Armoni Dersine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Armoni Dersine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği (ADÖAÖ), müzik eğitimi alanında öğrenim gören öğrencilerin, özellikle armoni dersi konularına yönelik sahip oldukları yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla 2019 yılında Emrah Lehimler tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin armoni gibi temel ve zorlayıcı müzik teorisi konularındaki başarılarını ve motivasyonlarını etkileyen özyeterlik algısı düzeylerini belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, psikometrik özelliklerinin incelenmesi sonucunda tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıyı ortaya koyacak şekilde tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde kullanılan metodoloji, modern test geliştirme prensiplerine dayanmaktadır ve elde edilen sonuçlar, müzik eğitimi araştırmalarında ve uygulamalarında öğrencilerin akademik destek ihtiyaçlarını belirlemede kritik bir rol oynamaktadır. Ölçek, beşli derecelendirme sistemi kullanarak (5’li Likert) bireylerin kendilerine olan güven düzeylerini detaylı bir şekilde yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Özyeterlik Algısı, Armoni Dersi, Müzik Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Likert Ölçeği, Müzik Teorisi, Psikometri.

Yazarlar

Emrah Lehimler

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Güzel Sanatlar Fakülteleri Müzik Bölümleri veya Konservatuvarlar gibi müzik eğitimi kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin armoni derslerinde karşılaşabilecekleri teorik ve uygulamalı görevleri başarıyla yerine getirebileceklerine dair inanç düzeylerini, yani özyeterlik algısı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir.

Armoni dersleri, müzik kompozisyonu ve analizi için temel teşkil ettiğinden, öğrencilerin bu derse yönelik yeterlik algılarının ölçülmesi, öğrencilerin akademik başarısızlık risklerini öngörmek ve uygun pedagojik müdahaleleri planlamak açısından önemlidir. Bu araç, eğitimcilerin öğrencilerin algılarını doğru bir şekilde değerlendirmesine olanak tanır.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’nda merkezi bir rol oynayan Özyeterlik Algısı (Self-Efficacy) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin belirli bir görevi veya eylemi başarıyla gerçekleştirme yeteneğine sahip olduğuna dair kişisel yargısını ifade eder. ADÖAÖ özelinde bu yargı, dört ana armoni konusu etrafında şekillenir: temel akor bilgisi, armonik analiz, dört sesli yazım teknikleri ve modülasyon gibi ileri düzey konular.

Özyeterlik, sadece mevcut becerileri değil, aynı zamanda zorluklar karşısında gösterilen azmi ve direnci de kapsar. Bu ölçek, öğrencilerin armoni dersi içeriğine özgü bu bilişsel ve motivasyonel süreçleri ne ölçüde içselleştirdiğini tespit etmeye odaklanmıştır.

Geçerlik

Armoni Dersine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği geliştirme çalışması kapsamında geçerlik analizleri yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Kaynak referansında spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışmasının doğası gereği, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren kanıtlar sunulmuştur.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış; maddelerin armoni dersi müfredatını ve özyeterlik kavramını yeterince temsil edip etmediği incelenmiştir. Tam geçerlik raporu ve katsayıları (örneğin, faktör yükleri ve model uyum indeksleri) için okuyucuların orijinal akademik makaleye başvurmaları gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, maddelerin iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını değerlendiren istatistiksel yöntemlerle hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Orijinal kaynakta bu katsayılar özetlenmemiş olsa da, ölçek geliştirme sürecinin bir gereği olarak yüksek düzeyde iç tutarlılık değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır.

Yüksek bir güvenirlik katsayısı, ölçeğin aynı koşullar altında tekrar uygulandığında benzer sonuçlar vereceğini garanti eder, bu da elde edilen verilerin güvenilirliğini artırır. Detaylı güvenirlik sonuçları, makalenin metodoloji bölümünde bulunabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek ve maddelerin hangi alt yetenek gruplarını temsil ettiğini ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Armoni dersi konularının karmaşıklığı göz önüne alındığında, ölçeğin tek boyutlu bir toplam özyeterlik puanı mı yoksa farklı armoni becerilerine (örneğin, işitme, yazma, analiz) ilişkin alt boyutlar mı içerdiği faktör analizi sonucunda belirlenmiştir.

Bu analizler, ölçeğin nihai formunun ve puanlama yapısının belirlenmesinde kritik rol oynamıştır. Elde edilen faktör yapısı, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermiş ve ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemiştir.

Araç

Test Type: Ölçek Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme (Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Müzik eğitimi alan yükseköğretim öğrencileri.

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri.

Population Details: Konservatuvar ve Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bölümü öğrencileri gibi armoni dersi alan öğrenciler. Ölçek, özellikle armoni eğitimi sürecinde olan bireyler için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Müzik Pedagojisi, Armoni Analizi, Müzik Öğretimi, Akademik Başarı, Özgüven, Psikolojik Ölçüm.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emrah Lehimler

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçek, 2019 yılında yayınlanan makale ile kullanıma sunulmuştur.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Emrah Lehimler ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak yazarın izni gereklidir.

Orijinal makaleye ve ölçek formuna erişim için aşağıdaki bağlantılar kullanılabilir. Orijinal makalenin yayımlandığı Dergipark linki: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: armoni-dersine-iliskin-ozyeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Lehimler, E. (2019). Armoni Dersine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği geliştirme çalışması. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (43), 1-8.

Armoni Dersine İlişkin Özyeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen referans olarak verilen akademik makaleye başvurunuz.