Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeği, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleğe yönelik inançlarını ve tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özgün bir yapının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uyarlanması çalışması sonucunda ortaya çıkmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk akademisyenler ve araştırmacılar tarafından beden eğitimi alanındaki mesleki inançları güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin mesleğe olan bağlılık düzeylerini, çalışma arzularını ve beden eğitimi derslerine yükledikleri değeri belirlemeyi hedefler.

Ölçeğin psikometrik özellikleri, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak titizlikle incelenmiş ve iki faktörlü yapısının Türk örnekleminde korunduğu tespit edilmiştir. Bu faktörler, Çalışma Arzusu ve Beden Eğitimine Verilen Değer olarak adlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Beden eğitimi, öğretmenlik, mesleki inanç, uyarlama, psikometrik, Likert tipi, spor psikolojisi, öğretmen yeterliliği.

Yazarlar

Sinan Uğraş, Merve Dindar

Amaç

Ölçeğin temel amacı, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleklerine yönelik sahip oldukları inanç düzeylerini, özellikle de mesleki motivasyon ve beden eğitimi alanına atfettikleri değeri ölçmektir. Özgün olarak yabancı dilde geliştirilmiş olan bu aracın, Türk eğitim ve kültür ortamına uyarlanmasıyla, Türkiye’deki beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki inançlarını bilimsel metotlarla inceleyebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı literatüre kazandırılmıştır.

Uyarlama çalışması, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesi, eğitim programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi ve mesleki tatmin düzeylerinin araştırılması gibi konularda araştırmacılara önemli bir zemin sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı/Kavram

Ölçek, “Mesleki İnanç” (Professional Belief) kavramını temel almaktadır. Bu kavram, bir meslek grubunun (bu durumda beden eğitimi öğretmenlerinin) görevlerini yerine getirirken sahip oldukları değer yargılarını, tutumları ve mesleğin önemine dair düşüncelerini kapsar. Ölçek, bu genel yapıyı iki temel alt boyutta ele almaktadır:

• Çalışma Arzusu (6 madde): Öğretmenin mesleğini icra etme isteğini, motivasyonunu ve görevlerini yerine getirme konusundaki içsel dürtülerini ifade eder.
• Beden Eğitimine Verilen Değer (6 madde): Öğretmenin, beden eğitimi dersinin öğrencinin gelişimindeki önemine ve okul müfredatındaki yerine dair inançlarını ve atfettiği önemi yansıtır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği kanıtlarını elde etmek için istatistiksel analiz yöntemleri kullanılmıştır.

Öncelikle, ölçeğin faktör yapısını keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, maddelerin beklenen alt faktörler altında toplandığını ortaya koymuştur. Ardından, elde edilen bu faktör yapısının farklı bir örneklem grubunda da doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, iki faktörlü yapının iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğinin sağlandığını göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmek amacıyla incelenmiştir. İç tutarlılık kanıtı için en yaygın kullanılan yöntem olan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan analizlerde, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek iç tutarlılık değerleri elde edilmiştir, bu da maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle tutarlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek için t testi gibi ek güvenirlik analizleri de yapılmıştır. Bu testler, ölçek puanlarının kısa zaman aralıklarında stabil kaldığını ve rastgele hatalardan bağımsız olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeği’nin uyarlama sürecinde faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak kanıtlamak için kritik bir rol oynamıştır.

Başlangıçta yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin toplam 12 maddeden oluştuğunu ve bu maddelerin iki temel faktör altında toplandığını göstermiştir: Çalışma Arzusu ve Beden Eğitimine Verilen Değer. Bu iki faktör, mesleki inancın temel bileşenlerini temsil etmektedir. Daha sonra gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), bu iki faktörlü yapının (6 madde + 6 madde) Türk örnekleminde kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını ve orijinal yapıyı koruduğunu kanıtlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 7’li Likert Tipi Derecelendirme (1= kesinlikle katılmıyorum – 7= kesinlikle katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Beden Eğitimi Öğretmenleri ve Öğretmen Adayları

Age Group: Yetişkin (Meslek icra eden veya etmeye hazırlanan bireyler)

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması Türkiye’deki beden eğitimi öğretmenleri veya ilgili alandaki öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale), kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alfa, yapı geçerliliği, psikometri, spor eğitimi, meslek etiği, ölçme ve değerlendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sinan UĞRAŞ (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Sinan Uğraş ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak kullanım koşulları için yazarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır.

Ek Bilgi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: beden-egitimi-ogretmenligi-mesleki-inanc-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Uğraş, S. ve Dindar, M . (2019). Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1) , 23-34 .

Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Beden Eğitimi Öğretmenliği Mesleki İnanç Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek toplam 12 maddeden oluşmakta olup, iki ana faktör altında toplanmıştır:

• Çalışma Arzusu ( 6 madde )
• Beden Eğitimine Verilen Değer ( 6 madde )