Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu

Özet

Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu, 1999 yılında Hale Üstkan tarafından hazırlanan bir doktora tezi kapsamında Türkiye’deki hemşire popülasyonuna uyarlanmış bir ölçme aracıdır. Bu formun temel amacı, hemşirelerin ağrı yönetimi (Ağrı Yönetimi) süreçlerine dair sahip oldukları bilgi düzeylerini ve klinik uygulamalarını etkileyen inanç kalıplarını sistematik olarak değerlendirmektir. Ölçek, hemşirelik bakım kalitesini artırmak ve hastaların ağrı deneyimlerini hafifletmek amacıyla bilgi eksikliklerini ve yaygın yanlış inançları tespit etmek için kritik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ağrı Yönetimi, Hemşirelik (Hemşirelik), Bilgi Düzeyi, İnançlar, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Test-Retest, Kuder Richardson 20.

Yazarlar

Hale Üstkan

Amaç

Bu formun geliştirilme amacı, klinikte çalışan hemşirelerin (Hemşire) ağrı yönetimi konusundaki teorik bilgi ve pratik inançlarını objektif bir şekilde ölçmektir. Elde edilen veriler, sağlık kurumlarında hemşirelik eğitimi programlarının geliştirilmesine rehberlik ederek, ağrı tedavisinde uluslararası standartlara uygun uygulamaların yaygınlaştırılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçek, özellikle hemşirelerin ağrı değerlendirmesi, farmakolojik ve non-farmakolojik müdahaleler hakkındaki bilgilerini ve hastanın ağrısına yönelik tutumlarını belirlemeye odaklanmıştır. Bu sayede, hastaların yeterli ve zamanında ağrı kontrolü almasını engelleyen mesleki bilgi ve inanç bariyerleri tespit edilebilmektedir.

Yapı

Ölçek, temelde iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir: Bilgi ve İnanç. Bilgi boyutu, hemşirelerin ağrının fizyolojisi, farmakolojisi, değerlendirme araçları ve tedavi prensipleri hakkındaki bilimsel gerçeklere ne kadar hakim olduğunu değerlendirir. İnanç boyutu ise, hemşirelerin ağrıya, ağrı kesicilerin kullanımına ve hasta şikayetlerine yönelik kişisel, kültürel veya mesleki önyargılarını ve tutumlarını kapsamaktadır.

Bu 52 maddelik form, hemşirelerin ağrıya dair doğru bilgiyi uygulamaya dönüştürme yeteneklerini etkileyen bilişsel ve tutumsal engelleri ortaya çıkarmak için tasarlanmıştır. Yüksek puanlar genellikle doğru bilgi ve olumlu, kanıta dayalı inançları işaret ederken, düşük puanlar eğitim ihtiyacını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik (Geçerlik) çalışmaları kapsamında içerik geçerliliğine odaklanılmıştır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanan ifadelerinin, ölçülmek istenen yapıya (ağrı yönetimi bilgi ve inançları) uygun olup olmadığı, alanında yetkin uzmanların görüşleri alınarak saptanmıştır.

Uzman görüşleri doğrultusunda, maddelerin anlaşılırlığı, kültürel uygunluğu ve ölçmek istediği konsepti temsil etme yeteneği değerlendirilmiştir. Uzmanlardan gelen öneriler ve geri bildirimler dikkate alınarak gerekli dilsel ve içeriksel değişiklikler yapılmış ve böylece formun içerik geçerliliği sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği (Güvenirlik), 17 hemşireden oluşan bir örneklem üzerinde iki farklı yöntemle test edilmiştir: test-retest korelasyonu ve Kuder Richardson 20 (KR-20).

52 soruluk değerlendirme formuna uygulanan test-retest korelasyon analizinde, maddelerin zamana karşı kararlılığı incelenmiştir. Bu analiz sonucunda 28 soruda p < 0.05 değeri bulunmuş ve bu maddelerin anlamlı derecede kararlı olduğu tespit edilmiştir. Kalan 24 soruda ise p < 0.05 değerine yakın sonuçlar elde edilmiştir. Analiz sonrasında p değeri 0.05’ten büyük bulunan ifadelerde (istatistiksel olarak kararsız kabul edilenler) gerekli revizyonlar yapılmıştır. İç tutarlılık analizi için kullanılan Kuder Richardson 20 (KR-20) testinde ise alfa değeri 0.65 olarak bulunmuştur. Bu değer, uyarlama çalışması için istatistiki açıdan anlamlı ve kabul edilebilir bir iç tutarlılık düzeyine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Kaynak materyalde ölçeğin faktör yapısını inceleyen bir analiz (açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi) hakkında spesifik bir bilgi bulunmamaktadır. Ölçek, orijinal formun yapısını koruyarak veya uzman görüşüyle belirlenen bilgi ve inanç alt boyutlarına dayanılarak kullanılmış olabilir.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: 52 sorudan oluşan, bilgi ve inançları değerlendirmeye yönelik kapalı uçlu maddeler içeren bir formdur.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Hemşireler

Yaş Grubu: Yetişkin profesyoneller

Popülasyon Detayları: Güvenirlik çalışması 17 hemşire üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik değerlendirme kapsamında içerik geçerliliği, test-retest korelasyonu ve Kuder Richardson 20 (KR-20) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ağrı Yönetimi (Ağrı Yönetimi), Hemşirelik Eğitimi, Klinik Uygulama, İç Tutarlılık, Geçerlik (Geçerlik), Güvenirlik (Güvenirlik), İstatistiksel Analiz.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Doktora tezi sırasında bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Hale Üstkan‘ın 1999 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında uyarlanmış ve kullanılmıştır. Ticari kullanım ve izinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: agri-yonetimi-ile-ilgili-hemsirelerin-bilgi-ve-inanclarinin-degerlendirilmesi-formu-toad.pdf

Kaynaklar

  1. Üstkan, H. (1999). Ağrı yönetimi ile ilgili hemşirelerin bilgi ve inançlarının değerlendirilmesi (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  2. Tez referansına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Maddeler kaynak içerikte sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Orijinal kaynakta sadece madde sayısı (52 soru) belirtilmiştir.)

Cite this article

memjavad (2025). Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/agri-yonetimi-ile-ilgili-hemsirelerin-bilgi-ve-inanclarinin-degerlendirilmesi-formu/

memjavad. "Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu." Turkish Psychological Scales, 8 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/agri-yonetimi-ile-ilgili-hemsirelerin-bilgi-ve-inanclarinin-degerlendirilmesi-formu/.

memjavad. "Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/agri-yonetimi-ile-ilgili-hemsirelerin-bilgi-ve-inanclarinin-degerlendirilmesi-formu/.

memjavad (2025) 'Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/agri-yonetimi-ile-ilgili-hemsirelerin-bilgi-ve-inanclarinin-degerlendirilmesi-formu/.

[1] memjavad, "Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Ağrı Yönetimi İle İlgili Hemşirelerin Bilgi Ve İnançlarının Değerlendirilmesi Formu. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF