Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeği

Özet

Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeği (AECÖ), ergen bireylerin empati kurma ve sempati duyma yeteneklerini psikometrik olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş veya uyarlanmış bir ölçüm aracıdır. Bu ölçek, H. Zengin, S. Yalnızoğlu Çaka ve N. Çınar tarafından 2018 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründeki geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerini incelemeyi amaçlamıştır. Ölçek, özellikle adolesan dönemdeki sosyal biliş ve duygusal tepkileri anlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Empati, sempati, adolesan, psikometri, ölçek uyarlaması, duygusal biliş, sosyal biliş.

Yazarlar

H. Zengin, S. Yalnızoğlu Çaka, N. Çınar.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, adolesan popülasyonda hem bilişsel hem de duygusal süreçleri içeren empati ve sempati düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ergenlik dönemi, bireylerin sosyal çevreleriyle kurdukları ilişkilerin karmaşıklaştığı ve duygusal anlayışın hızla geliştiği kritik bir dönemdir.

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının özel amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bir aracı Türkçeye kazandırmak ve klinik, eğitimsel ve araştırma ortamlarında kullanılabilecek psikometrik açıdan sağlam bir araç sunmaktır. Bu sayede, ergenlerin prososyal davranışlarını ve duygusal zekâlarını inceleyen çalışmalara zemin hazırlanmıştır.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, iki temel psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır: Empati ve Sempati. Empati, genellikle bilişsel (diğerinin bakış açısını anlama) ve duygusal (diğerinin duygularını hissetme) bileşenlere ayrılırken; sempati, kişinin başkasının sıkıntısına üzülme ve ona yardım etme arzusunu içeren bir duygusal tepkiyi ifade eder.

Bu ölçek, adolesanların bu iki farklı ancak ilişkili sosyal biliş yeteneğini nasıl deneyimlediğini ve ifade ettiğini saptamayı hedefler. Orijinal ölçeğin yapısı korunarak, uyarlama çalışmasında bu iki ana yapının Türk örnekleminde de faktör yapısını sürdürüp sürdürmediği incelenmiştir.

Geçerlilik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, 2018 yılında H. Zengin ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen çalışma kapsamında incelenmiştir. Uyarlama sürecinde, yapı geçerliliği için genellikle açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk adolesan grubu için de uygunluğunu test etmiştir.

Tam geçerlilik bulguları (faktör yükleri, ki-kare değerleri, uyum indeksleri gibi detaylı psikometrik sonuçlar) için, Zengin, Yalnızoğlu Çaka ve Çınar’ın 2018 tarihli makalesine başvurulması gerekmektedir. Kaynak içerikte spesifik geçerlilik değerleri belirtilmemiştir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa değeri) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının ve alt boyutlara ait katsayıların yeterli düzeyde olduğu rapor edilmiştir.

Ek olarak, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği çalışmaları da yapılmış olabilir. Güvenilirlik ile ilgili spesifik değerler kaynak içerikte belirtilmemiş olup, detaylar için orijinal uyarlama makalesine bakılmalıdır.

Faktör Analizi

Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeğinin Türkçe uyarlaması, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizine tabi tutulmuştur. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını kanıtlamayı amaçlamıştır. Genellikle, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin Empati ve Sempati olmak üzere ayrılan veya daha spesifik alt boyutlara ayrılan yapısının Türk kültürüne uygunluğu sınanmıştır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve her bir boyutun ölçülen yapıyı temsil ettiğini göstermelidir. Analiz sonuçlarına ve uyum indekslerine dair detaylar yayımlanan makalede mevcuttur.

Ölçek Bilgileri

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Format: Derecelendirme formatında (Genellikle Likert tipi bir yanıt sistemi kullanılır, ancak kaynakta spesifik derecelendirme bilgisi yer almamaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Adolesanlar

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Genellikle 12-18 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Ölçeğin uyarlama çalışması Türkiye’deki ergenler üzerinde yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Bireyin kendi beyanına dayalı (Self-report) psikometrik envanter.

Anahtar Kelimeler

Sosyal biliş, duygusal zeka, prososyal davranış, psikolojik değerlendirme, empati ölçeği, geçerlilik, güvenilirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar (Nursan Çınar) iletişim adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Nursan Çınar (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2018 yılında yayımlanmıştır.

Akademik araştırmalarda kullanım izinleri ve ücretlendirme detayları için sorumlu yazar Nursan Çınar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin orijinal geliştiricisi ve telif hakları bilgisi uyarlama makalesinde yer almaktadır.

Referanslar

Zengin, H, Yalnızoğlu Çaka, S. ve Çınar, N. (2018). Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anatolian Journal of Psychiatry, 19(2), 184-191.

Makalenin tam metnine aşağıdaki linkten ulaşılabilir: ejmanager.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: adolesanlarda-empati-ve-sempati-kurma-olcegi-toad.pdf

Adolesanlarda Empati ve Sempati Kurma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddeler, ilgili makalenin (Zengin, Yalnızoğlu Çaka ve Çınar, 2018) ekinde veya tam metninde yer almaktadır. Ölçeğin tam içeriği için araştırmacılar orijinal yayına başvurmalıdır.