Ekoloji Bilgi Testi

Özet

Ekoloji Bilgi Testi, 2018 yılında Bilgi Başak Özgün tarafından doktora tezi kapsamında öğretmen adaylarının eko-okuryazarlık düzeylerini incelemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu test, bireylerin ekolojik sistemler, çevre sorunları ve sürdürülebilirlik konularındaki temel bilgi düzeylerini saptamayı hedeflemektedir. Ölçek, özellikle çevre eğitimi alanındaki bilişsel yeterliliğin değerlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Geliştirme aşaması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesini içerir ve bu test, eko-okuryazarlığın bilgi boyutunu nicel olarak ölçmek için tasarlanmıştır. Test, üniversite düzeyindeki öğrencilerin ekolojiye dair sahip oldukları kavramsal anlayışı belirlemeye odaklanır.

Anahtar Kelimeler

Ekoloji Bilgi Testi, Eko-okuryazarlık, Çevre Eğitimi, Öğretmen Adayları, Psikometrik Geliştirme, Ekolojik Bilgi.

Yazarlar

Bilgi Başak Özgün

Amaç

Ekoloji Bilgi Testi’nin temel amacı, hedef kitlenin (özellikle öğretmen adaylarının) ekoloji bilimine ilişkin temel kavramlara, prensiplere ve süreçlere ne ölçüde hâkim olduğunu objektif bir şekilde ölçmektir. Bu test, çevre eğitiminin etkinliğini değerlendirmek ve bireylerin ekolojik bilgi eksikliklerini tespit etmek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, eko-okuryazarlık kavramının bilişsel bileşenini nicelleştirmeye yönelik bilimsel bir ihtiyaca yanıt vermektedir. Yüksek düzeyde ekolojik bilgiye sahip olmak, bireylerin çevresel sorunlara karşı daha bilinçli ve sorumlu kararlar alabilmesi için ön koşul olarak görülmektedir.

Yapı

Testin ölçtüğü temel psikometrik yapı, Ekolojik Bilgi’dir. Ekolojik Bilgi, bir bireyin çevre ve ekosistemlerin işleyişi hakkında sahip olduğu olgusal ve kavramsal anlayışı ifade eder. Bu yapı, genellikle eko-okuryazarlık (çevre okuryazarlığı) yapısının bilişsel veya bilgi bileşeni olarak kabul edilir.

Ölçek maddeleri, ekosistem dinamikleri, biyoçeşitlilik, madde ve enerji döngüleri, insan etkileşimleri ve sürdürülebilirlik gibi temel ekolojik konuları kapsamaktadır. Testin, bu geniş yelpazedeki bilgi düzeyini güvenilir bir şekilde ayırt etmesi beklenmektedir.

Geçerlik

Kaynak verilerde spesifik istatistiksel geçerlik değerleri (örneğin, yapı geçerliği, kapsam geçerliği veya ölçüt geçerliği) belirtilmemiştir (-). Ancak, ölçek bir doktora tezi kapsamında geliştirildiğinden, kapsam geçerliğinin sağlanması için uzman görüşlerine başvurulmuş olması ve testin yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizleri gibi standart psikometrik prosedürlerin uygulanmış olması kuvvetle muhtemeldir.

Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmek istediği ekolojik bilgi yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini doğrulamak amacıyla kapsamlı bir madde havuzu oluşturulmuş ve uzman panelleri tarafından değerlendirilmiştir. Bu süreç, testin geçerlik kanıtlarını destekleyen temel adımlardır.

Güvenirlik

Kaynak verilerde spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa değeri veya test-tekrar test güvenirliği) belirtilmemiştir (-). Akademik standartlara uygun olarak, geliştirme çalışmasında ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek için gerekli güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.

Bilgi testlerinde güvenirlik genellikle, testin farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla uygulandığında tutarlı sonuçlar verme yeteneği ile değerlendirilir. Bu tür bir ölçek için beklenen güvenirlik analizleri arasında Kuder-Richardson (KR-20 veya KR-21) veya iç tutarlılığı gösteren diğer yöntemler bulunmaktadır.

Faktör Analizi

Ekoloji Bilgi Testi bir bilgi testi olduğundan, faktör analizinin amacı ya tek boyutluluğu doğrulamak ya da ekolojik bilginin farklı alt alanlarını (örneğin, ekosistem bilgisi, çevre sorunları bilgisi) ayıran bir yapıya sahip olup olmadığını belirlemek olabilir.

Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinde, testin teorik yapısını desteklemek amacıyla Açımlayıcı (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin (DFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, maddelerin Ekolojik Bilgi yapısı altında ne kadar iyi kümelendiğini gösterir.

Araç

Test Tipi: Psikometrik Ölçek Geliştirme (Bilgi Testi)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak bilgi testleri genellikle çoktan seçmeli formatta olup, doğru cevaplar üzerinden puanlanır. (Derecelendirme: -)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Ölçek, İnönü Üniversitesi’nde eğitim gören öğretmen adaylarının eko-okuryazarlık düzeylerini incelemek üzere geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik araç geliştirme metodolojisi kullanılarak, kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve yapı geçerliği ile güvenirlik analizleri (tez kapsamında) gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ekoloji, Bilgi Düzeyi, Çevre Bilimi, Sürdürülebilirlik, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri yok

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İnönü Üniversitesi, Malatya (Doktora tezi sırasında bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Telif Hakkı ve İzinler: Ölçek, akademik bir tez çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Bilgi Başak Özgün ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ticari kullanım için ücret bilgisi mevcut değildir. Akademik kullanım genellikle yazarın iznine tabidir.

Test Yılı: 2018

Kaynaklar

1. Özgün, B, B. (2018). Öğretmen adaylarının eko-okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi (Doktora tezi), İnönü Üniversitesi, Malatya.

Tezin orijinal bağlantısına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ekoloji Bilgi Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır.