İşitme Engelli Çocukların Anne- Babalarına Yönelik öğretmen Tutum Ölçeği

Öz

İşitme Engelli Çocukların Anne- Babalarına Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği, tutum ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özel eğitim alanında çalışan veya çalışacak olan öğretmenlerin, işitme engeli bulunan çocukların ailelerine karşı sergiledikleri yaklaşımları ve inançları sistematik olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, Tevhide Kargın tarafından yürütülen kapsamlı bir doktora tezi çalışmasının bir parçasıdır. Temel amacı, farklı eğitim geçmişlerine sahip öğretmen gruplarının ebeveynlere yönelik tutumlarındaki farklılıkları ortaya koymaktır. Bu sayede, öğretmen eğitim programlarının ve okul-aile işbirliği stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel bir zemin sağlanması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

işitme engeli, öğretmen tutumu, özel eğitim, ebeveyn tutumu, ölçek geliştirme, psikometri

Yazarlar

Tevhide Kargın

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin işitme engeli olan çocukların anne ve babalarına yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini nesnel ve yapılandırılmış bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin ebeveynlerle işbirliği yapma istekliliği, ebeveynlerin çocuklarının eğitimine katılımına dair inançları ve ebeveynlerin sorunlarına karşı duyarlılık düzeylerini belirlemeye odaklanmıştır. Bu ölçüm, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını tespit etmek ve özel eğitim hizmetlerinin kalitesini artırmak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, aynı zamanda, farklı eğitim özgeçmişlerine sahip öğretmenlerin (örneğin, özel eğitim öğretmenleri ile genel sınıf öğretmenleri) ebeveynlere yönelik tutumlarının karşılaştırılmasına olanak sağlamıştır. Bu karşılaştırmalar, hangi eğitim deneyimlerinin daha pozitif tutumları teşvik ettiğini anlamak açısından bilimsel katkı sunar ve dolayısıyla öğretmen yetiştirme programlarının içeriğini optimize etmeye yardımcı olur.

Yapı

İşitme Engelli Çocukların Anne- Babalarına Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği, öğretmenlerin ebeveynlerle olan etkileşimlerini ve onlara yönelik algılarını içeren çok boyutlu bir psikolojik tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle işbirliği isteği, ebeveyn yetkinliğine inanç ve empati/destekleyici yaklaşım gibi alt boyutlardan oluşur. Ölçek, öğretmenlerin ebeveynlerin yaşadığı zorlukları ne derece anladığını ve onların eğitim sürecine aktif katılımını ne kadar teşvik ettiğini sorgulayan maddeler içermektedir.

Ölçeğin geliştirilme aşamasında, tutumun bilişsel (inançlar), duygusal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenlerinin dikkate alındığı varsayılmaktadır. Ölçek maddeleri, bu üç bileşeni kapsayarak, öğretmenlerin ebeveynlere yönelik genel eğilimlerini kapsamlı bir şekilde yansıtmayı amaçlamıştır. Nihai yapısal geçerlik ve faktör yükleri, ölçeğin dayandığı orijinal doktora tezi çalışmasında detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarının yapıldığı, ancak orijinal kaynakta (web girişi) bu sonuçların özetlenmediği belirtilmiştir (-). Ölçeğin geçerliğine ilişkin detaylı bulgular, Tevhide Kargın’ın 1997 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamladığı doktora tezinde bulunmaktadır. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği (uzman görüşleri ile), yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve ölçüt bağımlı geçerlik gibi yöntemler kullanılarak ölçeğin amaca uygunluğu test edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test korelasyonu) mevcut web girdisinde bulunmamaktadır (-). Ancak bir geliştirme ölçeği olduğu için, güvenirlik çalışmalarının (iç tutarlılık veya zamana karşı tutarlılık) mutlaka orijinal akademik çalışmada yer aldığı varsayılmalıdır. İlgili güvenirlik katsayıları ve yöntem detayları, Kargın’ın doktora tezinin psikometri bölümünde ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizinin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik yapıları temsil ettiğini ve tutumun kaç alt boyutta incelenmesi gerektiğini ortaya koyar. Faktör analizine ilişkin sonuçlar (örneğin, faktör sayısı, faktör yükleri, açıklanan varyans yüzdesi) orijinal tez çalışmasının metodoloji ve bulgular kısımlarında yer almaktadır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir tutum yapısını ölçtüğünü doğrulamak için hayati öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir (-), ancak tutum ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatını (örneğin, 5’li veya 7’li derecelendirme) kullanır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Özel eğitim öğretmenleri ve/veya genel sınıf öğretmenleri)

Yaş Grubu: Çalışan yetişkinler (Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: İşitme engelli çocuklarla çalışan veya çalışabilecek farklı eğitim özgeçmişlerine sahip öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Katılımcılar, işitme engelli çocukların anne ve babalarına yönelik duygularını, inançlarını ve davranışsal eğilimlerini yansıtan ifadelere tepki verirler.

Anahtar Kelimeler

özel gereksinimli bireyler, aile katılımı, öğretmen yeterliliği, işitme engeli, Tevhide Kargın

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi, yazarın 1997 yılındaki doktora tezi bağlamında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ile ilişkilidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari kullanım veya yaygın dağıtım izinleri için yazar Tevhide Kargın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Testin geliştirildiği ve kullanıldığı yıl, temel referans kaynağına göre 1997 olarak belirlenmiştir.

Ölçek Ücreti: Bilgi mevcut değildir.

Kaynaklar

• Kargın, T. (1997). Farklı eğitim özgeçmişlerine sahip öğretmenlerin işitme engeline ilişkin bilgi düzeyleri ile işitme engelli çocuklar ve anne-babalarına yönelik tutumlarının karşılaştırılması (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

İşitme Engelli Çocukların Anne- Babalarına Yönelik öğretmen Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi, Tevhide Kargın tarafından 1997 yılında sunulan doktora tezinde yer almaktadır.