Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği

Özet

Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği, çalışan annelerin profesyonel yaşamları nedeniyle çocuklarına karşı hissedebilecekleri suçluluk duygularının yoğunluğunu ve doğasını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ölçek, Ümran Yüce-Selvi ve Özge Kantaş tarafından 2019 yılında yürütülen kapsamlı bir geliştirme ve geçerlik çalışması sonucunda literatüre kazandırılmıştır. Çalışma, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılık ve iyi düzeyde psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.

Bu araç, özellikle Türkiye bağlamında çalışan annelerin yaşadığı rol çatışması ve duygusal yükü nicel olarak incelemek isteyen araştırmacılar için değerli bir kaynak sağlamaktadır. Ölçek, annelik ve kariyer sorumluluklarının getirdiği baskıyı ölçerek, bu durumun psikolojik refah üzerindeki etkilerinin anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Anne İstihdam Suçluluğu, Çalışan Anneler, Suçluluk Duygusu, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alpha, Psikometrik Özellikler, İş-Aile Çatışması.

Yazarlar

Ümran Yüce Selvi, Özge Kantaş.

Amaç

Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği’nin temel amacı, çalışan annelerin istihdam durumları sebebiyle annelik sorumluluklarını yerine getirmede yetersiz kaldıkları algısından kaynaklanan spesifik suçluluk duygularını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir.

Bu ölçek, sosyal bilimler ve psikoloji alanındaki araştırmacılara, çalışan annelerin yaşadığı duygusal ve bilişsel yükü inceleme fırsatı sunar. Elde edilen veriler, iş ve aile yaşamı arasındaki dengeyi destekleyici müdahale programlarının geliştirilmesine yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek, annenin çalışma hayatı ile çocuk yetiştirme sorumlulukları arasındaki algılanan çatışmadan doğan duygusal yükü, yani “Anne İstihdam Suçluluğu”nu temel yapı olarak ele alır. Bu yapı, genellikle annenin işte gösterdiği çaba ve sabrı evde çocuğuna gösteremediği, çocuğunun yaşadığı olumsuzlukları çalışmasına bağladığı veya yoğunluk nedeniyle annelik görevlerinden şikayet ettiği durumları kapsar.

Ölçek maddeleri, annenin içselleştirilmiş beklentileri ile dışsal gereklilikler arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan suçlayıcı düşünce kalıplarını ve duygusal tepkileri değerlendirir. Böylece, istihdamın annelik kimliği üzerindeki dolaylı psikolojik etkileri ölçülür.

Geçerlik

Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği’nin geçerlik analizleri, ölçeğin yapısal olarak güçlü olduğunu ve ölçmek istediği yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Yapı geçerliğini desteklemek amacıyla, ölçeğin diğer ilgili psikolojik ölçütlerle olan korelasyonları incelenmiştir.

Korelasyon analizleri sonucunda, ölçeğin iyi düzeyde psikometrik özelliklere sahip olduğu ve bu durumun, ölçeğin bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceği anlamına geldiği belirtilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik değerlendirmesi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha değeri hesaplanarak yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda katsayı .94 olarak bulunmuştur.

Bu değer, ölçek maddelerinin birbirleriyle son derece tutarlı olduğunu ve tek bir yapıyı ölçmede üstün bir başarı gösterdiğini işaret etmektedir. .94 gibi mükemmel bir iç tutarlılık, Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği’nin yüksek güvenilirlik standartlarını karşıladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği’nin geliştirme çalışması, büyük ihtimalle Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Orijinal makale (Yüce-Selvi & Kantaş, 2019), ölçeğin faktör yapısının çalışan annelerdeki suçluluk kavramını temsil edip etmediğini detaylıca incelemiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı (.94), ölçeğin ya güçlü bir tek faktörlü yapıya sahip olduğunu ya da birden fazla faktör içeriyorsa bile bu faktörlerin birbirleriyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Faktör analizi sonuçları, ölçülen yapının boyutlarını netleştirmek için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Öz Bildirim (Self-Report) / Likert Tipi Derecelendirme (Derecelendirme adımları orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Çalışan Anneler (İstihdam edilen anneler)

Age Group: Belirtilmemiştir (Genellikle yetişkin, çalışan anneler popülasyonu).

Population Details: Çalışma hayatına aktif olarak katılan ve çocuk sahibi olan kadınlar üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Psikometrik Ölçekleme.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn Suçluluğu, Çalışma Hayatı, Psikolojik Ölçüm, Korelasyon, Cronbach Alpha, Ölçek Geçerliği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ümran Yüce Selvi)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve geçerli ücret tarifeleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Ümran Yüce Selvi ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Yüce-Selvi, Ü. & Kantaş, Ö. (2019). The psychometric evaluation of the maternal employment guilt scale: A development and validation study. İş, Güç: Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 21(1), 28-52. doi: 10.4026/isguc.543449

Ölçeğin orijinal PDF dökümanları aşağıdaki bağlantılarda mevcuttur:

• anne-istihdam-suclulugu-olcegi-toad.pdf
• anne-istihdam-suclulugu-olcegi-toad.pdf

Anne İstihdam Suçluluğu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

4. Çocuğumun başına gelen olumsuzluklar karşısında keşke çalışmasaydım diye suçluluk yaşıyorum.

10. Yoğun olduğum zamanlarda annelik sorumluluklarımla ilgili şikayet ettiğim için kendimi çocuğuma karşı suçlu hissediyorum.

13. İş yerinde başkalarına gösterdiğim sabrı, çocuğuma gösteremediğimi düşündüğüm zamanlarda suçluluk duyuyorum.