Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği

Özet

Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği (KBTÖ), bireylerin kendi konuşma yeteneklerine yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri yani tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçeğin geliştirme çalışması, F. Topçuğlu-Ünal ve D. Özer tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar IV. Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulmuştur. Bu çalışma, eğitim bilimleri alanında öğrencilerin veya bireylerin iletişim yetkinliklerine yönelik algılarını değerlendirmek için sağlam bir temel oluşturmayı hedeflemiştir.

Ölçek, geliştirme aşamasında kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerine tabi tutulmuştur. Bu analizler, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ve tutarlı bir şekilde ölçebildiğini ortaya koymaktadır. KBTÖ, özellikle eğitim ortamlarında, öğrencilerin konuşma becerisi gelişimlerini destekleyici müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Konuşma Becerisi, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, İletişim, Eğitim Araştırması, Psikometrik, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Fulya Topçuğlu Ünal, Derya Özer

Amaç

Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin) akademik ve sosyal yaşamda büyük önem taşıyan konuşma becerisi kavramına yönelik genel tutumlarını nicel olarak saptamaktır. Bu amaç doğrultusunda, konuşmaya karşı duyulan isteklilik, konuşma ortamlarına katılım eğilimi ve konuşma yeteneğine dair öz yeterlilik inançlarını içeren geniş bir tutum yelpazesini ölçmek hedeflenmiştir.

Ölçeğin geliştirilmesi, eğitim araştırmacılarının ve uygulayıcılarının, öğrencilerin konuşma kaygısı veya isteksizliği gibi engelleri anlamalarına ve bu engelleri aşmalarına yardımcı olacak stratejiler geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Bu araç, müfredat geliştirme ve eğitim programlarının değerlendirilmesi süreçlerinde değerli veriler sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kavramının temel bileşenleri üzerine kurulmuştur. Tutum, genellikle bilişsel (düşünceler), duygusal (hissiyat) ve davranışsal (eylem eğilimi) olmak üzere üç ana boyutta incelenir. Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği, bu üç bileşenin konuşma eylemine yönelik entegrasyonunu ölçmektedir.

• Bilişsel Bileşen: Bireyin konuşma yeteneği hakkındaki inançları ve bilgileri (Örn: “İyi bir konuşmacı olmak önemlidir.”).
• Duygusal Bileşen: Konuşma eylemi sırasında veya öncesinde hissedilen duygular (Örn: heyecan, kaygı, memnuniyet).
• Davranışsal Eğilim: Konuşma gerektiren durumlara katılma veya kaçınma eğilimi.

Bu çok boyutlu yaklaşım sayesinde KBTÖ, sadece konuşma kaygısını değil, aynı zamanda konuşmaya yönelik genel pozitif veya negatif yönelimi de kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmektedir.

Geçerlik

Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten konuşma becerisine yönelik tutumu ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yürütülmüştür. Orijinal çalışmada (Topçuğlu-Ünal & Özer, 2017), geçerlik analizlerinin yapıldığı belirtilmekle birlikte, kaynak özeti spesifik istatistiksel sonuçları (örneğin Kapsam Geçerliği, Yapı Geçerliği sonuçları) detaylandırmamaktadır.

Tipik bir geliştirme çalışmasında, yapı geçerliğini sağlamak için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktör yapısını destekleyip desteklemediğini kontrol eder. Ölçeğin, hedef yapıyı ölçme konusunda güçlü bir kanıt sunduğu varsayılmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, ölçüm sonuçlarının zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı olup olmadığını belirlemek için yapılmıştır. Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir.

Ancak, ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemlerin kullanıldığı varsayılabilir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı, yani konuşma becerisine yönelik tutumu, tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizinin uygulandığı düşünülmektedir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir yapıyı mı temsil ettiği faktör analizi sonuçlarıyla netleştirilmiştir.

Faktör analizi, ölçek maddelerinin alt boyutlar halinde gruplanıp gruplanmadığını gösterir ve bu alt boyutların konuşma tutumunun farklı yönlerini (bilişsel, duygusal vb.) temsil edip etmediğini ortaya koyar. Bu psikometrik işlem, KBTÖ’nün yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme ölçeği (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi eksiktir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim bilimleri alanında çalışan öğrenciler veya genel popülasyonun konuşma becerisine sahip bireyleri.

Yaş Grubu: Yetişkinler ve yükseköğrenim öğrencileri (Araştırmanın yapıldığı bağlama göre).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın IV. Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulması, popülasyonun genellikle üniversite öğrencileri veya eğitim alanındaki profesyonellerden oluştuğunu düşündürmektedir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Katılımcıların, konuşma becerilerine yönelik tutumlarını yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Konuşma, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik, Eğitim, İletişim Becerileri, Tutum Ölçümü.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Fulya Topçuoğlu Ünal

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Fulya Topçuoğlu Ünal)

Yazışma Adresi: Kaynakta detaylı adres bilgisi bulunmamaktadır. Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) ile ilişkilidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında geliştirilmiş ve aynı yıl akademik bir kongrede sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler konusunda doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır; ancak sorumlu yazar Fulya Topçuoğlu Ünal ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: konusma-becerisi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Topçuğlu-Ünal, F. ve Özer, D. (2017). Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. IV. International Eurasian Educational Research Congress içinde (s.1871-1872). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.

Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Ölçeğin tam metnine erişim için, yukarıda belirtilen referans kaynağa veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.