Bilgisayar Destekli Durumlu Öğrenme Tutum Ölçeği

Özet

Bilgisayar Destekli Durumlu Öğrenme Tutum Ölçeği, 1999 yılında Murat Ataizi tarafından bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğrencilerin
durumlu öğrenme ortamlarına yönelik tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle, bilgisayar destekli öğrenme süreçlerinde öğrencilerin hem öğrenme ortamına hem de sunulan içeriğin günlük yaşama uygulanabilirliğine dair algılarını ve duygusal tepkilerini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, eğitim teknolojileri ve pedagojik yaklaşımların kesişim noktasında, öğrenci algılarını nicel olarak belirlemek için önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Bilgisayar Destekli Öğrenme, Durumlu Öğrenme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Bilişsel Biçim, Problem Çözme Becerisi.

Yazarlar

Murat Ataizi

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bilgisayar destekli durumlu öğrenme yöntemlerinin kullanıldığı eğitim ortamlarında katılımcıların bu öğrenme deneyimine karşı geliştirdikleri tutumları kapsamlı bir şekilde saptamaktır. Bu tutumlar, öğrencilerin öğrenme sürecine katılımını, motivasyonunu ve nihayetinde elde edilen başarıyı etkilediği için ölçülmesi kritik öneme sahiptir.

Ölçek, aynı zamanda doktora tezinin ana hedefi olan bilişsel biçim ve içeriğin gerçeklik düzeyinin sorun çözme becerilerinin gelişimine etkisini inceleyen büyük bir araştırmanın bir parçası olarak, tutumsal değişkenleri kontrol etmek veya açıklamak amacıyla kullanılmıştır. Bu bağlamda, bireylerin teknoloji destekli öğrenme ortamlarına yönelik duygusal ve bilişsel eğilimlerini ortaya koymaktadır.

Yapı

Bilgisayar Destekli Durumlu Öğrenme Tutum Ölçeği, öğrenci tutumlarını iki temel faktör veya alt boyut üzerinden incelemektedir: Ortam ve İçerik. Bu yapı, durumlu öğrenme teorisinin iki ana bileşenini yansıtmaktadır: öğrenmenin gerçekleştiği fiziksel veya sanal bağlam ve öğrenilen bilginin niteliği.

• Ortam Boyutu (15 Madde): Bu boyut, öğrencilerin bilgisayarla çalışma sırasında hissettikleri güven, rahatlık ve genel olarak öğrenme ortamının algılanan kalitesine odaklanır. Örneğin, “Bilgisayarla çalışırken kendimi güvende hissettim” maddesi bu boyuta aittir.
• İçerik Boyutu (15 Madde): Bu boyut, öğrencilerin öğrendikleri materyalin gerçek hayata aktarılabilirliği, uygulanabilirliği ve pratik değeri hakkındaki algılarını değerlendirir. Örneğin, “Öğrendiklerim günlük yaşamda uygulanabilir nitelikteydi” maddesi bu boyutu temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinde detaylı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmakla birlikte, özet kaynakta bu çalışmalara dair nicel veriler (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik) doğrudan belirtilmemiştir.

Ölçek geliştirme sürecinde, genellikle kapsam ve görünüş geçerliğini sağlamak amacıyla alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Ölçeğin iki temel boyutu (Ortam ve İçerik) ile durumlu öğrenme kuramına uygun bir yapı sergilediği görülmektedir. Daha ileri araştırmalar için ek yapı geçerliği analizlerinin (örneğin Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapılması önerilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen değer, ölçeğin son derece güvenilir olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı .89 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, psikometrik açıdan mükemmel kabul edilen bir aralıkta yer almakta olup, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, durumlu öğrenme tutumunu temsil eden iki ana boyuttan oluşmaktadır: Ortam ve İçerik. Her bir boyutun 15 maddeden oluştuğu belirtilmiştir, bu da ölçeğin toplamda 30 madde içerdiğini düşündürmektedir.

Bu iki faktörlü yapı, öğrencilerin teknoloji destekli öğrenmeye yönelik tutumlarının sadece teknik çevreye değil, aynı zamanda öğrenilen materyalin pedagojik ve pratik değerine de bağlı olduğunu göstermektedir. Ölçek, bu iki kritik faktörü birbirinden ayırt edebilecek şekilde geliştirilmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Ölçek

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (Doktora tezi bağlamında çalışmaya katılanlar)

Age Group: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencisi popülasyonu)

Population Details: Ölçek, Anadolu Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir doktora tezi çalışmasında kullanılmıştır. Popülasyon detayları için tezin incelenmesi gerekmektedir.

Test Methodology: 5 dereceli tutum ölçeği (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) kullanılarak yapılan öz bildirim envanteridir. Yüksek puanlar olumlu tutumu ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim, Cronbach Alfa, Psikometri, Eğitim Bilimleri, Anadolu Üniversitesi, Ölçek Geliştirme, Öğrenme Ortamı.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1999

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım için yazar Murat Ataizi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari amaçlı kullanımlar için izin ve ücret koşulları yazar tarafından belirlenir.

Tezin orijinal bağlantısı YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde bulunmaktadır: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: bilgisayar-destekli-durumlu-ogrenme-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Ataizi, M. (1999). Bilgisayar destekli durumlu öğrenmede bilişsel biçim ve içeriğin gerçeklik düzeyinin sorun çözme becerilerinin gelişimine etkisi (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

Bilgisayar Destekli Durumlu Öğrenme Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ortam (15 m): Bilgisayarla çalışırken kendimi güvende hissettim.
İçerik (15 m): Öğrendiklerim günlük yaşamda uygulanabilir nitelikteydi.