Alay Edilme Algısı Ölçeği (AEAÖ)- Ergen Formu

Özet

Alay Edilme Algısı Ölçeği (AEAÖ) Ergen Formu, Begüm Topaloğlu tarafından 2014 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu çalışma, ölçeğin ergen popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemek amacıyla bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, özellikle beden imajı ve kontrol kaybı ile ilişkili olarak ergenlerin alay edilme durumlarını ne sıklıkta yaşadıklarını ve bu durumdan duygusal olarak ne kadar etkilendiklerini ölçmeyi hedefler. Ölçek toplamda on bir maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Alay edilme algısı, AEAÖ, ergen, beden imajı, kontrol kaybı, psikometrik özellikler, psikolojik ölçek.

Yazarlar

Begüm Topaloğlu

Amaç

Alay Edilme Algısı Ölçeği (AEAÖ) Ergen Formu’nun temel amacı, ergen popülasyonunda algılanan alay edilme deneyimlerinin sıklığını ve bu deneyimlerin yol açtığı duygusal etkiyi güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, ergenlerin yaşadığı alay deneyimlerini iki ana temaya (kilo odaklı ve beceri odaklı) ayırarak, bu deneyimlerin psikopatoloji ve benlik saygısı üzerindeki potansiyel etkilerini araştırmacılara ve klinisyenlere sunmayı amaçlamaktadır.

Ölçeğin geliştirme çalışması, bu algının özellikle beden imajı ve kontrol kaybı gibi psikolojik yapılarla olan ilişkisini analiz etmeye odaklanmıştır. Bu bağlamda, ölçek yeme bozuklukları ve vücut algısı sorunları gibi ilişkili durumların değerlendirilmesinde önemli bir araç olarak konumlanmaktadır.

Yapı

AEAÖ, algılanan alay edilmeyi hem niceliksel hem de niteliksel açıdan değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, alay edilme yaşantısının sıklığını ve bu alaydan duyulan duygusal etkiyi ayrı ayrı puanlayarak, deneyimin subjektif yoğunluğunu yakalamayı hedefler.

Ölçek, alay içeriğine göre iki ana tema altında, sıklık ve etki boyutlarının kombinasyonuyla dört temel alt boyuttan oluşmaktadır:

• Kilo Odaklı Alay Edilme-Sıklık (KA-S)
• Kilo Odaklı Alay Edilme-Etki (KA-E)
• Beceri Odaklı Alay Edilme-Sıklık (BA-S)
• Beceri Odaklı Alay Edilme-Etki (BA-E)

Geçerlik

AEAÖ’nün geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçüt bağıntılı geçerliği incelenmiştir. Bu amaçla ölçeğin, teorik olarak ilişkili görülen diğer psikolojik araçlarla korelasyonu test edilmiştir. Kullanılan ölçüt araçları arasında Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q) Yeme Ölçeği, Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği yer almaktadır.

Yapılan korelasyon analizlerinde, AEAÖ’nün dört alt boyutu ile karşılaştırılan ölçüt araçlarının alt ve toplam puanları arasında anlamlı düzeyde yüksek ilişkiler (p<0.05) tespit edilmiştir. Özellikle Yeme Ölçeği’nin Kısıtlayıcı Yeme, Yeme Kaygısı, Vücut Kaygısı, Kilo Kaygısı ve Tıkınırcasına Yeme alt ölçekleri ile AEAÖ boyutları arasındaki güçlü korelasyonlar, ölçeğin beklenen yapıyı başarıyla ölçtüğünü ve ölçüt bağıntılı geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla alt ölçekler bazında Cronbach Alfa (Cronbach α) iç güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösteren oldukça yüksek değerlerdir.

• Kilo Odaklı Alay Edilme (KA) alt ölçeği için Cronbach α katsayısı: 0.86
• Beceri Odaklı Alay Edilme (BA) alt ölçeği için Cronbach α katsayısı: 0.81

Bu yüksek güvenirlik değerleri, AEAÖ Ergen Formu’nun ergen popülasyonunda algılanan alay edilme yapısını tutarlı bir şekilde ölçebilecek psikometrik özelliklere sahip olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışması, algılanan alay edilme yapısının dört temel alt boyutta toplandığını göstermektedir: Kilo Odaklı Alay Edilme (Sıklık ve Etki) ve Beceri Odaklı Alay Edilme (Sıklık ve Etki). Bu dört faktörlü yapı, alay edilme deneyiminin hem içeriğini (kilo veya beceri) hem de psikolojik sonucunu (sıklık veya duygusal etki) ayrıştırmaktadır. Bu ayrım, alay edilme algısının karmaşık doğasını yansıtmakta ve araştırmacılara daha spesifik analizler yapma imkanı sunmaktadır. Detaylı faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin dayandığı yüksek lisans tezinde sunulmuştur.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği

Format: Toplam 11 maddeden oluşmaktadır. Maddeler, sıklık ve duygusal etki olmak üzere iki farklı puanlama sistemiyle değerlendirilir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Ergenler

Age Group: Ergenlik dönemi

Population Details: Türkiye’de öğrenim gören ergen popülasyonu üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Kendi bildirimli (Self-report) psikometrik araç.

Anahtar Kelimeler

Ergen psikolojisi, alay, body shaming, psikometrik analiz, Cronbach Alfa, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Begüm Topaloğlu’nun 2014 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar (Begüm Topaloğlu) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-postası: [email protected]

Kaynaklar

Topaloğlu, B. (2014). Alay edilme algısı ölçeği (AEAÖ) ergenler için geçerlik ve güvenirlik çalışması: Beden imajı ve kontrol kaybı ile ilişkisi (Yüksek lisans tezi, Okan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: alay-edilme-algisi-olcegi-aeao-ergen-formu-toad.pdf

Alay Edilme Algısı Ölçeği (AEAÖ)- Ergen Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri açıkça belirtilmemiştir. Ölçek toplamda on bir maddeden oluşmaktadır. Maddelerin tamamına erişim ve derecelendirme bilgileri için kaynak tez (Topaloğlu, 2014) incelenmelidir.