Türk Müziği Tutum Ölçeği

Özet

Türk Müziği Tutum Ölçeği (TMTÖ), Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) müzik bölümleri müfredatında yer alan Türk Müziği derslerine yönelik öğrencilerin tutumlarını ölçmek amacıyla 2020 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, 20 maddeden oluşmakta olup, yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik kanıtlarına sahiptir. Yapılan Faktör Analizi sonuçlarına göre tek faktörlü bir yapı sergilemektedir ve toplam varyansın önemli bir bölümünü açıklamaktadır. Bu ölçek, müzik eğitimi alanındaki öğrencilerin Türk Müziği kültürüne ve derslerine yönelik duygusal ve bilişsel yaklaşımlarını değerlendirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Türk Müziği, Tutum Ölçeği, Müzik Eğitimi, Güzel Sanatlar Lisesi, Ölçek Geliştirme, Tutum, Güvenirlik.

Yazarlar

Merve Karakuş, Kaan Çelenk.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Güzel Sanatlar Liseleri’nin müzik bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin, müfredatlarında yer alan Türk ve Batı Müziği derslerine yönelik tutumlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu çalışma, öğrencilerin müzik derslerine karşı olan ilgisini, motivasyonunu ve genel değerlendirmesini bilimsel verilerle ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçek geliştirme süreci, alanyazın taraması ve uzman görüşleri alınarak titizlikle yürütülmüştür. Geliştirilen bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, müzik müfredatlarının etkinliğini değerlendirmelerine ve öğrencilerin derse yönelik olumlu ya da olumsuz yaklaşımlarını tespit etmelerine olanak tanımaktadır.

Yapı

Türk Müziği Tutum Ölçeği, kuramsal olarak öğrencilerin Türk Müziği derslerine yönelik genel tutumunu ölçen tek boyutlu (unidimensional) bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, bu tutumu değerlendirmek üzere tasarlanmış toplam 20 maddeden oluşmaktadır.

Ölçeğin derecelendirilmesi 5’li Likert Ölçeği formatında yapılmıştır. Bu format, katılımcıların maddelere ne ölçüde katılıp katılmadığını (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) derecelendirmesine olanak tanır, böylece tutumun derecesi hakkında nicel veri elde edilir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, keşfedici faktör analizi (KFA) ile incelenmiştir. Analiz sonucunda tek faktörlü yapının, ölçekteki maddeleri yüksek oranda açıkladığı tespit edilmiştir.

Raporda belirtilen bulgulara göre, Varyans Oranı (VaryansTM) %59.195 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek oran, belirlenen tek faktörün maddeler arasındaki varyansın büyük bir kısmını açıkladığını ve dolayısıyla ölçeğin beklenen teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamıştır.

Hesaplanan Cronbach’s Alpha değeri (α) = 0.962’dir. Psikometrik standartlara göre, 0.90’ın üzerindeki bu değer, ölçek maddeleri arasındaki ilişki düzeylerinin son derece yüksek olduğunu ve ölçeğin tutarlı bir ölçüm sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Yapılan istatistiksel analizler, Türk Müziği Tutum Ölçeği’nin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu tek faktör, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel psikolojik yapı olan “Türk Müziği derslerine yönelik genel tutum”u temsil etmektedir.

Faktör analizi, ölçeğin yapı geçerliğini destekler niteliktedir. Tek faktörün toplam varyansın %59.195’ini açıklaması, maddelerin homojen bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin güçlü bir iç tutarlılığa sahip olduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: 5’li Likert Ölçeği (20 Madde, Tek Faktör)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Müzik Bölümü Öğrencileri)

Yaş Grubu: Lise Öğrencileri (Tahmini 14-18 yaş)

Popülasyon Detayları: Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) müzik bölümlerinde eğitim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Tutum Değerlendirmesi.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Cronbach’s Alpha, Müzik Bölümü, GSL, 2020, Faktör Analizi, Varyans.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: Merve Karakuş)

Yazışma Adresi: Kaynak makale, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi’nde yayımlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Kullanım: Ölçek, akademik araştırmalarda ve eğitim alanında kullanılabilir. Ticari kullanım için yazarlardan izin alınması önerilir.

Ücret: Ölçeğin orijinal yayını açık erişimdir. Kullanım ücreti bilgisi belirtilmemiştir.

Kaynaklar

1. Karakuş, M., & Çelenk, K. (2020). GSL müzik bölümleri müfredatındaki Türk ve Batı Müziği derslerine yönelik öğrenci tutum ölçeği geliştirme çalışması. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 26(Müzik Özel Sayısı), 327-337.
2. DOI: https://doi.org/10.35247/ataunigsed.701526
3. Dergipark Linki: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turk-muzigi-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Türk Müziği Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin 20 maddesi listelenmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen akademik referansın incelenmesi gerekmektedir.