Başarısızlık Korkusu Ölçeği

Özet

Başarısızlık Korkusu Ölçeği (BFÖ), üniversite öğrencilerinin akademik ve kişisel yaşamlarında deneyimledikleri başarısızlık kaygısını ve bu kaygının altında yatan psikolojik dinamikleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirme çalışması, 2019 yılında M. Kandemir ve Y. Hayran tarafından gerçekleştirilmiştir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve üniversite öğrencisi popülasyonunda yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu araç, eğitim psikolojisi ve rehberlik alanlarında öğrencilerin motivasyonel engellerini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Başarısızlık Korkusu, Kaygı, Üniversite Öğrencileri, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Kandemir, M., Hayran, Y.

Amaç

Başarısızlık Korkusu Ölçeği’nin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören bireylerin başarısızlık durumlarına karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkilerin yoğunluğunu ve niteliğini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin akademik performanslarını olumsuz etkileyebilecek olan yüksek düzeydeki başarısızlık kaygısının tespit edilmesine olanak tanır.

Eğitimciler ve psikolojik danışmanlar, bu ölçekten elde edilen verileri kullanarak, öğrencilere yönelik bireyselleştirilmiş müdahale programları geliştirebilirler. Özellikle, akademik erteleme, düşük öz yeterlik algısı ve sınav kaygısı gibi başarısızlık korkusuyla ilişkili sorunların erken teşhisi hedeflenmektedir.

Yapı

Ölçek, psikolojide önemli bir motivasyonel ve duygusal yapı olan Başarısızlık Korkusu kavramını ölçmektedir. Başarısızlık korkusu, bireyin potansiyel bir başarısızlık durumundan kaçınma eğilimi göstermesi, bu durumun yaratacağı utanç, hayal kırıklığı veya sosyal dışlanma gibi olumsuz sonuçlardan aşırı derecede kaygı duyması olarak tanımlanır.

Yapılan faktör analizleri sonucunda, ölçeğin bu karmaşık yapıyı tek bir temel boyut altında topladığı belirlenmiştir. Bu tek boyutlu yapı, üniversite öğrencilerindeki başarısızlık korkusunun genel düzeyini güçlü bir şekilde temsil etmektedir.

Geçerlik

Başarısızlık Korkusu Ölçeği’nin yapı geçerliği, 2019 yılında gerçekleştirilen geliştirme çalışması kapsamında incelenmiştir. Yapılan analizler, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini araştırmıştır.

Elde edilen bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı Başarısızlık Korkusu yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Özellikle, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçek maddelerinin yeterli düzeyde faktör yüküne sahip olduğunu ve tek bir faktör altında toplandığını doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı oldukça yüksek bir değer olan .91 olarak tespit edilmiştir.

Bu yüksek alfa katsayısı (.91), ölçeği oluşturan maddelerin, ölçülen yapı olan başarısızlık korkusu etrafında güçlü bir tutarlılık gösterdiği ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu anlamına gelmektedir. Bu durum, ölçeğin farklı uygulamalarında tutarlı sonuçlar vereceğinin önemli bir göstergesidir.

Faktör Analizi

Başarısızlık Korkusu Ölçeği’nin yapısal özelliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak belirlenmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin beklenen şekilde tek boyutlu (unidimensional) bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur.

Tek boyutlu yapı, tüm maddelerin aynı temel psikolojik yapıyı, yani Başarısızlık Korkusunu ölçtüğünü işaret eder. Ölçek maddelerinin faktör yüklerinin yüksek olması, her bir maddenin bu ana faktöre güçlü bir katkı sağladığını ve ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği

Format: Derecelendirme formatı (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Yükseköğretim seviyesindeki bireyler).

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim görmekte olan lisans veya ön lisans öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği olup, katılımcıların kendi duygu ve düşüncelerini beyan etmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Başarısızlık Kaygısı, Motivasyon, Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Üniversite

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir: [email protected] (Yunus Hayran)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının sunulduğu yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Yunus Hayran ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım şartları için yazarın izin prosedürleri takip edilmelidir.

Bu ölçek ile ilgili orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: basarisizlik-korkusu-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. Kandemir, M., Hayran, Y. (2019). Üniversite Öğrencileri İçin Başarısızlık Korkusu Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. III. Uluslararası Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Bilimler Sempozyumu’ nda sunulan bildiri. Nevşehir, İstanbul. (Özet kitapçığına buradan ulaşılabilir: kongre.akademikiletisim.com)

Başarısızlık Korkusu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir; ancak geçerlik ve güvenirlik çalışmasının sunulduğu bildirinin veya ölçeğin tam metninin (PDF) incelenmesi gerekmektedir.