısını ne ölçüde temsil ettiğini anlamak için bu kaynağa başvurmalıdır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (reliability) bilgileri, kamusal özetlerde yer almamaktadır. Geliştirme çalışması sırasında iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test yöntemleri kullanılarak güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.
Testin güvenilirlik düzeyini incelemek isteyen araştırmacıların, ölçeğin tutarlılık ve kararlılık verilerini elde etmek için H. Uzunboylu’nun YÖK Tez Merkezi üzerinden erişilebilen orijinal tez çalışmasını incelemeleri gerekmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla uygulanan faktör analizi sonuçları, özet kaynaklarda mevcut değildir. Bir geliştirme ölçeği olması sebebiyle, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlarda toplandığını gösteren Keşfedici Faktör Analizi (KFA) çalışmalarının yürütülmüş olması muhtemeldir.
Faktör yapısının incelenmesi, Bilgisayar Öğrenme Düzeyi kavramının hangi bileşenlerden (örneğin, yazılım bilgisi, donanım bilgisi, uygulama becerisi) oluştuğunu ortaya koymak açısından kritik öneme sahiptir.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Bilgi ve Başarı Testi (Knowledge and Achievement Test)
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Akademik Popülasyon (Yüksek Öğrenim Öğrencileri)
Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş grubu)
Population Details: 1995 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır.
Test Methodology: Bilişsel yeterliliği ölçmeye yönelik, muhtemelen çoktan seçmeli veya doğru/yanlış formatında madde yapısı.
Anahtar Kelimeler
Bilgisayar Eğitimi, Uzunboylu, 1995, Teknoloji Yetkinliği, Lisansüstü Araştırma, Ankara Üniversitesi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (N/A)
Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (N/A)
Correspondence Address: Bilinmiyor (N/A)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 1995.
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için doğrudan yazar H. Uzunboylu ile veya tezin sunulduğu Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım ücreti bilgisi bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ölçeğin kaynak referansı aşağıdaki gibidir:
- Uzunboylu, H. (1995). Bilgisayar öğrenme düzeyi ile bilgisayara yönelik tutumlar arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Tezin orijinal bağlantısı YÖK Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: bilgisayar-ogrenme-duzeyi-testi-toad.pdf.
Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri bu kaynakta yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme yapısı için Uzunboylu’nun (1995) orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-ogrenme-duzeyi-testi/
memjavad. "Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi." Turkish Psychological Scales, 5 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-ogrenme-duzeyi-testi/.
memjavad. "Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-ogrenme-duzeyi-testi/.
memjavad (2025) 'Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bilgisayar-ogrenme-duzeyi-testi/.
[1] memjavad, "Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Bilgisayar Öğrenme Düzeyi Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.