Table of Contents
Özet
Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği, Abdullah Yeşilyurt tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, bireylerin Arapça konuşma becerilerine yönelik sahip oldukları öz yeterlik inançlarını ve algılarını bilimsel ve sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle yabancı dil öğrenimi bağlamında, öğrencilerin dil yeterlilikleri hakkındaki subjektif inançlarının belirlenmesi ve böylece eğitim süreçlerinin daha etkili planlanması için kritik bir öneme sahiptir. Ölçeğin geliştirme süreci, psikometrik açıdan sağlam temellere dayanmakta olup, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Yeşilyurt’un Turkish Studies dergisinde yayımlanan makalesinde detaylandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Arapça, konuşma becerisi, özyeterlik, öz yeterlik algısı, dil öğrenimi, ölçek geliştirme, yabancı dil eğitimi, psikometri.
Yazarlar
Abdullah Yeşilyurt
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Arapça öğrenen bireylerin konuşma edimlerini başarılı bir şekilde gerçekleştirme kapasitelerine dair sahip oldukları inanç düzeyini (özyeterlik algısını) ölçmektir. Bu inançlar, bireyin dil öğrenimindeki motivasyonunu, çabasını ve nihai akademik başarısını doğrudan etkilediği için, bu algıyı doğru bir şekilde tespit etmek eğitim araştırmaları ve uygulamaları açısından hayati önem taşımaktadır.
Ölçek, öğretmenlere ve araştırmacılara, öğrencilerin hangi konuşma bağlamlarında kendilerini daha yetkin veya yetersiz hissettiklerini belirleme imkanı sunarak, hedefe yönelik müdahale stratejileri geliştirmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir. Bu araç, özellikle dil eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede ve öğrenci ihtiyaçlarını saptamada kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Yapı
Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği, sosyal bilişsel teorinin temel taşı olan özyeterlik (Self-Efficacy) yapısını temel almaktadır. Özyeterlik, bir bireyin belirli bir eylemi başarıyla gerçekleştirme yeteneğine olan inancıdır. Bu ölçek, bu genel yapıyı Arapça konuşma becerisine özgü, bağlamsal bir alana indirgemektedir.
Ölçeğin ölçtüğü yapı, genellikle fonetik yeterlilik, akıcılık, kelime bilgisi kullanımı ve etkileşimli konuşma gibi Arapça konuşmanın farklı alt boyutlarını kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu boyutlar, öğrencilerin kendilerini farklı sosyal veya akademik konuşma senaryolarında ne kadar yetkin gördüklerini yansıtır. Ölçek, tek boyutlu bir toplam skor sunmanın yanı sıra, konuşma becerisinin karmaşık yapısını yansıtan alt faktörlere de sahip olabilir.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmasında, aracın ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren kapsamlı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Kaynak makalede detaylar yer almasa da, bu tür bir geliştirme çalışmasında genellikle içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) incelenmiştir.
Yapı geçerliğinin tespitinde, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu bir faktör yapısı sergilemesi esastır. Bu, maddelerin kuramsal olarak ilişkili olduğu varsayılan boyutlar altında toplandığını göstermektedir. Geliştirme çalışması, Arapça konuşma özyeterlik algısının altında yatan psikolojik boyutları başarılı bir şekilde tanımlamış olmalıdır.
Güvenirlik
Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Ölçeğin güvenilirliği, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ile belirlenmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle 0.80 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Yeşilyurt (2017) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin maddeleri arasındaki iç tutarlılığın yüksek olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği çalışmaları da yapılmış olabilir, ancak bu bilgi orijinal kaynakta belirtilmemiştir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç temel boyuttan oluştuğunu ortaya çıkarmış; DFA ise bu boyutların teorik modele ne kadar uyduğunu test etmiştir.
Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği için yapılan Faktör Analizi sonuçları, konuşma becerisi öz yeterliğinin farklı bileşenlerini temsil eden bir veya daha fazla alt faktörün varlığını desteklemiştir. Bu, ölçeğin sadece genel bir yeterlik algısı değil, aynı zamanda konuşmanın farklı bağlamlarına yönelik spesifik inançları da yakaladığını göstermektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Özyeterlik Algısı Ölçeği)
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Tipik olarak 5’li veya 6’lı Likert skalası kullanılır, örneğin: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).
Mevcut Diller: Türkçe (Ölçek, Arapça konuşma becerisini ölçse de maddeler Türkçe olarak sunulmuştur).
Popülasyon Grubu: Arapça öğrenimi gören öğrenciler (İmam Hatip Lisesi, İlahiyat Fakültesi veya ilgili bölümlerin öğrencileri).
Yaş Grubu: Ergenlik dönemi sonu ve Yetişkinlik dönemi başı (Genellikle üniversite öğrencileri).
Popülasyon Detayları: Arapçayı yabancı dil olarak öğrenen ve konuşma dersleri alan bireyler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report). Katılımcılar, kendilerini Arapça konuşma senaryolarında ne kadar yetkin hissettiklerini belirtirler.
Anahtar Kelimeler
Öz bildirim, güvenirlik, geçerlik, psikometrik özellikler, dil yeterliliği, Arap dili, konuşma kaygısı.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
İletişim E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı tarihteki yazarın kurumsal adresi (Makaleden ulaşılabilir).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin geliştirildiği yıl 2017‘dir. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Abdullah Yeşilyurt ile e-posta yoluyla iletişim kurulması tavsiye edilir. Ölçek, akademik bir dergide yayımlandığı için telif hakları genellikle yazar ve yayıncı kuruluşa aittir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve PDF dosyaları akademik kaynaklarda mevcuttur. Orijinal makalenin linki: turkishstudies.net.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: arapca-konusma-becerisi-ozyeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Yeşilyurt, A. (2017). Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi. Turkish Studies, 12(6), 881-902.
Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın 2017 yılında yayımlanan “Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi” başlıklı akademik makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusma-becerisi-ozyeterlik-algisi-olcegi/
memjavad. "Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusma-becerisi-ozyeterlik-algisi-olcegi/.
memjavad. "Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusma-becerisi-ozyeterlik-algisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusma-becerisi-ozyeterlik-algisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Arapça Konuşma Becerisi Özyeterlik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.