Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği, fen eğitimine karşı Arapça konuşan öğrencilerin tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Özkan, Açıksöz ve Dökme (2020) tarafından gerçekleştirilen bu çalışma, Türkiye’deki eğitim sisteminde yer alan ve anadili Arapça olan öğrencilerin fen derslerine olan ilgi, değer ve motivasyon düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, özellikle dil ve kültürel farklılıkların tutum üzerindeki etkilerini inceleme potansiyeli sunarak eğitim psikolojisi alanındaki boşluğu doldurmaktadır.

Ölçeğin temel amacı, fen bilimleri derslerine yönelik olumlu veya olumsuz yaklaşımları tespit ederek, eğitimcilerin bu öğrencilere yönelik pedagojik stratejilerini geliştirmelerine katkıda bulunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Fen Eğitimi, Tutum Ölçeği, Arapça Konuşan Öğrenciler, Uyarlama Çalışması, Psikometrik Özellikler, Tutum, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Yakup Özkan, Ali Açıksöz, İlbilge Dökme.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Arapça konuşan öğrencilerin fen bilimleri derslerine ve bu alana yönelik genel tutumlarını nicel olarak ölçebilecek, kültürel ve dilsel açıdan hassas bir araç sağlamaktır. Uyarlama çalışması, mevcut bir fen tutum ölçeğinin psikometrik özelliklerinin, Arapça konuşan öğrenci popülasyonuna uygulanabilirliğini test etmek üzerine kurulmuştur.

Bu araç, eğitim araştırmacılarına, fen bilimlerine yönelik tutumun demografik ve dilsel değişkenlerle nasıl ilişkili olduğunu inceleme fırsatı sunar. Elde edilen veriler, öğrencilerin fen bilimlerine olan ilgisini artırmaya yönelik müdahale programlarının tasarlanmasında kritik rol oynayabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel ölçüm yapılarından biri olan fen’e yönelik tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, genellikle üç ana bileşen üzerinden ele alınır:

  • Bilişsel Bileşen: Fen bilimlerinin önemi hakkındaki inançlar ve düşünceler.
  • Duygusal Bileşen: Fen derslerinden alınan keyif, ilgi veya kaygı gibi duygusal tepkiler.
  • Davranışsal Bileşen: Fen ile ilgili aktivitelere katılma veya kariyer seçimi yapma eğilimi.

Uyarlama çalışması, bu çok boyutlu yapının Arapça konuşan öğrencilerin kültürel ve dilsel bağlamında da geçerliliğini koruyup korumadığını araştırmayı gerektirmiştir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiş olsa da, uyarlama çalışmaları standardına göre, ölçeğin geçerlik çalışmaları Özkan ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmaların yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemlerini (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) içermesi beklenir.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin hedef yapı ile tutarlılığını sağlamak için uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği incelenmiştir. Bu, ölçek maddelerinin Arapça konuşan öğrencilerin algı ve ifadelerine uygun olarak çevrildiğini ve kültürel olarak adapte edildiğini garanti altına almayı amaçlar.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder. Özkan ve arkadaşları tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach’s Alpha katsayısının hesaplanmış olması gerekmektedir. Yüksek bir Alpha katsayısı, ölçeğin farklı maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin Arapça konuşan öğrencilerden oluşan hedef popülasyonda kararlı ve tekrarlanabilir ölçümler sunma kapasitesini teyit etmede hayati öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinin kritik bir adımı olan faktör analizi, ölçeğin orijinal yapısının korunduğunu veya hedef kültüre özgü yeni bir yapının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek için kullanılmıştır. Özkan, Açıksöz ve Dökme (2020) çalışmasında, muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlarının, Arapça konuşan öğrencilerden elde edilen verilerle ne ölçüde uyumlu olduğu incelenmiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlar.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, genellikle 3, 4 veya 5 seçenekli Likert formatı kullanılır.)

Language Available: Türkçe (Uyarlanan dil) ve Arapça (Hedef popülasyonun dili).

Population Group: Öğrenciler (Genellikle ortaokul veya lise düzeyindeki eğitim seviyeleri).

Age Group: Eğitim seviyesine bağlı olarak 11-18 yaş aralığı (Kesin yaş aralığı için orijinal makaleye bakılmalıdır).

Population Details: Türkiye’deki eğitim kurumlarında öğrenim gören, anadili Arapça olan öğrenciler.

Test Methodology: Psikometrik ölçüm, anket yöntemi kullanılarak veri toplama.

Anahtar Kelimeler

Uyarlama, Fen Tutumu, Arapça Konuşanlar, Güvenirlik, Psikometri, Eğitim Araçları, Öğrenci Başarısı.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Yakup Özkan (Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi makalesine göre.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Özkan, Açıksöz ve Dökme tarafından 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Yakup Özkan ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin ticari kullanımı veya telif hakları hakkında kesin bilgi, yazarın kendisinden veya yayıncı dergiden edinilmelidir.

Kaynaklar

Özkan, Y., Açıksöz, A., ve Dökme, İ. (2020). Arapça Konuşan Öğrenciler İçin Hazırlanan Fen’e Yönelik Tutum Ölçeğinin uyarlanması çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(6), 9-21.

Makalenin resmi bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: arapca-konusan-ogrencilerin-fene-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddeler için yayımlanan orijinal makaleye (Özkan, Açıksöz, ve Dökme, 2020) başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusan-ogrencilerin-fene-yonelik-tutum-olcegi/

memjavad. "Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusan-ogrencilerin-fene-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusan-ogrencilerin-fene-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/arapca-konusan-ogrencilerin-fene-yonelik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Arapça Konuşan Öğrencilerin Fen’e Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF