Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği

Özet

Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği, 2016 yılında İshak Kozikoğlu tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle mesleğe yeni başlayan veya ilk yılındaki öğretmenlerin karşılaştıkları zorlukları, hizmet öncesi eğitim yeterliliklerini ve mesleğe olan adanmışlık düzeylerini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, aday öğretmenlerin adaptasyon süreçlerinde yaşadıkları pedagojik, idari ve sosyal zorlukları derinlemesine anlamayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirilmesi, Eğitim Bilimleri alanındaki literatür boşluğunu doldurmayı amaçlamış ve öğretmenlerin ilk mesleki yıllarında karşılaştıkları engellerin belirlenmesi yoluyla daha etkili hizmet içi eğitim programlarının tasarlanmasına bilimsel katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Aday öğretmen, öğretmen güçlükleri, mesleğe adanmışlık, hizmet öncesi eğitim, ölçek geliştirme, öğretmen eğitimi

Yazarlar

İshak KOZİKOĞLU

Amaç

Ölçeğin temel amacı, mesleğin ilk yılında bulunan aday öğretmenlerin karşılaştığı spesifik zorluk alanlarını tanımlamak ve bu zorlukların derecesini ölçmektir. Bu zorluklar genellikle sınıf yönetimi, veli iletişimi, idari prosedürlere uyum ve meslektaş ilişkileri gibi çeşitli boyutları kapsamaktadır.

İkincil olarak, ölçek, aday öğretmenlerin hizmet öncesi aldıkları eğitimin, mesleğin gerektirdiği yeterlilikleri karşılama düzeyini değerlendirmeye yardımcı olmayı amaçlamıştır. Bu sayede, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliği hakkında geri bildirim sağlanması hedeflenmiştir.

Yapı

Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği, aday öğretmenlerin mesleki yaşamlarında deneyimledikleri stresörleri ve zorlukları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle üç ana psikolojik bileşen etrafında şekillenir:

  • Pedagojik Zorluklar: Öğretim yöntemleri, materyal geliştirme, ölçme ve değerlendirme gibi sınıf içi faaliyetlerle ilgili güçlükler.
  • İdari ve Organizasyonel Zorluklar: Okul yönetimi, bürokrasi, yasal düzenlemeler ve zaman yönetimi gibi dışsal faktörlerden kaynaklanan güçlükler.
  • Sosyal ve Duygusal Zorluklar: Veli beklentileri, meslektaşlarla ilişkiler, mesleki yalnızlık ve tükenmişlik gibi kişilerarası ve duygusal güçlükler.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması bir doktora tezi kapsamında yürütülmüş olmasına rağmen, geçerliğe dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri, uyum indeksleri) kaynak snippet’inde belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme süreci tipik olarak kapsam geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (Faktör Analizi) çalışmalarını içermektedir.

Yapı geçerliğinin kanıtlanması için genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiği araştırılmıştır. Detaylı geçerlik analizleri için yazarın orijinal doktora tezi incelenmelidir.

Güvenirlik

Güvenirliğe ilişkin spesifik katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) kaynakta yer almamaktadır. Geliştirme tipi ölçeklerde yüksek bir iç tutarlılık katsayısı beklemek esastır. Güvenirlik çalışmalarının, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermesi gerekmektedir.

Yüksek bir iç tutarlılık, ölçeğin farklı durumlarda veya farklı zamanlarda benzer sonuçlar üretebilme kapasitesini gösterir. Ölçeğin güvenirlik analiz sonuçları muhtemelen 2016 tarihli doktora tezinin metin kısmında detaylıca sunulmuştur.

Faktör Analizi

Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği’nin geliştirme aşamasında, ölçtüğü yapısal boyutları belirlemek amacıyla faktör analizinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların ölçeğin genel amacına uygunluğunu ortaya koymuştur.

Eğitim psikolojisi alanındaki benzer ölçekler göz önüne alındığında, bu ölçeğin birden fazla alt faktöre (örneğin, Sınıf Yönetimi Güçlükleri, Mesleki Yeterlik Güçlükleri, Sosyal Destek Eksikliği) sahip olması muhtemeldir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin nihai formunu ve puanlama yapısını belirlemede kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) – Özgün bir araştırma aracı olarak geliştirilmiştir.

Format: Derecelendirme formatının (Likert tipi) kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi (“-“) olarak verilmiştir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Mesleğin ilk yılında bulunan yetişkin öğretmenler.

Population Details: Türkiye’de görev yapan, mesleki ilk yılını tamamlayan veya tamamlamakta olan aday öğretmen grubu.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik mesleği, mesleki gelişim, mesleki zorluklar, adaptasyon, hizmet içi eğitim, psikometrik özellikler

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar İshak Kozikoğlu ([email protected]) ile iletişime geçilerek alınmalıdır. Genellikle akademik amaçlı kullanımlarda ücret talep edilmemekle birlikte, ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarın onayı ve potansiyel bir ücretlendirme söz konusu olabilir.

Bu ölçek ile ilgili orijinal tez çalışmasına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir. İlgili bağlantı: tez.yok.gov.tr.

Kaynaklar

Kozikoğlu, İ. (2016). Öğretimin ilk yılı: Mesleğin ilk yılındaki öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükler, hizmet öncesi eğitim yeterlikleri ve mesleğe adanmışlıkları (Yayınlanmamış doktora tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.

Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Kozikoğlu (2016) tarafından hazırlanan doktora tezinin ekler bölümünde veya metodoloji kısmında yer almaktadır.

Cite this article

memjavad (2025). Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/aday-ogretmenlerin-karsilastiklari-guclukler-olcegi/

memjavad. "Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/aday-ogretmenlerin-karsilastiklari-guclukler-olcegi/.

memjavad. "Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/aday-ogretmenlerin-karsilastiklari-guclukler-olcegi/.

memjavad (2025) 'Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/aday-ogretmenlerin-karsilastiklari-guclukler-olcegi/.

[1] memjavad, "Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Aday Öğretmenlerin Karşılaştıkları Güçlükler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF