Table of Contents
Özet
Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği (AGÖNÖ), öğrencilere atfedilen genel niteliklerin veya özelliklerin algılanma düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, D. Akan, İ. Yıldırım ve S. Yalçın tarafından 2013 yılında yapılan bir geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışması sonucunda kullanıma sunulmuştur. Bu araç, eğitim bilimleri ve psikoloji alanlarında öğrencilerin akademik ve sosyal başarılarını etkileyen algısal faktörleri derinlemesine incelemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin kendilerine veya çevrelerindeki diğer öğrencilere dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz genel yargıları nicel olarak belirlemektir.
Ölçek geliştirme süreci, kapsamlı bir literatür taraması ve uzman görüşleri alınarak yürütülmüş, ardından elde edilen veriler üzerinde istatistiksel analizler yapılarak aracın yapısal bütünlüğü ve ölçüm tutarlılığı test edilmiştir. Bu çalışma, öğrencilerin algılanan niteliklerinin, eğitim ortamındaki etkileşimleri ve başarı beklentilerini anlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri, Öğrenci Algısı, Ölçek Geliştirme, Geçerlilik, Güvenilirlik, Eğitim Psikolojisi, Akademik Nitelikler.
Yazarlar
Akan, D., Yıldırım, İ., Yalçın, S.
Amaç
Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği’nin temel amacı, eğitim ortamlarında öğrencilerin genel olarak sahip oldukları düşünülen niteliklerin (örneğin, sorumluluk, motivasyon, başarı odaklılık, sosyal uyum vb.) algılanma düzeylerini ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin kendilerini nasıl algıladıklarını veya öğretmenler/akranlar tarafından nasıl algılandıklarını belirleyerek, eğitim programlarının ve müdahalelerinin hedeflenmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Ölçek, özellikle eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılarına, öğrencilerin davranışsal ve akademik çıktılarının altında yatan algısal süreçleri anlamada sistematik bir yöntem sunmaktadır. Geliştirme çalışması, bu algıların psikolojik yapısını ortaya koymayı ve bu yapıyı ölçebilecek maddeleri standartlaştırmayı hedeflemiştir.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı, “Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri”dir. Bu yapı, öğrencilerin akademik başarılarını ve sosyal etkileşimlerini doğrudan etkileyebilecek, gözlemlenebilir davranışlardan ziyade, bu davranışların temelinde yatan içsel ve dışsal algılanan özellikleri kapsar. Bu nitelikler genellikle öğrencinin çalışma alışkanlıkları, disiplin anlayışı, öğrenmeye karşı tutumu ve genel sınıf içi performansı hakkındaki yaygın yargıları içerebilir.
Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü varsayılmaktadır. Bu boyutlar, muhtemelen akademik yeterlilik algısı, sosyal yeterlilik algısı ve duygusal düzenleme algısı gibi alt faktörlerden oluşmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sırasında bu alt boyutların belirlenmesi için yapı geçerliği çalışmaları kritik rol oynamıştır.
Geçerlik
Akan, Yıldırım ve Yalçın (2013) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamaya odaklanmıştır. Bu süreçte, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünün belirlenmesi hedeflenmiştir.
Yapılan analizler (muhtemelen Faktör Analizi), ölçek maddelerinin belirli faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri yapısını temsil ettiğini göstermiştir. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, ölçüt bağıntılı geçerlik için ise ölçeğin, ilgili diğer akademik başarı veya motivasyon ölçekleriyle beklenen yönde ilişkiler gösterip göstermediği incelenmiştir.
Güvenirlik
Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin ölçüm sonuçlarının tutarlı ve kararlı olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Geliştirme makalesinde (Akan vd., 2013) muhtemelen iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu göstermektedir.
Bunun yanı sıra, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını incelemek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, öğrencilerin algılanan niteliklerinin kısa bir süre zarfında değişmediği durumlarda, ölçek puanlarının tutarlılığını kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve hangi maddelerin hangi boyutta yer aldığını keşfetmek için uygulanmıştır.
DFA ise AFA sonucunda ortaya çıkan faktör yapısının, farklı örneklemlerde veya teorik modelde ne derece doğrulandığını test etmek için kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin özgün yapısının kaç faktörden oluştuğu ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığı detaylı olarak raporlanmıştır. Bu faktörler, ölçeğin alt boyutlarını (örneğin, Bilişsel Nitelikler Algısı, Sosyal Nitelikler Algısı) temsil etmektedir.
Araç
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale), Algı Düzeyi Ölçümü
Format: Likert tipi derecelendirme (Derecelendirme adımları orijinal makalede belirtilmiştir, muhtemelen 4 veya 5 seçenekli bir yapıdadır).
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Öğrenciler (Muhtemelen lise veya üniversite düzeyindeki öğrenciler).
Age Group: Ergenlik dönemi ve genç yetişkinlik (Yaklaşık 14-25 yaş aralığı).
Population Details: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinden toplanan öğrenci örneklemleri üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Methodology: Öz bildirim veya gözlemci raporu formatında uygulanan, psikometrik temelli, çok maddeli bir ölçüm aracıdır.
Anahtar Kelimeler
Öğrenci Nitelikleri, Algısal Ölçüm, Eğitimde Psikolojik Araçlar, Faktör Yapısı, Ölçek Geliştirme, Psikometri.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Durdagi Akan için).
Correspondence Address: Araştırmacılar, geliştirme çalışmasının yapıldığı dönemde Atatürk Üniversitesi (Atauni) ile ilişkilidirler.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2013 yılında akademik literatüre sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için genellikle ilgili yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için izin prosedürleri ve ücretlendirme bilgileri, yazarların güncel politikalarına bağlıdır.
Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı sonuçları, Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic dergisinde yayımlanmıştır.
Kaynaklar
Akan, D., Yıldırım, İ., ve Yalçın, S. (2013) Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlilik çalışması.Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 8: 9-21.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: algilanan-genel-ogrenci-nitelikleri-olcegi-toad.pdf
Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme sistemi için Akan, Yıldırım ve Yalçın (2013) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-genel-ogrenci-nitelikleri-olcegi/
memjavad. "Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 7 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-genel-ogrenci-nitelikleri-olcegi/.
memjavad. "Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-genel-ogrenci-nitelikleri-olcegi/.
memjavad (2025) 'Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/algilanan-genel-ogrenci-nitelikleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Algılanan Genel Öğrenci Nitelikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.