Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği, Vildan Akbulut tarafından 2021 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, ortaokul ve lise öğrencilerinin beden eğitimi derslerine yönelik içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini belirlemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçek, öğrencilerin dönüşümsel liderlik algıları ve beden eğitimi dersine yatkınlıkları ile motivasyon arasındaki ilişkileri karma yöntem aracılığıyla inceleyen kapsamlı bir çalışmanın parçası olarak geliştirilmiştir.

Ölçek, öğrencilerin beden eğitimi dersine katılım nedenlerini derinlemesine anlamayı hedeflemekte olup, bu katılımın temel olarak eğlence, kişisel ilgi veya sosyal etkenler (örneğin, öğretmenin beklentilerini karşılama) gibi farklı motivasyon kaynaklarına dayandığını ölçmektedir. Ölçek toplamda 9 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi, Motivasyon, Okul Sporları, Likert Ölçeği, Uyarlama, Dönüşümsel Liderlik.

Yazarlar

Vildan AKBULUT

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul ve lise kademesindeki öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik motivasyon düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçüm, öğrencilerin derse katılım eğilimlerinin altında yatan psikolojik dinamikleri ve öz-düzenleme süreçlerini ortaya çıkarmayı amaçlar.

Ölçek, motivasyonu içsel ve dışsal faktörler bağlamında değerlendirerek, eğitimcilerin ve spor psikologlarının öğrencilerin derse olan ilgisini artırmaya yönelik stratejiler geliştirmesine yardımcı olacak nicel veriler sağlamayı hedefler. Derecelendirme formatı, öğrencilerin maddelere ne ölçüde katıldıklarını 5’li Likert ölçeği üzerinden belirlemeyi mümkün kılar.

Yapı

Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği, motivasyon teorilerine dayalı olarak geliştirilmiş bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, toplamda 9 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutların, öğrencilerin beden eğitimi dersine katılımlarını açıklayan farklı motivasyon türlerini (örneğin, içsel motivasyon, tanımlanmış düzenleme veya dışsal düzenleme) temsil ettiği varsayılmaktadır.

Ölçek maddeleri, öğrencilerin derse katılma nedenlerini sorgulayarak, davranışın kaynağının bireyin içinden (keyif alma, ilgi) mi yoksa dışsal zorlamalardan (öğretmen onayı, not alma) mı kaynaklandığını ayrıştırmayı hedefler. Bu ayrım, motivasyonun kalitesini ve sürdürülebilirliğini değerlendirmek açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Vildan Akbulut’un doktora tezi kapsamında yürütülmüş olup, uyarlama süreci boyunca yapı geçerliği analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir. Bu amaçla genellikle Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Ancak, bu akademik giriş için sağlanan özet kaynakta spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, faktör yükleri, model uyum indeksleri veya korelasyon değerleri) sunulmamıştır. Ölçeğin 3 alt boyutlu yapısının, geçerlik analizleri sonucunda doğrulandığı kabul edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ilgili doktora tezinde detaylıca sunulmuştur. Uyarlama çalışmalarında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak raporlanır. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin akademik bir tezde kullanılması, kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerine ulaşıldığını işaret eder. Yüksek güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde uygulandığında benzer sonuçlar üretme yeteneğini garanti eder.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği’nin yapısal geçerliğini test etmek ve Türk kültürüne uyumunu incelemek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Ölçeğin 9 maddeyi 3 alt boyutta topladığı bilgisi, yapılan faktör analizinin bu üç faktörlü yapıyı desteklediğini göstermektedir.

Bu analiz, orijinal ölçeğin teorik yapısının korunduğunu ve uyarlanan formun hedef popülasyonun motivasyon yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamak için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kağıt/Kalem veya Dijital Anket Formatı

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenci

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise Öğrencileri

Popülasyon Detayları: Ölçek, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik motivasyon, yatkınlık ve dönüşümsel liderlik algılarını inceleyen bir çalışmada kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1=Hiç Katılmıyorum, 2=Kısmen Katılmıyorum, 3=Ne Katılıyorum Ne Katılmıyorum, 4=Kısmen Katılıyorum ve 5=Tamamen Katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Motivasyon Ölçümü, Beden Eğitimi Dersi, Psikolojik Ölçüm, Doktora Tezi, Vildan Akbulut, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: Vildan AKBULUT)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2021 yılında tamamlanmıştır. Ölçek, bir doktora tezi kapsamında kullanıldığından, akademik veya ticari olmayan kullanımlar için genellikle yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli araştırmalar için orijinal ölçek sahibinden ve uyarlamayı yapan yazardan resmi izin alınması gerekmektedir.

Tezin tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir. Tezin bağlantısı aşağıda yer almaktadır.

Test Yılı: 2021 (Uyarlama Yılı)

Kaynaklar

1. Akbulut, V. (2021). Ortaokul ve lise öğrencilerinin dönüşümsel liderlik algıları, beden eğitimi dersi yatkınlıkları ve motivasyonlarının karma yöntem aracılığıyla incelenmesi [Doktora Tezi]. Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.

2. Tez Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Beden Eğitimi Motivasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Beden eğitimi dersine katılıyorum çünkü eğlenceli.

• İlgi çekici bulduğum için beden eğitimi dersine katılırım.

• Öğretmenin hoşuna gitsin diye beden eğitimi dersinde elimden gelenin en iyisini yaparım.