Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Becerisi Erişim Düzeyi Ölçeği

Özet

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Becerisi Erişim Düzeyi Ölçeği, din eğitimi alanında yürütülen öğretim faaliyetlerinin, öğrencilerin problem çözme becerisi kazanma hedefine ne ölçüde ulaştığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, özellikle İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin veya din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmen adaylarının, eğitim süreçleri sonunda problem çözme yetkinliklerini değerlendirme düzeylerini belirlemeye odaklanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, psikometrik standartlara uygun olarak 2018 yılında Yasin Yiğit tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, din öğretimi bağlamında karşılaşılan teorik ve pratik sorunlara yönelik öğrencilerin erişim düzeylerini, yani bu becerileri ne kadar edindiklerini tespit etmeyi hedefler. Bu araç, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede ve müfredatın hedeflenen kazanımlara ulaşmadaki başarısını ortaya koymada kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Din Öğretimi, Problem Çözme Becerisi, Ölçek Geliştirme, Erişim Düzeyi, Yasin Yiğit, Psikometri, İlahiyat.

Yazarlar

Yasin Yiğit

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin din öğretimi sürecinde edindikleri problem çözme becerilerine ulaşma düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Din eğitimi programlarının hedefleri arasında yer alan eleştirel düşünme ve sorun giderme yetkinliklerinin, öğretim faaliyetleri sonucunda ne kadar içselleştirildiğini ölçmek, eğitimciler ve araştırmacılar için önemli veriler sağlamaktadır.

Ölçek, aynı zamanda, din öğretimi yöntemlerinin bu beceriyi kazandırmadaki yeterliliğini değerlendirmeye olanak tanır. Elde edilen sonuçlar, müfredat geliştirme çalışmalarına, öğretim stratejilerinin yeniden düzenlenmesine ve öğretmen yetiştirme programlarının iyileştirilmesine rehberlik etmektedir.

Yapı/Ölçülen Psikolojik Kavram

Ölçek, “Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi” adını taşıyan tek bir ana yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin dinî konular veya değerler sistemi ile ilgili karşılaştığı problemleri tanımlama, analiz etme, alternatif çözümler üretme ve bu çözümleri dinî/ahlaki çerçevede değerlendirme yeteneği olarak tanımlanır. Bu, sadece bilişsel bir beceri değil, aynı zamanda dinî eğitimin hedeflerine ulaşma yolundaki motivasyonel ve uygulama düzeylerini de kapsayan karmaşık bir yapıdır.

Ölçek, problem çözme sürecinin farklı aşamalarına yönelik maddeler içererek, bireylerin sadece bilgi düzeyini değil, aynı zamanda bu bilgiyi pratik durumlara uygulama ve eleştirel düşünme kapasitelerini de değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, geliştirme sürecinin kritik bir aşamasını oluşturmuştur. Kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme makalesinde (Yiğit, 2018) yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla faktör analizlerinin (muhtemelen Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Ölçeğin kapsam geçerliği, din öğretimi alanında uzman görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Maddelerin, ölçülmek istenen problem çözme becerisi kazanım düzeyini yeterince temsil edip etmediği, alan uzmanlarının değerlendirmeleriyle teyit edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılığın değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Kaynakta spesifik bir güvenirlik katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) belirtilmemiştir. Ancak, akademik standartlara uygun bir ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin tutarlılığını göstermek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı ve bu değerin kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı (problem çözme becerisi kazanımını) ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Bu, ölçeğin tekrar uygulandığında benzer sonuçlar verme yeteneğinin bir göstergesidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek ve teorik yapıyı desteklemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu, uygulanan faktör analizi sonuçlarına göre belirlenmiştir. Geliştirme ölçeği olması nedeniyle, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yükleri ve faktör yapısı incelenmiş, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının veriyle uyumu test edilmiştir.

Faktör analizi sonuçları, din öğretiminde problem çözme becerisine erişim düzeyinin alt bileşenlerini (örneğin, problemi tanımlama, çözüm yollarını değerlendirme, dinî referanslarla ilişkilendirme) ortaya koyarak ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamakla birlikte, bu tür erişim düzeyi ölçeklerinin genellikle Likert Tipi derecelendirme formatını kullandığı varsayılmaktadır (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a uzanan 5’li veya 7’li derecelendirme).

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri veya öğretmen adayları (Din Öğretimi alanında eğitim alan bireyler).

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığı (Yükseköğretim çağı).

Population Details: Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğrencileri gibi, din eğitimi alanında akademik eğitim gören gruplar.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-Report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Din Öğretimi, Problem Çözme, Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Yasin Yiğit (Dokuz Eylül Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi ile ilişkili çalışmalar yapmıştır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi kaynakta bulunmamaktadır, ancak akademik amaçlı kullanımların genellikle ücretsiz olduğu varsayılır.

Kaynaklar

• Yiğit, Y. (2018). Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği: Geçerlik güvenilirlik çalışması.Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 47, 347-341.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: din-ogretiminde-problem-cozme-becerisi-kazanma-becerisi-erisim-duzeyi-olcegi-toad.pdf

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Becerisi Erişim Düzeyi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.