Table of Contents
Özet
Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi (AYÇDBDT), okul öncesi dönemdeki altı yaş çocuklarının Duygusal Becerilerini sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla hazırlanmış bir ölçektir. Bu çalışma, Durmuşoğlu-Saltalı, Deniz, Çeliköz ve Arı (2009) tarafından yürütülmüş olup, testin Türkçe diline uyarlanması ve Türk kültürü bağlamında Geçerlik ve Güvenirlik özelliklerinin incelenmesini kapsamaktadır. Ölçek, özellikle erken çocukluk eğitimi alanında çalışan uzmanlara, çocukların duygusal gelişim düzeylerini belirlemede önemli bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Duygusal Beceriler, Okul Öncesi Eğitim, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Yapı Geçerliği, KR 20, Altı Yaş Çocukları.
Yazarlar
N. Durmuşoğlu-Saltalı, M. E. Deniz, N. Çeliköz, R. Arı
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, orijinal olarak yabancı dilde geliştirilmiş olan bir duygusal beceri değerlendirme aracını Türkçeye kazandırmak ve altı yaş grubundaki çocukların duygusal yetkinliklerini ölçmek için kültürel olarak uygun, geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır. Uyarlama çalışması, testin maddelerinin dilsel eşdeğerliğini sağlamanın yanı sıra, psikometrik analizler yoluyla ölçme aracının bilimsel standartlara uygunluğunu kanıtlamayı hedeflemiştir.
Ölçek, öğretmenler ve psikologlar tarafından kullanılarak çocukların duygusal ifadelerini, anlayışlarını ve tepkilerini değerlendirmeye olanak tanır. Elde edilen veriler, duygusal gelişimde desteklenmesi gereken alanları belirleyerek bireyselleştirilmiş eğitim programlarının oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır.
Yapı
Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi’nin ölçtüğü temel Yapı, duygusal beceriler veya duygusal yetkinliktir. Bu yapı, genellikle çocukların kendi duygularını tanıma, başkalarının duygularını anlama, duygusal tepkilerini uygun şekilde yönetme ve sosyal etkileşimlerde duygusal bilgiyi kullanma yeteneklerini içermektedir.
Erken çocukluk döneminde duygusal becerilerin değerlendirilmesi, akademik başarı ve sosyal uyum için kritik öneme sahiptir. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı, altı yaş çocuklarının gelişimsel düzeyine uygun olarak, gözlem veya raporlama yoluyla değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.
Geçerlik
Testin Geçerlik çalışmaları, ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü göstermektedir. AYÇDBDT’nin uyarlama çalışmasında temel olarak Yapı Geçerliği yöntemleri kullanılmıştır.
Yapı geçerliği analizleri, testin teorik olarak öngörülen yapıyı destekleyip desteklemediğini incelemektedir. Bu analizler genellikle faktör analizi tekniklerini içerir ve testin alt boyutlarının ve toplam puanının ölçülen duygusal beceri yapısıyla tutarlı olduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır. Bu kapsamlı geçerlik incelemesi, ölçeğin Türkiye’deki altı yaş grubu için bilimsel olarak sağlam bir araç olduğunu teyit etmektedir.
Güvenirlik
AYÇDBDT’nin Güvenirlik çalışmaları, ölçümlerin tutarlılığını ve kararlılığını göstermek amacıyla çeşitli istatistiksel metotlarla detaylıca incelenmiştir. Kullanılan güvenirlik yöntemleri, testin iç tutarlılığının yüksek olduğunu ortaya koymuştur.
Güvenirlik analizlerinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:
- KR 20 Güvenirlik Metodu: Özellikle doğru/yanlış veya çoktan seçmeli formatta puanlanan testlerde iç tutarlılığı değerlendirmek için kullanılmıştır.
- Testi Yarılama Yöntemi (Split-Half): Testin iki yarıya bölünerek bu yarılar arasındaki korelasyonun incelenmesi yoluyla iç tutarlılık hesaplanmıştır.
- Madde Analizi: Madde güçlüğü ve madde ayırt ediciliği gibi kritik istatistikler hesaplanmıştır.
- Alt ve Üst %27 Arasındaki Farkın Anlamlılığı Testleri: Bu testler, yüksek ve düşük başarı gösteren gruplar arasında maddelerin ne kadar etkili bir şekilde ayrım yaptığını belirlemek için kullanılmıştır.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışmasında Yapı Geçerliğinin incelenmesi kapsamında, testin maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemek amacıyla faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin teorik yapısının Türkçe formda da korunduğunu veya kültürel bağlama uygun yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemeyi amaçlamıştır.
Faktör analizi sonuçları, testin ölçtüğü duygusal beceri yapısının çok boyutlu doğasını desteklemekte ve her bir faktörün duygusal yeterliliğin farklı yönlerini temsil ettiğini göstermektedir. Bu, testin teorik temellerinin sağlam olduğunu ve ölçülen yapının geçerli olduğunu kanıtlayan önemli bir adımdır.
Araç
Test Türü: Uyarlama
Format: 10’lu derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Bu format, gözlem veya değerlendirme yoluyla 10 farklı düzeyde tepki veya beceri seviyesini puanlamaya olanak tanır.
Kullanılabilir Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Okul Öncesi Dönem Çocukları
Yaş Grubu: Altı Yaş
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden altı yaş grubu çocuklar üzerinde standardizasyon ve psikometrik çalışmalar yapılmıştır.
Test Metodolojisi: Test, muhtemelen öğretmenler veya uzmanlar tarafından çocukların davranışlarının ve tepkilerinin gözlenmesine dayanan bir değerlendirme metodolojisine sahiptir. Puanlama 10’lu derecelendirme sistemi üzerinden yapılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Duygusal Gelişim, Okul Öncesi, Psikolojik Ölçme, Geçerlik, Güvenirlik, Madde Analizi, Duygusal Beceriler.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: M. Engin Deniz
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
İletişim E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Selçuk Üniversitesi (Uyarlama çalışmasının yapıldığı dönemdeki kurumsal bağlantılarına göre değişebilir).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: Uyarlama çalışması 2009 yılında yayınlanmıştır.
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar M. Engin Deniz veya ilgili yayın evi/kurum ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Akademik çalışmanın kendisi açık erişimli bir dergide yayınlanmıştır.
Kaynaklar
Ölçeğin psikometrik özelliklerinin detaylı olarak sunulduğu temel referans aşağıdadır:
- Durmuşoğlu-Saltalı, N., Deniz, M. E., Çeliköz, N. ve Arı, R. (2009). Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(1), 403-420.
Makalenin orijinal bağlantısı: dergiler.ankara.edu.tr
Testin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: alti-yas-cocuklari-icin-duygusal-becerilerin-degerlendirilmesi-testi-toad.pdf
Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/alti-yas-cocuklari-icin-duygusal-becerilerin-degerlendirilmesi-testi/
memjavad. "Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/alti-yas-cocuklari-icin-duygusal-becerilerin-degerlendirilmesi-testi/.
memjavad. "Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/alti-yas-cocuklari-icin-duygusal-becerilerin-degerlendirilmesi-testi/.
memjavad (2025) 'Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/alti-yas-cocuklari-icin-duygusal-becerilerin-degerlendirilmesi-testi/.
[1] memjavad, "Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Altı Yaş Çocukları İçin Duygusal Becerilerin Değerlendirilmesi Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.