Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri

Özet

Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri (AGBAE), bireylerin hem akademik başarılarına yönelik algılarını hem de genel yaşam alanlarındaki benlik algısı düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış kapsamlı bir ölçektir. Bu envanter, psikometrik özelliklerinin incelenmesi sonucunda, altı farklı alt boyutta toplam 62 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, özellikle eğitim ve psikoloji alanlarında öğrencilerin akademik yeterlilik ve kişisel gelişim algılarının değerlendirilmesinde önemli bir araç olarak hizmet vermektedir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, envanterin Türkçe kültürüne uygun ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Benlik Algısı, Genel Benlik Algısı, Özsaygı, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Güvenirlik.

Yazarlar

A. Yandı, İ. A. Köse.

[quads id=5]

Amaç

AGBAE’nin temel amacı, bireylerin akademik performansa dair inançlarını ve yeterlilik hislerini kapsayan akademik benlik algıları ile birlikte, duygusal, sosyal ve problem çözme gibi genel yaşam becerilerine dair benlik algısı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir biçimde tespit etmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test ederek, ulusal literatüre katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve psikolojik danışmanlara, öğrencilerin hangi spesifik alanlarda kendilerini daha yeterli ya da yetersiz gördüklerini belirleme imkanı sunarak, hedefe yönelik müdahale programlarının geliştirilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri, çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, hem akademik başarıya yönelik öz-yeterlilik inançlarını (Akademik, Matematik, Sözel) hem de daha geniş kişisel ve sosyal yeterlilikleri (Duygusal, Saygı, Problem Çözme) içeren altı farklı boyuttan oluşmaktadır.

Bu alt boyutlu yapı, benlik algısının tek bir genel faktörden ziyade, farklı bağlamlarda özelleşen ve ayrışan faktörlerden oluştuğu yönündeki modern psikolojik teorilerle uyumludur. Bu ayrım, uygulayıcılara bireyin güçlü ve zayıf yönlerini detaylıca analiz etme fırsatı tanır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeği oluşturan tüm maddelerin t değerlerinin istatistiksel açıdan .01 düzeyinde manidar olduğunu göstermiştir. Bu bulgu, maddelerin ilgili oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini işaret etmektedir.

Ayrıca, maddelere ilişkin hesaplanan hata varyansları, faktör yükleri ve faktör korelasyonlarının da .05 anlamlılık düzeyinde manidar olduğu tespit edilmiştir. Bu istatistiksel kanıtlar, AGBAE’nin teorik olarak öngörülen altı faktörlü yapısının, veri seti tarafından desteklendiğini ve ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri’nin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach’s Alpha) genel ölçek için oldukça yüksek bulunmuştur (AGBAE’nin genel Alfa katsayısı .892). Bu değer, envanterin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Alt boyutların Alfa katsayıları ise .563 ile .954 arasında değişmektedir. Çalışmada, altı alt boyuttan dördünün güvenirliği yüksek olarak tespit edilmişken, Saygı ve Problem Çözme alt boyutlarının güvenirliğinin orta düzeyde kaldığı rapor edilmiştir. Bu durum, bu iki alt boyutta daha dikkatli yorumlama gerektirebilir, ancak genel ölçek güvenirliği yüksek kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

AGBAE’nin faktör yapısının incelenmesi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını test etmeyi amaçlamıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin altı faktörlü yapısının (Akademik, Duygusal, Matematik, Problem Çözme, Saygı, Sözel) uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Tüm maddelerin faktör yükleri ve t-değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş olup, bu da maddelerin teorik olarak ait oldukları faktörleri güçlü bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Enstrüman

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Likert Tipi (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik çalışmalar bu tip formatı işaret etmektedir.)

Maddeler ve Boyutlar: Toplam 6 alt boyut ve 62 madde.

Kullanılabilen Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim veya genel popülasyon (Muhtemelen lise veya üniversite öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir, ancak kaynakta net yaş grubu belirtilmemiştir.)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Uyarlama çalışmasının yapıldığı öğrenci grubu esas alınmalıdır.)

Popülasyon Detayları: Bilgi Yok

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri

Anahtar Kelimeler

Benlik Algısı, Öz Yeterlilik, Psikolojik Ölçekler, Eğitim Psikolojisi, Faktör Analizi, İç Tutarlılık, Uyarlama Çalışması.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Alperen Yandı

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Yok

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (İ. A. Köse)

Yazışma Adresi: Çalışma, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayınlanmıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı veya yaygın kullanımı için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Bilgi Yok.

Test Yılı: Psikometrik özelliklerinin incelenmesi 2013 yılında yayınlanmıştır.

Bu ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelendiği orijinal makaleye aşağıdaki linkten erişilebilir: efdergi.ibu.edu.tr.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: akademik-ve-genel-benlik-algisi-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

Yandı, A. ve Köse, İ. A. (2013). Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri’nin psikometrik özelliklerinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 289-309.

[quads id=5]

Akademik ve Genel Benlik Algısı Envanteri Maddeleri

Ölçek aşağıdaki 6 alt boyutta ve 62 maddede yapılandırılmıştır:

• Akademik: 10 madde
• Duygusal: 10 madde
• Matematik: 10 madde
• Problem Çözme: 10 madde
• Saygı: 12 madde
• Sözel: 10 madde