Beden Eğitimi ve Spor Dersi Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi ve Spor Dersi Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği (BESDSDAÖ), Oğuz Kaan Esentürk ve A. Yılmaz tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spor derslerinde deneyimledikleri ve algıladıkları sınıf değerlendirme ortamının atmosferini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme süreci, geçerlik ve güvenirlik analizlerini kapsayarak, aracın Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun, sağlam psikometrik özellikler taşıdığını göstermiştir. BESDSDAÖ, eğitim araştırmacıları ve öğretmenler için değerlendirme yaklaşımlarının öğrenci motivasyonu ve tutumları üzerindeki etkilerini anlamada önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Spor, Sınıf Atmosferi, Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, BESDSDAÖ, Öğrenci Algısı.

Yazarlar

Oğuz Kaan ESENTÜRK, A. Yılmaz

Amaç

BESDSDAÖ’nün temel amacı, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spor derslerinde uygulanan değerlendirme yöntemleri, kriterleri ve geri bildirim süreçleri hakkındaki algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, değerlendirme atmosferinin öğrencinin motivasyon düzeyini, derse katılımını ve spora yönelik tutumlarını nasıl etkilediğini belirlemeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin sınıfta yarattığı değerlendirme ikliminin yapıcı mı yoksa baskıcı mı olduğunu tespit etmek için kritik veriler sunar.

Yapı

BESDSDAÖ, Beden Eğitimi ve Spor derslerindeki sınıf değerlendirme atmosferini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, öğrencilerin öğretmenlerinin değerlendirme uygulamalarının adilliği, şeffaflığı ve destekleyici niteliği hakkındaki öznel yargılarını kapsamaktadır. Ölçek maddeleri genellikle öğrencilerin, not verme süreçlerinin ne kadar açık olduğunu, hatalarının nasıl ele alındığını ve değerlendirmenin sadece başarıya mı yoksa çabaya mı odaklandığını algılama biçimlerini merkeze alır. Bu algılanan atmosfer, öğrencilerin derse yönelik içsel motivasyonları üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır. Her ne kadar orijinal kaynakta bir özet yer almasa da, makale (Esentürk & Yılmaz, 2020) yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri kullanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik yapıyı temsil eden anlamlı alt boyutlara sahip olduğu ve Beden Eğitimi ve Spor dersi bağlamında değerlendirme atmosferi yapısını başarıyla ölçtüğü belirlenmiştir. Bu analizler genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerini içermektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirlik çalışmaları, aracın zamana ve koşullara bağlı olmaksızın tutarlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. Güvenirlik hesaplamaları, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ile gerçekleştirilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde uyum sağladığını ve BESDSDAÖ’nün bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabilecek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunun bir göstergesidir.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi ve Spor Dersi Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği’nin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Araştırmacılar, ölçeğin temel bileşenlerini belirlemek için öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanmışlardır. AFA sonuçları, değerlendirme atmosferi yapısının kaç alt boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak bu belirlenen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde doğrulanabilirliği test edilmiş ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik olarak desteklendiğini kanıtlamıştır.

Ölçek

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır.

Derecelendirme: 1=Kesinlikle katılmıyorum, 5=Kesinlikle katılıyorum.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ortaokul ve lise düzeyinde Beden Eğitimi dersi alan öğrenciler).

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Yaklaşık 10-18 yaş aralığı, hedef kitlenin eğitim düzeyine göre değişir).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerindeki Beden Eğitimi ve Spor dersi alan öğrenciler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde gerçekleştirilebilen öz bildirim (self-report) yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Sınıf Yönetimi, Öğrenci Motivasyonu, Beden Eğitimi Öğretmenliği, Ölçme ve Değerlendirme, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Oğuz Kaan ESENTÜRK

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Makalede belirtilmemiştir.

İletişim Adresi: [email protected]

Kurumsal E-posta Adresleri: Makale detaylarında belirtilmemiştir.

İzinler ve Ücretler ile Test Yılı

Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Oğuz Kaan ESENTÜRK ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni ve koşulları yazar tarafından belirlenmektedir.

Test Yılı: 2020

Referanslar

• Esentürk O. K., Yılmaz, A. (2020). Beden Eğitimi ve Spor Dersi Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği (BESDSDAÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Turkish Studies, 15(1), 195-211.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: turkishstudies.net

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: beden-egitimi-ve-spor-dersi-sinif-degerlendirme-atmosferi-olcegi-toad.pdf

Beden Eğitimi ve Spor Dersi Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye veya PDF dosyasına başvurulmalıdır.