Geleneksel Türk Müziği Derslerine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Bu akademik ölçek, müzik öğretmenliği programlarında öğrenim gören öğrencilerin Geleneksel Türk Müziği (GTM) derslerine yönelik sahip oldukları özyeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin geliştirme çalışması 2016 yılında Koray Çelenk ve Yavuz Şen tarafından gerçekleştirilmiştir.

Çalışma, bireylerin GTM derslerindeki teorik bilgi, uygulama becerileri ve pedagojik yetkinliklerine olan inançlarını değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bir geliştirme çalışması ürünü olan bu ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenen toplam 14 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, müzik eğitimi alanında, öğretmen adaylarının GTM alanındaki yeterlik algılarını nicel olarak saptamaya yönelik önemli bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Geleneksel Türk Müziği, Özyeterlik Algısı, Müzik Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Müzik Öğretmenliği.

Yazarlar

Yavuz ŞEN, Koray ÇELENK

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, özyeterlik kuramı çerçevesinde, müzik öğretmenliği programı öğrencilerinin Geleneksel Türk Müziği derslerindeki bilgi, beceri ve uygulama yeteneklerine ilişkin algıladıkları yeterlilik düzeylerini belirlemektir. Bu öznel yeterlik algısının ölçülmesi, müzik öğretmenliği müfredatının etkinliğini değerlendirmek ve öğrencilerin GTM alanındaki özgüvenlerini artırmaya yönelik eğitimsel müdahaleleri planlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmen adaylarının GTM derslerinin gerektirdiği teorik (makam, usul) ve uygulamalı (icra) becerilerde kendilerini ne kadar yetkin gördüklerini nicel olarak ortaya koyarak, müzik eğitimi alanındaki akademik çalışmalara ve program geliştirmeye yönelik somut veriler sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin belirli bir alandaki görevleri başarıyla yerine getirebileceğine dair inancını ifade eden psikolojik bir yapı olan özyeterlik algısını ölçmektedir. Bu bağlamda, GTM derslerine özgü olarak, öğrencilerin makam bilgisi, usul bilgisi, eser icrası ve bu bilgileri gelecekteki meslek hayatlarında kullanma yetkinlikleri gibi alanlardaki kendilerine duydukları güveni hedeflemektedir.

Geleneksel Türk Müziği’nin kendine has karmaşık yapısı ve gerektirdiği spesifik kültürel ve teknik beceriler göz önüne alınarak, bu ölçek öğrenci yeterlik algısının bu özel alanda ne ölçüde geliştiğini saptamayı amaçlamıştır. Ölçek maddeleri, GTM derslerinin içeriği ile doğrudan ilişkilidir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler, özellikle faktör analizi çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçek maddelerinin teorik olarak özyeterlik yapısını ölçtüğünü doğrulamayı amaçlamıştır.

Çalışmanın güvenirlik bulguları (Cronbach’s Alpha katsayısı), aynı zamanda ölçeğin tutarlı bir ölçüm aracı olarak geçerliğini de desteklemektedir. Yüksek iç tutarlılık, maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda başarılı olduğunu gösterir ve bu da ölçeğin yapısal geçerliğine dolaylı bir kanıt sunar.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi sonuçları, yüksek düzeyde iç tutarlılığı işaret etmektedir. Elde edilen güvenirlik katsayısı (Cronbach’s Alpha) 0.842 olarak bildirilmiştir.

Bu katsayı, psikometride genel kabul gören yüksek güvenirlik eşiği olan 0.80’in üzerindedir (0.80 < 0.842 < 1.00 referans aralığı). Bu bulgu, ölçeği oluşturan 14 maddenin ölçülmek istenen psikometrik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel standartlarda yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışması kapsamında, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, 14 maddenin tek bir yapı altında mı toplandığını yoksa birden fazla alt boyutu mu temsil ettiğini incelemeyi amaçlamıştır.

Detaylı faktör yükleri, döndürme yöntemleri ve elde edilen faktör yapısına ilişkin bilgilere, Çelenk ve Şen (2016) tarafından yayımlanan orijinal makalenin sonunda tablo halinde yer verilmiştir. Ölçek, Geleneksel Türk Müziği derslerindeki özyeterliği ölçen spesifik faktörleri ortaya çıkarmıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir, ancak özyeterlik ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi bir format (örneğin, “Hiç Yeterli Değilim”den “Tamamen Yeterliyim”e kadar uzanan) olduğu varsayılmaktadır. Maddelerin tamamı makale sonunda tablo halinde sunulmuştur.

Language Available: Türkçe

Population Group: Müzik Öğretmenliği Programı Öğrencileri

Age Group: Üniversite Öğrencileri (Genç Yetişkinler)

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin müzik öğretmenliği lisans programlarında öğrenim gören öğrenci grubu üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Öğrencilerin algılanan özyeterlik düzeylerini rapor etmelerine dayanan özbildirim yöntemine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Özgüven, Türk Sanat Müziği, Eğitim Psikolojisi, Müzik Öğretmeni Adayları, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Yavuz Şen)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için telif hakları ve izinler konusunda sorumlu yazarlar Yavuz ŞEN ve Koray ÇELENK ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri aşağıdaki bağlantıdan incelenebilir: idildergisi.com

Kaynaklar

• Çelenk, K. ve Şen, Y. (2016). Müzik öğretmenliği programı için “Geleneksel Türk Müziği Derslerine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği” geliştirme çalışması. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(28), 131-150. doi: 10.7816/idil-05-28-09.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: geleneksel-turk-muzigi-derslerine-iliskin-ozyeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Geleneksel Türk Müziği Derslerine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır. Maddelerin tamamı, Çelenk ve Şen (2016) tarafından yayımlanan “Müzik öğretmenliği programı için ‘Geleneksel Türk Müziği Derslerine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği’ geliştirme çalışması” başlıklı orijinal makalenin sonunda tablo şeklinde verilmiştir.