Annebabalık Bilgi Testi

Özet

Annebabalık Bilgi Testi (ABBT), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde Halis Özerk tarafından 2006 yılında hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu testin temel amacı, ebeveynlerin çocuk yetiştirme süreçlerine, çocuk gelişimi aşamalarına ve uygun pedagojik tutumlara ilişkin sahip oldukları bilgi düzeylerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle 11-18 yaş grubu öğrencilerin ebeveynlerini hedef alarak, ebeveynlik yeterliliğinin bilişsel boyutunu ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçek çeşidi, kaynağında belirtildiği üzere, bir geliştirme çalışmasıdır. Bu, testin ilgili araştırma bağlamında sıfırdan oluşturulduğu ve standardizasyon süreçlerinin tez çalışması içinde yürütüldüğü anlamına gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

Annebabalık, Bilgi Düzeyi, Çocuk Yetiştirme Tutumları, Eğitim Bilimleri, Psikolojik Ölçek, Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Halis Özerk

Amaç

Annebabalık Bilgi Testi’nin birincil amacı, ebeveynlerin çocuk gelişimi, ergenlik dönemi özellikleri ve etkili disiplin yöntemleri hakkındaki bilgi birikimini objektif olarak ölçmektir. Bu bilgi düzeyinin, ebeveynlerin çocuk yetiştirmeye ilişkin genel tutumları ve çocukların kendi değerlendirmeleri arasındaki ilişkiyi incelemek, tezin temel araştırma hedeflerinden birini oluşturmuştur.

Test, ebeveynlerin sahip olduğu bilgilerin eksiklerini veya yanlışlarını tespit ederek, bu alanda ihtiyaç duyulan eğitim ve rehberlik programlarının planlanmasına bilimsel dayanak sağlamayı amaçlamaktadır. Yüksek bilgi düzeyinin, daha olumlu ve destekleyici annebabalık tutumlarıyla ilişkili olup olmadığını ortaya koymak da amaçlar arasındadır.

Yapı

Annebabalık Bilgi Testi, ebeveynliğin bilişsel veya bilgi temelli boyutunu ölçen bir araçtır. Ölçülen yapı, ebeveynlik uygulamalarına dair kuramsal ve pratik bilgilerin bütününü kapsar. Bu, tutumların veya duygusal tepkilerin aksine, “ne yapılması gerektiğini bilme” yeteneği üzerine yoğunlaşır.

Ölçek, muhtemelen çocuk gelişimi psikolojisi, ergenlik dönemi zorlukları, iletişim becerileri ve sağlıklı aile ortamı oluşturma prensipleri gibi alt alanlardan bilgi maddelerini içermektedir. Testin bu yapısı, ebeveynlik eğitimlerinin etkinliğini değerlendirmek için önemli bir başlangıç noktası sunar.

Geçerlik

Ölçek kaynağında geçerlik (validity) bilgisi açıkça belirtilmemiştir (-). Ancak, bir psikometrik aracın akademik bir tez kapsamında geliştirilmesi sürecinde, genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile), yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve ölçüt bağıntılı geçerlik (ilgili dış kriterlerle korelasyon) çalışmalarının yapılması beklenir.

Annebabalık Bilgi Testi’nin sonuçlarının güvenilir bir şekilde ebeveyn bilgisini yansıtabilmesi için bu geçerlik çalışmalarının detaylı sonuçlarının yayınlanması kritik öneme sahiptir. İlgili doktora tezi incelenerek bu verilerin elde edilmesi mümkündür.

Güvenirlik

Ölçek kaynağında güvenirlik (reliability) bilgisi açıkça belirtilmemiştir (-). Psikometri standartlarına göre, yeni geliştirilen bir bilgi testinde iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemlerle tutarlılığın kanıtlanması gerekmektedir.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı, test maddelerinin aynı temel yapıyı (ebeveynlik bilgisini) ölçtüğünü gösterirken, test-tekrar test güvenilirliği, sonuçların zaman içinde istikrarlı olduğunu ortaya koyar. Bu bilgilerin tezin metodoloji bölümünde bulunması beklenmektedir.

Faktör Analizi

Annebabalık Bilgi Testi’nin faktör yapısı hakkında kaynak içerikte herhangi bir bilgi verilmemiştir. Bilgi testlerinde genellikle tek bir genel bilgi faktörü baskın olabilirken, ebeveynlik gibi çok boyutlu konularda (örneğin, gelişim bilgisi, disiplin bilgisi, sağlık bilgisi gibi) ayrık alt faktörlerin varlığı da olasıdır.

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek ve ölçtüğü bilgi alanlarını netleştirmek amacıyla, açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi çalışmalarının yapılmış olması gerekir. Bu analizler, testin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların ölçülen bilgi yapısıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirler.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak bilgi testleri genellikle çoktan seçmeli veya doğru/yanlış formatında hazırlanır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Ebeveynler (11-18 yaş grubu öğrencilerin anne babaları)

Age Group: Yetişkinler (Ebeveynler)

Population Details: Annebabalık tutumları, bilgi düzeyleri ve öğrencilerin kendilerini değerlendirmelerinin incelenmesi üzerine yapılan doktora tezi örneklemi.

Test Methodology: Kaynakta belirtilmemiştir. Muhtemelen kağıt-kalem testi veya anket yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik Bilgisi, Çocuk Gelişimi, Ergenlik, Ebeveyn Tutumları, Akademik Ölçek, H. Özerk, Ankara Üniversitesi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006 (Doktora tezi yayın tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir tezin parçası olarak geliştirildiği için ticari olmayan akademik kullanımlar için yazarın iznine tabi olabilir. İletişim bilgileri aracılığıyla yazar Halis Özerk ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Temel Kaynak/Referans:

Özerk, H. (2006). Anababaların çocuk yetiştirmeye ilişkin tutumlarının, bilgi düzeylerinin ve 11-18 yaş grubu öğrencilerin kendilerini değerlendirmelerinin incelenmesi. (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

PDF İndirme Bağlantısı: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: annebabalik-bilgi-testi-toad.pdf

Annebabalık Bilgi Testi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte Annebabalık Bilgi Testi’nin maddeleri (soruları) mevcut değildir. Maddeler, ilgili doktora tezinin ekler bölümünde veya orijinal PDF dosyasında bulunabilir.