Batı Müziği Tutum Ölçeği

Özet

Batı Müziği Tutum Ölçeği, 2020 yılında Merve Karakuş ve Kürşat Çelenk tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) müzik bölümleri müfredatında yer alan Batı Müziği derslerine yönelik öğrencilerin sahip olduğu tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin Batı Müziği derslerine karşı ilgisini, motivasyonunu ve genel değerlendirmesini tek bir yapı altında toplamaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve sağlam bir yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçek, tek faktörlü yapıda olup toplam 20 maddeden oluşmaktadır ve yanıtlar 5’li Likert Ölçeği formatında toplanmaktadır. Bu araç, müzik eğitimi alanında öğrencilerin derslere yönelik duygusal ve bilişsel eğilimlerini belirlemek açısından önemli bir tanı aracı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Batı Müziği, Tutum Ölçeği, Müzik Eğitimi, Güzel Sanatlar Lisesi, GSL, Öğrenci Tutumu, Psikometrik Geliştirme, Tutum Ölçeği.

Yazarlar

Merve Karakuş, Kürşat Çelenk

Amaç

Batı Müziği Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesinin ana amacı, Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) müzik bölümü öğrencilerinin, okul müfredatında yer alan Türk Müziği ve Batı Müziği derslerine yönelik tutumlarını sistematik olarak değerlendirebilecek standartlaştırılmış bir araç sağlamaktır. Bu çalışma, özellikle Batı Müziği derslerinin öğrencilerin akademik ve sanatsal gelişimleri üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, eğitimcilerin ve müfredat geliştiricilerin, öğrencilerin derse karşı olumlu veya olumsuz eğilimlerini belirleyerek, öğretim stratejilerini ve ders içeriklerini bu tutumlara göre optimize etmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir. Bu tür bir değerlendirme, öğrencilerin motivasyonunu artırmaya ve ders başarısızlıklarını azaltmaya yönelik girişimler için temel veri sunar.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Batı Müziği derslerine yönelik genel tutumunu ölçen tek bir psikolojik yapıyı hedeflemektedir. Tutum, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenleri içeren karmaşık bir yapıdır ve bu ölçek, öğrencilerin müzik dersleri hakkındaki hislerini, değerlendirmelerini ve gelecekteki davranış eğilimlerini kapsamaktadır.

Ölçek, madde analizi ve faktör analizi sonucunda belirlenen 20 maddesi ile tutum yapısını derinlemesine incelemektedir. Tek faktörlü yapısı, ölçeğin ölçtüğü kavramın bütünsel ve tutarlı olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, açıklayıcı faktör analizi (AFA) yöntemleri kullanılarak titizlikle incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ölçeğe ilişkin açıklanan varyansın yüksek bir oranla (%60.214) belirlenen faktör tarafından açıklandığı tespit edilmiştir.

Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçekteki maddelerin, ölçülmek istenen tek bir yapıyı temsil etme konusunda güçlü bir yeterliliğe sahip olduğunu ve ölçeğin beklenen teorik yapıyı başarıyla yansıttığını göstermektedir. Dolayısıyla, Batı Müziği Tutum Ölçeği, sağlam bir Yapı Geçerliği sağlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenilirliğini test etmek amacıyla Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda, ölçeğin güvenirlik katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur: (α) = 0.965.

Bu değer (0.965), ölçek maddeleri arasındaki ilişkinin düzeyinin çok yüksek olduğunu ve ölçeğin iç tutarlılığının mükemmel derecede olduğunu kanıtlamaktadır. Yüksek Cronbach’s Alpha değeri, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceği ve ölçüm hatasının minimal düzeyde olduğu anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Batı Müziği Tutum Ölçeği, geliştirme çalışması kapsamında gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda tek faktörlü bir yapıya sahip olarak belirlenmiştir. Bu tek faktör, ölçeğin ölçmek istediği Batı Müziği derslerine yönelik genel tutum yapısını temsil etmektedir.

Ölçek, toplamda 20 maddeden oluşmaktadır ve bu 20 madde, açıklanan varyansın %60.214’ünü kapsayarak tek faktör altında yoğunlaşmıştır. Bu durum, ölçeğin homojen bir yapıya sahip olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı kavramı ölçtüğünü göstermektedir.

Ölçek Yapısı

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) Müzik Bölümü Öğrencileri

Yaş Grubu: Lise Çağı Öğrencileri (Genellikle 14-18 yaş)

Popülasyon Detayları: GSL müfredatındaki Türk ve Batı Müziği derslerini alan öğrenciler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar derecelendirme).

Anahtar Kelimeler

Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi, Müzik Öğretimi, Batı Müziği, Tutum, Psikometri, Cronbach’s Alpha, Tek Faktörlü.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Merve Karakuş

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Kullanım şartları için sorumlu yazar (Merve Karakuş) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi‘nde yayınlanmıştır ve DOI üzerinden erişime açıktır: https://doi.org/10.35247/ataunigsed.701526

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: bati-muzigi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Karakuş, M., & Çelenk, K. (2020). GSL müzik bölümleri müfredatındaki Türk ve Batı Müziği derslerine yönelik öğrenci tutum ölçeği geliştirme çalışması. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 26(Müzik Özel Sayısı), 327-337. DOI: 10.35247/ataunigsed.701526.

İlgili makaleye Google Scholar üzerinden erişim için: scholar.google.com

Batı Müziği Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta yer alan metin içinde ayrı listelenmemiş olup, tam maddeler için kaynak makalenin incelenmesi gerekmektedir. Ancak ölçek, öğrencilerin Batı Müziği derslerine yönelik genel tutumunu ölçen 20 maddeden oluşmaktadır.

Cite this article

memjavad (2025). Batı Müziği Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bati-muzigi-tutum-olcegi/

memjavad. "Batı Müziği Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bati-muzigi-tutum-olcegi/.

memjavad. "Batı Müziği Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bati-muzigi-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Batı Müziği Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bati-muzigi-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Batı Müziği Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Batı Müziği Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF