Yeni Çağ İnanışları Ölçeği

Özet

Yeni Çağ İnanışları Ölçeği (YCİÖ), Kaya ve Aydın (2013) tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin modern spiritüel akımlar ve alternatif inanç sistemleri olarak bilinen Yeni Çağ İnanışlarına yönelik eğilimlerini ve kabul düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında bu tür inançların psikolojik ve sosyolojik etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. YCİÖ, güçlü yapısal geçerlik ve yüksek iç tutarlılık (güvenirlik) katsayıları göstermiştir, bu da onu alanda kullanılabilecek güvenilir bir ölçüm aracı yapmaktadır.

Ölçek, beşli Likert tipi derecelendirme formatını kullanmakta olup, temel olarak tek faktörlü bir yapıda toplanan maddelerden oluşmaktadır. Bu çalışma, özellikle inanç sistemleri, din psikolojisi ve sosyolojisi alanlarında araştırmacılara Yeni Çağ hareketlerinin yaygınlığını ve kabulünü nicel olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yeni Çağ İnanışları, Spiritüel İnançlar, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Kaya, M., Aydın, C.

[quads id=5]

Amaç

Yeni Çağ İnanışları Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin Yeni Çağ hareketlerinin sunduğu geniş yelpazedeki spiritüel, mistik ve alternatif sağlık/yaşam felsefelerine ne ölçüde katıldığını ve bu inançları ne kadar benimsediğini belirlemektir. Ölçek, bu inançların yoğunluğunu ve çeşitliliğini tek bir genel skor altında ölçmeyi amaçlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, Türkiye’deki akademik çalışmalara, popüler kültüre giren bu inanç akımlarının etkilerini bilimsel yöntemlerle inceleyebilecek standart bir araç sağlamayı hedeflemiştir. Bu, özellikle din psikolojisi, sosyoloji ve kültürel çalışmalar alanları için önemlidir.

Yapı

Yeni Çağ İnanışları Ölçeği, bireylerin kişisel gelişimden parapsikolojiye, astrolojiden alternatif tıbba kadar uzanan geniş bir inanç spektrumuna olan yatkınlığını ölçen maddelerden oluşmaktadır. Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçek maddelerinin büyük bir kısmının tek bir genel “Yeni Çağ İnancı” faktöründe toplandığını göstermektedir.

Bu tek faktörlü yapı, Yeni Çağ inançlarının genellikle birbiriyle tutarlı ve bütünleşik bir inanç sistemi olarak algılandığını ve kabul edildiğini varsaymaktadır. Ölçek, bu inançların bilişsel ve duygusal boyutlarını kapsayarak, ölçülen psikolojik yapının kapsamlı olmasını sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, maddelerin faktör yüklerinin incelenmesi ve madde analizleri sonucunda doğrulanmıştır. Yapılan analizlerde, ölçek maddelerinin büyük çoğunluğunun birinci faktörde güçlü yükler sergilemesi, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı tek bir yapıyı (Yeni Çağ İnancı) temsil ettiğini göstermiştir.

Madde analizi sonuçlarına göre, korelasyon katsayılarının

< 0.01 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunması, her bir maddenin toplam ölçek puanı ile yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve dolayısıyla ölçek maddelerinin iç tutarlılığının ve yapı geçerliğinin yeterli düzeyde olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Yeni Çağ İnanışları Ölçeği’nin güvenirliği, üç farklı yöntem kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir: test-yarı test, test-tekrar test ve Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayıları.

Geniş örneklem grubu (N=504) üzerinde gerçekleştirilen analizlerde, ölçeğin test-yarı test güvenirlik katsayısı 0,89 olarak belirlenmiştir. Aynı örneklem için hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı ise 0,90 gibi oldukça yüksek bir değerde bulunmuştur. Ayrıca, daha küçük bir alt grup (N=35) üzerinde uygulanan test-tekrar test güvenirlik katsayısı da 0,89 olarak tespit edilmiştir. Bu yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda ve farklı koşullarda tutarlı sonuçlar verdiğini ve bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla yapılan analizlerde, maddelerin faktör yüklerinin baskın olarak tek bir faktörde toplandığı rapor edilmiştir. Bu bulgu, Yeni Çağ İnanışları Ölçeği’nin tek boyutlu bir yapıyı ölçtüğünü ve bu inanç sistemlerinin karmaşık yapısına rağmen, araştırmacıların bu alanı tek bir genel skor üzerinden değerlendirmesine olanak tanıdığını göstermektedir.

Faktör analizi sonuçları, geliştirme aşamasında seçilen maddelerin teorik olarak beklenen yapıyla uyumlu olduğunu ve ölçeğin yapısal saflığını koruduğunu teyit etmektedir. Maddelerin yüksek faktör yükleri, her bir maddenin ölçülen temel yapıyı temsil etme gücünün yüksek olduğunu işaret eder.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Beşli Likert Derecelendirme (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Özellikle Yetişkinler ve Üniversite Öğrencileri)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Güvenirlik çalışması 504 kişilik bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Popülasyonun demografik detayları kaynak makalede bulunabilir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket (Self-Report Questionnaire).

Anahtar Kelimeler

Yeni Çağ, İnanç Sistemleri, Psikolojik Ölçek, Cronbach Alpha, Yapısal Geçerlik, Din Psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Kaya, M. ve Aydın, C. (Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 2013). Detaylı adres kaynak makalede mevcuttur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle orijinal yayıncıya (Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi) atıf yapılarak kullanılabilir. Ticari kullanımlar için yazarlardan izin alınması gerekmektedir.

Ücret: Ölçeğin kendisi akademik yayın kapsamında kamuya açıktır.

Test Yılı: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2013’tür.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: yeni-cag-inanislari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kaya, M. ve Aydın, C. (2013). Yeni çağ inanışları ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 35, 5-19.

Makalenin tam metnine DergiPark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

[quads id=5]

Yeni Çağ İnanışları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta maddeler listelenmemiştir; sadece ölçeğin adı ve psychometrik verileri verilmiştir. Bu nedenle, maddeler mevcut değildir.)

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi, Kaya ve Aydın (2013) tarafından yayınlanan orijinal makalede bulunabilir.