BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri

Özet

BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri, Yrd. Doç. Dr. Nurettin Şimşek tarafından 2002 yılında geliştirilmiş bir psikometrik ölçme aracıdır. Bu envanter, bireylerin öğrenme süreçlerinde kullandıkları baskın öğrenme biçemlerini belirlemeyi amaçlar. Envanter, 48 maddeden ve 5’li Likert tipi derecelendirmeden oluşmaktadır. Yapılan faktör analizleri sonucunda ölçeğin üç temel alt boyutta (Bedensel, İşitsel ve Görsel biçemler) toplandığı ve sosyal bilimler araştırmaları için yeterli düzeyde geçerlik ve güvenirlik katsayılarına sahip olduğu kanıtlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme biçemleri, İşitsel biçem, Görsel biçem, Bedensel biçem, BİG 16, Öğrenme stilleri, Psikometrik, Envanter

Yazarlar

Yrd. Doç. Dr. Nurettin Şimşek

Amaç

BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri’nin temel amacı, bireylerin bilgi edinme, işleme ve hatırlama süreçlerinde hangi duyusal kanalları daha yoğun ve etkili kullandıklarını saptamaktır. Bu saptama, özellikle eğitim ortamlarında öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına uygun öğretim stratejilerinin belirlenmesine yardımcı olmayı hedefler.

Envanter, öğrencilerin kendilerine özgü öğrenme tercihlerini fark etmelerini sağlayarak, akademik başarılarını artırma potansiyeline sahiptir. Aynı zamanda eğitimcilerin, ders materyallerini ve sunum tekniklerini bu üç temel duyusal biçeme göre çeşitlendirmelerine yönelik önemli veriler sunar.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Kavram)

Ölçek, bireylerin çevresel uyarıcılara ve bilgiye tepki verme biçimlerini ifade eden öğrenme biçemleri (learning styles) psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle duyusal tercihlere dayanan ve VAK (Visual, Auditory, Kinesthetic) modeline benzer şekilde üç temel boyutta gruplandırılmıştır.

Ölçeğin ölçtüğü üç temel alt boyut şunlardır:

• Bedensel Biçem (Kinestetik): Öğrenmenin fiziksel hareket, deneyimleme ve dokunma yoluyla gerçekleştiği tercihi ifade eder.
• İşitsel Biçem (Auditory): Öğrenmenin dinleme, konuşma ve sözel talimatları takip etme yoluyla en etkili olduğu tercihi ifade eder.
• Görsel Biçem (Visual): Öğrenmenin görme, okuma, haritalar, grafikler ve görsel materyaller yoluyla en iyi sağlandığı tercihi ifade eder.

Geçerlik

Envanterin geçerlik çalışmaları, ölçeğin yapısal tutarlılığını ve ölçülmek istenen öğrenme biçemleri yapısını başarıyla temsil ettiğini göstermiştir. Yapılan analizler, envanterin öngörülen üç boyutlu yapısını doğrulamıştır.

Yapı geçerliği kapsamında, her bir maddenin rotasyon öncesi ve sonrası faktör yükleri ile madde-alt test ve madde-toplam korelasyonları incelenmiştir. Tüm maddelerin faktör yüklerinin .40’ın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Bu değer, bir maddenin ölçme aracına alınabilmesi için sosyal bilimlerde genel kabul görmüş alt ölçütü karşılamaktadır. Açıklanan varyans miktarının tatmin edici düzeyde olması da geçerlik bulgularını desteklemektedir.

Güvenirlik

BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, Cronbach Alpha yöntemi ile hesaplanmıştır. Elde edilen değerler, envanterin genel olarak yüksek bir güvenilirlik düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenilirlik katsayıları aşağıdaki gibidir:

• Bedensel Biçem için: .684
• İşitsel Biçem için: .771
• Görsel Biçem için: .793
• Tüm Envanter için: .844

Özgüven (1994) tarafından belirtilen ve araştırmalarda kullanılabilecek ölçme araçları için öngörülen güvenilirlik düzeyinin .70-.80 aralığında olduğu göz önüne alındığında, envanterin bütününün güvenilirlik düzeyi oldukça yeterlidir. Alt boyutlardan İşitsel ve Görsel biçemler yüksek güvenilirlik gösterirken, Bedensel biçem katsayısı kabul edilebilir sınıra yakındır.

Faktör Analizi

Envanterin yapısal geçerliliğini desteklemek amacıyla yürütülen faktör analizinde, üç faktörün (Bedensel, İşitsel ve Görsel) toplam varyansın önemli bir kısmını açıkladığı görülmüştür. Üç faktörün birlikte açıkladığı toplam varyans oranı %42.923’tür. Bu oran, sosyal bilimler araştırmalarında yapı geçerliği için yeterli ve tatmin edici kabul edilen bir değerdir.

Analizler, envanterin güçlü bir şekilde üç boyuta ayrıldığını ve maddelerin ilgili alt testlere yüksek faktör yükleri ile bağlandığını kanıtlamıştır. Tüm maddelerin faktör yüklerinin .40 eşiğini aşması, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir faktör yapısına sahip olduğunu teyit etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme

Format: 3 alt boyut ve 48 madde

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim alanındaki bireyler

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle lise ve üniversite öğrencilerine yönelik uygulanabilir)

Population Details: Ölçeğin geliştirme çalışması, Türkiye’deki yükseköğretim veya ortaöğretim öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert ölçeği kullanılarak derecelendirilir. Puanlama aralığı 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 5 (kesinlikle katılıyorum) arasındadır. Yüksek puanlar, ilgili öğrenme biçeminin bireyde baskın olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Kinestetik öğrenme, Görsel öğrenme, İşitsel öğrenme, Psikoloji, Faktör analizi, Cronbach Alpha, Psikometri

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2002

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda kullanılabilir. Ticari olmayan kullanımlar için genellikle orijinal kaynağın usulüne uygun olarak gösterilmesi gerekmektedir. Kullanım detayları ve izinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (Tahmini, makale yayımlandığı dönemdeki kurum)

Kaynaklar

1. Şimşek, N. (2002). BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(1), 33-47.
2. Özgüven, İ. E. (1994). Psikolojik Testler. Ankara: Doğuş Matbaası.

Makalenin orijinal PDF’i şuradan indirilebilir: http://www.ebuline.com/pdfs/1Sayi/1-3.pdf

Envanterin ek bir PDF dosyası da mevcuttur: big-16-ogrenme-bicemleri-envanteri-toad.pdf

BİG 16 Öğrenme Biçemleri Envanteri Maddeleri

Envanter toplamda 3 alt boyut ve 48 maddeden oluşmaktadır (her alt boyut 16 madde içerir). Aşağıda her alt boyutu temsil eden örnek birer madde sunulmuştur:

• Bedensel (16 m): Çalışırken kalkıp dolaşmaya ihtiyaç duyarım ve sık sık ara veririm.
• İşitsel (16 m): Çocukken öğrendiğim şarkıları genellikle iyi hatırlarım.
• Görsel (16 m): Bir haritadaki ayrıntıları genellikle zorlanmadan hatırlayabilirim.