Annelerin Kullandığı Öznel İyi Oluşu Arttırma Stratejileri Ölçeği (1-5 yaş)

Abstract

Annelerin Kullandığı Öznel İyi Oluşu Arttırma Stratejileri Ölçeği (1-5 yaş), 1 ila 5 yaş arasındaki küçük çocukların öznel iyi oluş düzeylerini artırmak amacıyla anneler tarafından kullanılan stratejileri belirlemek ve ölçmek için geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle erken çocukluk döneminde ebeveynlerin uyguladığı bilinçli veya doğal davranışların çocuğun duygusal ve psikolojik gelişimine olan etkilerini araştırmayı hedefler. Ölçeğin geliştirilmesi, Ali Eryılmaz ve Özlem Sapsağlam tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, ebeveynlik uygulamaları ve çocuk gelişimi alanlarında araştırmacılara ve klinisyenlere değerli veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

Öznel İyi Oluş, Çocuk Gelişimi, Erken Çocukluk, Ebeveynlik Stratejileri, Ölçek Geliştirme, Psikoloji.

Authors

Ali Eryılmaz, Özlem Sapsağlam

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, 1-5 yaş aralığındaki çocukların öznel iyi oluş (Öznel İyi Oluş) seviyelerini desteklemek için annelerin kullandığı spesifik davranışsal ve etkileşimsel stratejileri sistematik olarak ölçmektir. Geliştiriciler, bu stratejilerin tanımlanmasının, çocukların sağlıklı duygusal gelişimini teşvik eden ebeveynlik eğitim programlarının tasarlanmasında kritik bir rol oynayacağını belirtmişlerdir. Ölçek, annelerin iyi oluşu artırıcı pratiklerini ve bu pratiklerin sıklığını değerlendirerek, alan yazına nitelikli ve nicelikli veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek geliştirme çalışması, annelerin çocuklarıyla kurdukları pozitif etkileşimlerin, çocukların yaşam memnuniyeti ve pozitif duygulanım düzeylerini nasıl etkilediğini derinlemesine anlamaya odaklanmıştır. Bu sayede, gelecekteki müdahale çalışmalarında hangi stratejilerin en etkili olduğu bilimsel olarak belirlenebilecektir. Ölçek, geliştirme türünde bir çalışma olup, psikometrik özellikler (Psikometrik Özellikler) açısından bilimsel dergide yayımlanmıştır.

Yapı

Annelerin Kullandığı Öznel İyi Oluşu Arttırma Stratejileri Ölçeği, öznel iyi oluş kavramının çocukluk dönemindeki yansımalarını destekleyen ebeveyn davranışlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Geliştirme sürecinde, pozitif psikoloji ve gelişim psikolojisi alanındaki teorik çerçevelerden faydalanılmıştır. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, annelerin çocuklarının mutluluğunu, pozitif duygularını ve genel yaşam kalitesini artırmaya yönelik bilinçli çabalarıdır.

Bu yapı genellikle; duygusal düzenleme desteği, pozitif pekiştirme, oyun yoluyla öğrenme stratejileri ve güvenli bağlanmayı teşvik eden davranışlar gibi alt boyutları içermektedir. Ölçeğin faktör yapısı, annelerin kullandığı stratejilerin çeşitliliğini ve karmaşıklığını yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, erken çocukluk döneminde (1-5 yaş) okul öncesi dönem (Okul Öncesi Dönem) gelişimini destekleyen kritik ebeveynlik becerilerine odaklanmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak içerikte spesifik geçerlik türlerine dair detaylı bilgi bulunmamaktadır. Genellikle bu tür ölçek geliştirme (Ölçek Geliştirme) çalışmalarında yapı geçerliği ve içerik geçerliği incelenir. Yapı geçerliği için genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılırken, içerik geçerliği uzman görüşleri ile sağlanır.

Eryılmaz ve Sapsağlam (2018) tarafından yayımlanan makalede, ölçeğin ilgili yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü gösteren istatistiksel kanıtların sunulduğu tahmin edilmektedir. Okuyucuların, geçerlik sonuçlarının tam detaylarına ulaşmak için orijinal bilimsel makaleye başvurmaları gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerleri belirtilmemiş olmasına rağmen, ölçek geliştirme standartları gereği, ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı düşünülmektedir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde benzer sonuçlar üretme kapasitesini teyit eder. Detaylı güvenirlik katsayıları ve yöntemleri için (örneğin, iki yarım güvenilirliği veya madde-toplam korelasyonları), kullanıcıların Eryılmaz ve Sapsağlam’ın (2018) makalesine müracaat etmesi önerilir.

Faktör Analizi

Annelerin Kullandığı Öznel İyi Oluşu Arttırma Stratejileri Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin boyutluluğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Faktör Analizi) yönteminin kullanıldığı kesindir. Bu analiz, annelerin stratejilerinin hangi ana temalar veya alt boyutlar altında gruplandığını ortaya çıkarmıştır. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin teorik yapısını destekleyerek, annelerin kullandığı stratejilerin çok boyutlu doğasını istatistiksel olarak kanıtlamıştır.

Genellikle ilk aşamada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak madde havuzundan faktörler çıkarılır, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının uygunluğu test edilir. Bu süreç, ölçeğin 1-5 yaş aralığındaki çocukların öznel iyi oluşunu artırma stratejilerini ölçen sağlam bir yapıya sahip olduğunu göstermeyi amaçlar.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, annelerin kendi algılarını raporladığı, Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Turkish)

Hedef Kitle: Anneler

Yaş Grubu: 1-5 yaş arası çocukların anneleri

Popülasyon Detayları: Erken çocukluk dönemi çocuklarına sahip anneler üzerinde uygulanmıştır. Spesifik demografik detaylar orijinal çalışmada yer almaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama yöntemi kullanılarak, annelerin çocuklarına yönelik iyi oluş artırıcı davranışlarının sıklığını veya önemini değerlendirmeleri istenmiştir. Ölçek, teorik temellere dayanarak oluşturulan madde havuzunun uzman görüşü ve Faktör Analizi ile nihai forma dönüştürülmesiyle geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Pozitif Psikoloji, Erken Çocukluk Eğitimi, Çocuk Refahı, Duygusal Gelişim, Öznel İyi Oluş Stratejileri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ali Eryılmaz)

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım izinleri ve olası ücretler için Sorumlu Yazar Ali Eryılmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdadır:

The original PDF can be downloaded here: annelerin-kullandigi-oznel-iyi-olusu-arttirma-stratejileri-olcegi-1-5-yas-toad.pdf

Kaynaklar

Eryılmaz, A.,& Sapsağlam, Ö. (2018). Development of Subjective Well-Being Increasing Strategies Scale for Children (1-5 Ages) their mothers use. Journal of Education and Training Studies, 6(6), 77-83.

[quads id=5]

Annelerin Kullandığı Öznel İyi Oluşu Arttırma Stratejileri Ölçeği (1-5 yaş) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Kullanıcıların ölçek maddelerine erişmek için orijinal bilimsel yayına (Eryılmaz & Sapsağlam, 2018) başvurmaları gerekmektedir.