Beş Faktör Narsisizm Ölçeği- Kısa Form

Özet

Beş Faktör Narsisizm Ölçeği- Kısa Form (BFNÖ-KF), orijinal olarak beş faktörlü kişilik modeline dayanan Narsisizm Envanteri’nin (FFNI) Türkçe uyarlamasının kısa versiyonudur. Bu ölçek, narsisistik kişilik özelliklerini, geleneksel olarak tanımlanan görkemli (grandiose) ve savunmasız (vulnerable) narsisizm spektrumunu kapsayacak şekilde, temel kişilik boyutları çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. F. Ekşi tarafından 2016 yılında Türkçe diline uyarlanan bu form, klinik ve akademik araştırmalarda kısa sürede güvenilir ve geçerli veri toplama ihtiyacına yanıt vermektedir. Uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik eşdeğerliğini sağlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Narsisizm, Beş Faktör Kişilik Modeli, FFNI-SF, Kişilik Özellikleri, Psikopatoloji, Uyarlama, Görkemli Narsisizm, Savunmasız Narsisizm.

Yazarlar

F. Ekşi (Türkçe Uyarlama)

Amaç

BFNÖ-KF’nin temel amacı, bireylerin narsisistik kişilik özelliklerini hızlı ve etkili bir şekilde ölçmektir. Orijinal uzun formun karmaşıklığı ve uygulama süresi göz önüne alındığında, kısa form, özellikle zaman kısıtlılığı olan geniş örneklemli çalışmalarda veya klinik taramalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Ölçek, narsisizmin geleneksel dikotomisinden (görkemli vs. savunmasız) ziyade, kişilik boyutları bağlamında daha incelikli bir değerlendirme sunarak, araştırmacıların narsisizmin alt bileşenlerini incelemesine olanak tanır.

Yapı

Bu ölçek, narsisizmi Beş Faktör Kişilik Modeli (BİG 5) kapsamında ele alan bir teorik yapıya sahiptir. Narsisizm, bu modelin boyutları (Nevrotiklik, Dışa dönüklük, Deneyime Açıklık, Uyumluluk ve Öz Disiplin) ile ilişkili alt faktörler aracılığıyla ölçülür. BFNÖ-KF, narsisizmin beş ana faktörünü temsil eden alt boyutlara sahiptir:

• Görkemli Karşılık (Grandiosity): Kendini aşırı yüceltme, üstünlük inancı.
• Savunmasız Karşılık (Vulnerability): Utanç, hassasiyet ve kırılganlık.
• Antagonizm (Antagonism): Sömürücülük, kibir ve empati eksikliği.
• Narsisistik Düzenleme (Narcissistic Regulation): Öz-saygıyı koruma çabaları.
• Duygusallık (Emotionality): Duygusal tepkisellik ve istikrarsızlık.

Bu yapı, narsisizmin tek boyutlu bir kavram olmaktan ziyade, karmaşık ve çok boyutlu bir kişilik örüntüsü olduğunu vurgular.

Geçerlik

Türkçe uyarlama çalışması (Ekşi, 2016), ölçeğin yapısal ve eşzamanlı geçerliğini incelemiştir. Yapılan analizler, orijinal ölçeğin teorik beş faktörlü yapısının Türk örnekleminde de doğrulandığını göstermiştir. Özellikle, faktör analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları uygun şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Ek olarak, BFNÖ-KF puanlarının, diğer narsisizm ve kişilik ölçümleriyle (örneğin, Narsisistik Kişilik Envanteri) anlamlı ve beklenen yönlerde ilişkiler göstermesi, ölçeğin yakınsak ve ayrışan geçerliğinin sağlandığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, BFNÖ-KF’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları incelenmiştir. Genellikle, kısa formların uzun formlara kıyasla daha düşük güvenirlik değerleri sergileme eğilimi olsa da, Ekşi (2016) çalışması, ölçeğin genel puanı ve alt faktör puanları için kabul edilebilir düzeyde Cronbach Alfa değerleri bildirmiştir. Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

BFNÖ-KF’nin Türkçe uyarlaması sırasında, ölçeğin orijinal İngilizce yapısını koruyup korumadığını belirlemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, beş faktörlü yapının (Görkemli Karşılık, Savunmasız Karşılık, Antagonizm, Narsisistik Düzenleme ve Duygusallık) Türk kültürüne özgü bir örneklemde iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir. Bu, kısa formun, narsisizmin karmaşık yapısını oluşturan temel bileşenleri başarıyla ayrıştırdığını teyit eder.

Araç

Test Type: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale) / Psikometrik Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal uzun form genellikle 5 veya 7 noktalı Likert kullanır, uyarlamada kullanılan spesifik format Ekşi (2016) makalesinde detaylandırılmıştır.)

Language Available: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Population Group: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Uyarlama çalışması Türkiye’deki üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Bireylerin kendilerine verilen ifadelerle ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirtmeleri istenir.

Bu ölçeğin orijinal PDF ve DOCX dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• bes-faktor-narsisizm-olcegi-toad.pdf (PDF)
• bes-faktor-narsisizm-olcegi-kisa-form-toad.docx (DOCX)

Anahtar Kelimeler

Kısa Form, Narsisizm Envanteri, Kişilik Ölçümü, Psikolojik Değerlendirme, Beş Faktör, Öz Bildirim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

BFNÖ-KF’nin Türkçe uyarlaması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle yazarın iznine tabi olabilir, ancak spesifik ücretlendirme bilgisi kaynakta yer almamaktadır. Kullanım için ilgili makaleye atıf yapılması gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Ekşi, F. (2016). The short form of the Five-Factor Narcissism Inventory: Psychometric equivalence of the Turkish version. Educational Sciences: Theory & Practice, 16(4), 1081-1096.
2. Miller, J. D., Lynam, D. R., Widiger, T. A., & Leukefeld, C. (2015). The Five-Factor Narcissism Inventory: A five-factor measure of narcissistic personality. Journal of Personality Assessment, 97(4), 300-313. (Orijinal ölçek referansı)

Beş Faktör Narsisizm Ölçeği- Kısa Form Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

(Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelerin orijinali için Ekşi (2016) makalesine başvurulmalıdır.)