Anne-Babaların Çocukların Duyguları Hakkındaki İnanışları Ölçeği

Özet

Anne-Babaların Çocukların Duyguları Hakkındaki İnanışları Ölçeği, ebeveynlerin çocuklarının duygusal ifadeleri ve deneyimleri hakkındaki bilişsel yapılarını ve inançlarını ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik araçtır. Bu Ölçek, Ş. Kılıç ve H. Kumandaş tarafından 2017 yılında Türkçeye kazandırılmış olup, psikometrik özelliklerinin kapsamlı bir şekilde incelendiği bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması sunmaktadır.

Çalışma, ebeveynlerin çocuklarının duygularına nasıl tepki vereceklerini belirleyen temel inanç sistemlerini değerlendirmeye odaklanmıştır. Bu inançlar, çocukların duygusal gelişimini ve sosyal yeterliliklerini etkilemede kritik rol oynamaktadır. Ölçeğin uyarlanması, Türk kültüründeki ebeveynlik pratikleri bağlamında duygusal sosyalizasyon süreçlerinin araştırılmasına olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn inançları, çocuk duyguları, duygusal sosyalizasyon, psikometrik özellikler, uyarlama çalışması, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Şükran KILIÇ, Hakan Kumandaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, anne-babaların çocuklarının duygularına yönelik taşıdıkları bilişsel inançları ve tutumları geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek Türkçe bir ölçüm aracı sağlamaktır. Bu inançlar genellikle ebeveynlerin çocuklarının duygusal tepkilerini kabul etme, reddetme veya yönlendirme biçimlerini etkiler.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde doğrulanmasını ve kültürel bağlamda tutarlı sonuçlar üretmesini sağlamayı hedeflemiştir. Elde edilen bulgular, ebeveyn eğitim programlarının ve klinik müdahalelerin geliştirilmesinde temel teşkil edebilir.

Yapı

Anne-Babaların Çocukların Duyguları Hakkındaki İnanışları Ölçeği, ebeveynlerin çocuklarının duygusal ifadelerine dair sahip oldukları metacognitive (üstbilişsel) inançları ölçen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle ebeveynlerin çocuklarının duygusal sinyallerini algılama, yorumlama ve bunlara yanıt verme şekillerini kapsar.

Ölçek, ebeveynlerin duygusal koçluk yapma veya duyguları küçümseme gibi farklı duygusal sosyalizasyon stillerini destekleyen inanç boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlar. İncelenen bu inançlar, çocuğun duygusal düzenleme becerilerinin ve genel ruh sağlığının gelişiminde merkezi bir rol oynar.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal Geçerlik çalışmaları, ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek üzere gerçekleştirilmiştir. Kılıç ve Kumandaş (2017) tarafından yürütülen çalışmada, geçerliğin sağlanması için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.

Temel olarak iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa), test-tekrar test değerleri ve madde toplam korelasyonları analiz edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini ve zaman içindeki kararlılığını göstermiş, böylece ölçeğin yapısal tutarlılığı desteklenmiştir.

Güvenirlik

Ölçme aracının güvenilirliği, sonuçların tutarlılığını ve tekrarlanabilirliğini değerlendirmek amacıyla test edilmiştir. Güvenilirliğin incelenmesi için ileri düzey istatistiksel tekniklerden yararlanılmıştır. Özellikle, yapı geçerliğini incelemek ve ölçeğin güvenilirliğini değerlendirmek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Ek olarak, ölçek puanlarının ebeveynin cinsiyetine göre değişip değişmediğini kontrol etmek amacıyla Ölçme Değişmezliği (Measurement Invariance) analizleri yapılmıştır. Yapısal, metrik ve skalar değişmezlik düzeyleri hesaplanarak, ölçeğin farklı ebeveyn gruplarında karşılaştırılabilir sonuçlar üretme yeteneği doğrulanmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısının doğrulanması, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. DFA, orijinal ölçeğin teorik olarak varsayılan faktör yapısının Türk örneklem verilerine ne kadar uygun olduğunu test etmeye olanak tanımıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik temelini güçlendirmiştir.

Ayrıca, faktör analizinin bir uzantısı olarak, anne ve baba grupları arasında Ölçme Değişmezliği incelenmiştir. Ölçme Değişmezliği, ölçeğin farklı gruplarda aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünün kanıtlanması açısından kritiktir. Yapısal (configural), metrik (metric) ve skalar (scalar) değişmezlik testleri başarıyla uygulanmıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 6’lı derecelendirme (Likert Tipi Ölçek)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Anne-Babalar (Ebeveynler)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Ebeveyn rolündeki bireyler)

Popülasyon Detayları: Ölçek, çocuk sahibi olan ve çocuklarının duygusal tepkileri hakkında inançlara sahip olan bireylere yöneliktir.

Test Metodolojisi: İç tutarlılık analizi (Cronbach Alfa), test-tekrar test uygulaması, madde toplam korelasyonları ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak psikometrik doğrulama yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal inançlar, ebeveynlik, çocuk gelişimi, psikometrik Ölçek, Cronbach Alfa, Ölçme Değişmezliği, Geçerlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Şükran KILIÇ (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar (Şükran KILIÇ) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Kılıç, Ş., Kumandaş, H. (2017). Anne-Babaların Çocukların Duyguları Hakkındaki İnanışları Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi,18(2),169-178.

Makalenin tam metnine aşağıdaki linkten ulaşılabilir: ejmanager.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: anne-babalarin-cocuklarin-duygulari-hakkindaki-inanislari-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Anne-Babaların Çocukların Duyguları Hakkındaki İnanışları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri sağlanmamıştır. Maddelerin tam içeriği için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.