Beyin Uyumlu Öğrenme Ölçeği

Özet

Beyin Uyumlu Öğrenme Ölçeği, Betül Tarhan tarafından 2009 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle Yabancı Dil Olarak İngilizce öğretimi alanında çalışan öğreticilerin, öğrenme süreçlerini optimize etmeyi amaçlayan beyin uyumlu öğrenme ilkeleri hakkındaki hem bilgi düzeylerini hem de bu ilkelere yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, eğitim bilimleri ve nörobilim kesişimindeki bu önemli alana ışık tutarak, öğretmenlerin profesyonel gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine katkıda bulunmaktadır.

Ölçeğin geliştirme aşaması, kapsamlı bir literatür taraması ve uzman görüşleri temel alınarak yürütülmüştür. Ölçek, yabancı dil öğretiminde sinirbilim temelli yaklaşımların öneminin arttığı bir dönemde, uygulamacılar için değerli bir değerlendirme aracı sunmaktadır. Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: beyin-uyumlu-ogrenme-olcegi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

Beyin Uyumlu Öğrenme, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, İngilizce Öğreticileri, Nöroeğitim, Yabancı Dil Öğretimi

Yazarlar

Betül Tarhan

Amaç

Beyin Uyumlu Öğrenme Ölçeği’nin temel amacı, Yabancı Dil Olarak İngilizce öğretimi alanında görev yapan öğreticilerin, nörobilimsel araştırmalara dayanan beyin uyumlu öğrenme ilkeleri hakkındaki mevcut bilgi seviyelerini ve bu ilkelere yönelik sahip oldukları duygusal/bilişsel tutumları nicel olarak belirlemektir. Bu belirleme, öğretmen eğitimi programlarının ve hizmet içi eğitim faaliyetlerinin bu ilkeleri kapsayacak şekilde yeniden yapılandırılmasına zemin hazırlamaktadır.

Ölçek, öğreticilerin beyin uyumlu pedagojik yaklaşımları ne ölçüde benimsediklerini ve sınıf içi uygulamalarına yansıttıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Böylece, öğrenme ortamlarının beynin doğal işleyişine daha uygun hale getirilmesi için gerekli olan eğitimsel müdahaleler saptanabilir.

Yapı

Ölçek, iki temel psikolojik yapıyı ölçmektedir: Bilgi Düzeyi ve Tutum. Bilgi düzeyi boyutu, öğreticilerin Caine ve Caine gibi önde gelen araştırmacılar tarafından formüle edilen 12 temel Beyin Uyumlu Öğrenme ilkesi hakkındaki teorik ve pratik anlayışlarını değerlendirir. Tutum boyutu ise, bu ilkelerin yabancı dil öğretimine entegrasyonuna yönelik isteklilik, inanç ve değer yargılarını ölçmektedir.

Ölçek, muhtemelen çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve beyin uyumlu öğrenmenin farklı bileşenlerini (örneğin, tehditsiz ortam oluşturma, anlamlı içeriğin kullanımı, aktif katılım) alt boyutlar aracılığıyla ayrıştırmaktadır. Bu ayrım, öğreticilerin hangi spesifik alanlarda güçlü veya zayıf olduklarını detaylıca anlamayı sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Tarhan’ın (2009) Doktora Tezi içerisinde detaylı olarak sunulmuştur. Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, beyin uyumlu öğrenme ilkeleri ve tutumları alanını yeterince temsil ettiğini doğrulamak için uzman görüşlerine başvurulmuştur.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik yapısını desteklemek amacıyla, muhtemelen Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleri aracılığıyla benzer sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir. Bu analizlerin sonuçları da orijinal doktora tezinde yer almaktadır.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini belirlemek için Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Bu katsayı, ölçeğin genel güvenilirliğinin temel göstergesidir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içinde kararlılığını ölçmek amacıyla belirli bir zaman aralığıyla aynı katılımcılara tekrar uygulanmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Beyin Uyumlu Öğrenme Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçeğin iki ana boyutu (Bilgi ve Tutum) veya bu boyutlara ait alt faktörleri, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ile belirlenmiş ve muhtemelen doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile teyit edilmiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin maddelerinin teorik olarak öngörülen faktörler altında toplandığını ve her bir faktörün beyin uyumlu öğrenmenin belirli bir yönünü temsil ettiğini göstermektedir. Bu analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını kanıtlayan kritik adımlardır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme ölçeği (Özgün Ölçek)

Format: Çok maddeli, Likert tipi derecelendirme (Ölçeğin tutum ve bilgi düzeyini ölçmesi nedeniyle bu formatın kullanıldığı varsayılmaktadır).

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğreticiler / Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (20+)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli kurumlarda görev yapan Yabancı Dil Olarak İngilizce öğreticileri.

Test Metodolojisi: Psikometrik özelliklerinin belirlendiği ve geçerlik/güvenirlik çalışmalarının yapıldığı bir ölçek geliştirme çalışması.

Anahtar Kelimeler

Beyin Temelli Öğretim, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Tutumları, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Betül Tarhan (Tezin yapıldığı dönemde İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2009 (Doktora tezinin tamamlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir Doktora Tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazara atıfta bulunularak ücretsiz kullanılabilir. Ticari veya geniş ölçekli kullanımlar için sorumlu yazar Betül Tarhan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

Tarhan, B. (2009). Yabancı dil olarak İngilizce öğreticilerinin beyin uyumlu öğrenme ilkeleri hakkındaki bilgilerinin ve tutumlarının ölçülmesi (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Beyin Uyumlu Öğrenme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, ölçeğin orijinal kaynağında (Tarhan, 2009, Doktora Tezi) yer almaktadır. Maddelerin tamamına ulaşmak için ilgili tezin incelenmesi gerekmektedir.