Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği

Özet

Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği, bireylerin benlik algılarını ve ilişkisel yönelimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan orijinal bir aracın Türk kültürüne uyarlanması sürecini temsil etmektedir. Bu adaptasyon çalışması, benlik kavramının altı farklı boyutunu (bağımsız, birbirine bağımlı, ilişkisel, kolektif, özel ve kamusal benlik kurguları) Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirebilmek için yapılmıştır. Ölçeğin Türkçeye çevirisi, dilsel eşdeğerliği ve kültürel uygunluğu sağlanarak, psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Altılı Benlik Kurgusu, Benlik Kavramı, Uyarlama, Self-Construal, Psikometrik Özellikler, Kültürel Psikoloji

Yazarlar

Bahadır Özcan, Sibel Öğülmüş

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin kendilerini nasıl tanımladıklarını ve bu tanımların sosyal çevreleriyle olan etkileşimlerini nasıl şekillendirdiğini belirleyen benlik kurgusu boyutlarını ölçmektir. Bu adaptasyon çalışması, özellikle Türk kültürü bağlamında, bireylerin altı farklı benlik kurgusu boyutundaki eğilimlerini standardize edilmiş bir araçla tespit etmeyi sağlamayı amaçlamıştır. Bu sayede, sosyal psikoloji ve kültürlerarası psikoloji alanlarında yapılacak araştırmalara geçerli bir ölçme aracı sunulmuştur.

Yapı

Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği, benliğin altı temel boyutunu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu boyutlar genellikle bağımsız benlik (bireysellik ve özgüllük vurgusu) ve birbirine bağımlı benlik (ilişkisellik ve grup aidiyeti vurgusu) gibi geleneksel dikotomilerin ötesine geçerek daha ince ayrımlar sunar. Ölçek, bireyin kendini başkalarından ayrı (özel/bağımsız) veya başkalarıyla bağlantılı (ilişkisel/kolektif) olarak algılama derecesini belirler. Bu yapı, özellikle kültürlerarası farklılıkların anlaşılmasında kritik bir rol oynar.

Geçerlik

Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması çalışmasında, geçerlik çalışmaları detaylı olarak raporlanmıştır. Yapı geçerliğini incelemek üzere genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal altı faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve veri ile model uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ek olarak, ölçeğin ilgili diğer psikolojik yapılarla beklenen yönde ilişkiler kurup kurmadığını inceleyen kriter geçerliği çalışmaları da uyarlama makalesinde mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, alt faktörlerin ve toplam ölçeğin güvenilirliğini değerlendirmek için Cronbach Alfa (Cronbach’s Alpha) katsayıları kullanılarak yapılmıştır. Özcan ve Öğülmüş (2021) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, tüm alt boyutlar için kabul edilebilir veya yüksek düzeyde iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı ölçümler yapma yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik yöntemleri de detaylı bilgi için orijinal makalede incelenmelidir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısını doğrulamak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Çalışma, ölçeğin teorik olarak beklenen altı faktörlü yapısının Türk kültürüne başarıyla aktarıldığını ortaya koymuştur. Bu faktörler, orijinal ölçeğin benlik kurgusunun farklı ve ayrık bileşenlerini temsil etme yeteneğini koruduğunu teyit etmiştir. Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünün güçlü olduğunu göstermektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçekte genellikle 5 veya 7 noktalı Likert kullanılır. Detaylar kaynak makalede bulunabilir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik ve Üzeri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek maddeleri, katılımcıların benlik kurgusu ile ilgili ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri yoluyla puanlanır. Puanlama metodolojisi, her bir alt boyut için ayrı skorlar elde edilmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Öz-Algı, Kültürlerarası Psikometri, Bağımsız Benlik, İlişkisel Benlik, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Sosyal Psikoloji

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilen kurum veya dergi iletişim bilgileri üzerinden erişilebilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin adaptasyon çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Bahadır Özcan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Araştırma amaçlı kullanımlar için izinler genellikle yazarın takdirindedir.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: altili-benlik-kurgusu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özcan, B., ve Öğülmüş, S. (2021). Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (52), 41-56.

• Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.org.tr

Altılı Benlik Kurgusu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamı, yukarıda belirtilen 2021 tarihli uyarlama makalesinde bulunmaktadır ve araştırmacılar tarafından bu kaynaktan incelenmelidir.