İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine İlişkin Tutum Ölçeği, Rıdvan Kır tarafından 2012 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçektir. Bu ölçek, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik genel tutumlarını, ilgi düzeylerini ve algılarını bilimsel olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, 3 alt boyuttan ve toplam 20 maddeden oluşmaktadır.

Ölçeğin geliştirme çalışmaları sırasında yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi kullanılmış, güvenirlik ise iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa ile incelenmiştir. Elde edilen yüksek KMO değeri (0.90) ve anlamlı Bartlett Testi sonucu (p=0.000), ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, beden eğitimi, spor dersi, ilköğretim, öğrenci tutumu, faktör analizi, güvenirlik, Likert ölçeği.

Yazarlar

Rıdvan KIR.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademede (ortaokul düzeyinde) öğrenim gören öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik sahip oldukları tutumları detaylı ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, dersin içeriği, öğretim metodları ve öğretmen etkileşimlerinin öğrenci algısı üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geliştirme sürecinde, öğrencilerin derse olan ilgilerini, öğretmenlerine karşı geliştirdikleri tutumları ve ders saatlerine yönelik algılarını kapsayan üç temel boyutta veri toplama hedeflenmiştir. Elde edilen veriler, eğitim programlarının ve öğretmen yeterliliklerinin iyileştirilmesi için bir zemin sunmaktadır.

Yapı/Kavramsal Çerçeve

Ölçek, beden eğitimi dersine yönelik tutumu çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin üç ana alt boyuttan oluştuğu saptanmıştır. Bu alt boyutlar, öğrencinin derse ve ilgili bileşenlere olan duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini temsil etmektedir.

• Derse İlgi: Öğrencinin beden eğitimi dersine katılma isteği ve dersi sevme düzeyi.
• Öğretmene Karşı Tutum: Öğrencinin beden eğitimi öğretmeninin yaklaşımlarına ve ders içi iletişimine yönelik algıları.
• Ders Saati: Öğrencinin dersin süresi, sıklığı ve zamanlamasına dair memnuniyet düzeyleri.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Faktör analizine geçilmeden önce verilerin uygunluğu, örneklem yeterliliğini test eden Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ve korelasyon matrisinin uygunluğunu test eden Bartlett Testi ile değerlendirilmiştir.

Elde edilen KMO değeri 0,90 olarak bulunmuştur. Bu değerin 0,50’nin oldukça üzerinde olması, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca, korelasyon matrisinin birim matris olup olmadığını test eden Bartlett Testi sonucu (p=0.000) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, bu da veriler arasında anlamlı korelasyonların varlığını ve faktör analizi yapılmasının uygunluğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve bu amaçla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarının her biri için ayrı ayrı iç tutarlılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin tutarlı ve güvenilir olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizleri sonucunda alt boyutlara ilişkin Cronbach Alfa katsayıları şu şekildedir:

• Faktör 1 (Derse İlgi): 0,88
• Faktör 2 (Öğretmene Karşı Tutum): 0,80
• Faktör 3 (Ders Saati): 0,67

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla uygulanan faktör analizi, ölçeğin 3 alt boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Analiz öncesinde yapılan KMO (0.90) ve Bartlett Testleri (p=0.000), verilerin faktörleşmeye son derece uygun olduğunu göstermiştir.

Ölçek toplam 20 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler üç faktör altında toplanmıştır: Derse İlgi, Öğretmene Karşı Tutum ve Ders Saati. Bu faktör yapısı, öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının sadece ders içeriği ile değil, aynı zamanda öğretmen ve dersin fiziksel/zamansal düzenlemeleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Ölçeği.

Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri (Ortaokul öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim ikinci kademede öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert derecelendirmesi kullanılmıştır (1= Tamamen Katılıyorum – 5= Kesinlikle Katılmıyorum). Ölçek, 3 alt boyut ve 20 madde içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Beden eğitimi tutumu, öğretmen tutumu, ders saati algısı, yapı geçerliliği, KMO, Bartlett Testi, iç tutarlılık, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Tez Kaynağı).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Rıdvan Kır’ın 2012 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Rıdvan Kır ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ilkogretim-ikinci-kademe-ogrencilerinin-beden-egitimi-dersine-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kır, R. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutum ve davranışları (Yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale.

Tez Kaynağı Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, toplam 20 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır:

• Derse ilgi,faktör
• Öğretmene karşı tutum ve faktör
• Ders saati