Algılanan Esenlik Ölçeği

Özet

Algılanan Esenlik Ölçeği (Perceived Wellness Scale – PWS), bireylerin kendi esenlik durumlarına dair subjektif algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu giriş, ölçeğin Türkçe adaptasyon ve psikometrik özelliklerinin incelenmesine odaklanmaktadır. Ölçek, 2006 yılında Serkan Memnun tarafından yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkiye popülasyonuna geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılarak uyarlanmıştır. Çalışma, özellikle beden eğitimi öğretmenlerinin esenlik algılarını değerlendirmek için kullanılmıştır.

Ölçeğin adaptasyon çalışması, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanmıştır. Yapılan analizler, ölçeğin alt boyutlarının birbirleriyle anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermiş, bu da ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemiştir. Güvenilirlik analizlerinde ise yüksek iç tutarlılık değerlerine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Esenlik Ölçeği, Esenlik, Algı, Ölçek, Psikometri, Geçerlilik, Güvenilirlik, Beden Eğitimi Öğretmenleri

Yazarlar

Serkan Memnun

Amaç

Algılanan Esenlik Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin çok boyutlu esenlik kavramını ne ölçüde algıladıklarını ve deneyimlediklerini belirlemektir. Bu ölçeğin Türkiye’deki uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik yapısının Türk kültürü ve dili bağlamında geçerliliğini ve güvenilirliğini test etmeyi hedeflemiştir.

Özel olarak, 2006 yılında yürütülen çalışma, beden eğitimi öğretmenleri gibi stresli ve fiziksel gereksinimleri yüksek bir meslek grubunun esenlik algı düzeylerini tespit etmek ve bu algıların demografik değişkenlerle ilişkisini incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, ölçek hem akademik araştırmalara hem de uygulamalı alanlara katkı sağlamıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki esenlik (wellness) kavramını ölçmektedir. Esenlik, genellikle fiziksel, duygusal, sosyal, entelektüel ve ruhsal boyutları içeren çok yönlü bir yapı olarak tanımlanır. Algılanan Esenlik Ölçeği, bu çok boyutlu yapının birey tarafından subjektif olarak ne kadar olumlu deneyimlendiğini ve değerlendirildiğini ölçmeye odaklanır.

Yapılan Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin alt boyutlarının birbirleriyle tutarlı ve anlamlı ilişkiler sergilediğini göstermektedir, bu da ölçeğin ölçmeye çalıştığı temel yapının güçlü bir şekilde desteklendiğini işaret eder.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları, yapı geçerliliğini incelemeye odaklanmıştır. Yapılan Faktör Analizi sonuçlarına göre, ölçeği oluşturan alt boyutların birbiriyle istatistiksel olarak anlamlı ve tutarlı bir ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Ön test ve son test uygulamalarını içeren geçerlik çalışmasında, maddelerin ortalama değerleri incelenmiştir. Birinci uygulamada maddelerin genel ortalaması 4,36 olarak bulunmuştur. En küçük madde ortalama değeri 2,32 iken, en yüksek madde ortalama değeri ise 5,16 olarak kaydedilmiştir. Bu değerler, maddelerin geniş bir cevap aralığında kullanıldığını ve bireylerin esenlik algılarının çeşitliliğini yansıttığını göstermektedir.

Güvenirlik

Algılanan Esenlik Ölçeği’nin güvenilirlik analizi, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak yapılmıştır. İlk uygulamanın iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri, 32. madde hariç tutulduğunda yüksek bulunmuş ve genel Cronbach Alfa değeri 0,8184 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

İkinci uygulamada da benzer şekilde yüksek bir güvenilirlik sonucuna ulaşılmıştır. İkinci uygulamada standartlaştırılmış Cronbach Alfa değeri 0,8339 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, ön test ve son testler için uygulanan eşleştirilmiş grup t testlerinde, bazı maddelerde 0,11 ile -0,28 puan arasında değişen küçük ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini incelemek amacıyla uygulanan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekler nitelikte sonuçlar vermiştir. Analizler, ölçeğin alt boyutları arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur.

Bu sonuçlar, Algılanan Esenlik Ölçeği’nin farklı bileşenlerinin (alt boyutlarının) teorik olarak beklendiği gibi birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir genel esenlik yapısını ölçmeye katkıda bulunduğunu doğrulamaktadır.

Ölçüm Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak madde ortalamaları 2.32 ile 5.16 arasında değiştiği için Likert tipi bir ölçek olduğu varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler, özellikle mesleki gruplar (Beden Eğitimi Öğretmenleri)

Age Group: Yetişkin (Adult)

Population Details: Ölçek, Marmara Üniversitesi’nde yapılan yüksek lisans tezi kapsamında beden eğitimi öğretmenleri üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Geçerlilik ve Güvenilirlik çalışması (Uyarlama çalışması)

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Ölçek, Esenlik Algısı, Cronbach Alfa, Geçerlilik, Güvenilirlik, Adaptasyon

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin adaptasyon ve psikometrik özellikleri çalışması 2006 yılında tamamlanmıştır. Çalışma, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında yürütülmüştür. Ticari kullanım ve izinler hakkında ek bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

Memnun, S. (2006). Algılanan Esenlik Ölçeğinin (Perceived Wellness Scale) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması ve beden eğitimi öğretmenlerinin esenlik algıları (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: algilanan-esenlik-olcegi-toad.pdf

Algılanan Esenlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Kaynak içerikte Algılanan Esenlik Ölçeği’nin maddeleri (soruları) yer almamaktadır. Yalnızca ölçeğin psikometrik özelliklerine dair bilgiler sağlanmıştır.