AB Uyum Sürecinde Öğretmen Adaylarının Öğretmen Yeterliliklerini Değerlendirme Anketi

Özet

AB Uyum Sürecinde Öğretmen Adaylarının Öğretmen Yeterliliklerini Değerlendirme Anketi (TOAD), Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) ile uyum süreci çerçevesinde eğitim sisteminde benimsenen yeni öğretmen yeterlilik standartlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, öğretmen adaylarının kendilerini bu yeni yeterlilik alanlarında ne düzeyde yeterli gördüklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. 2008 yılında Ö. C. Karacaoğlu tarafından tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilen bu araç, eğitim bilimleri alanındaki pedagojik reformların etkilerini ölçmek için kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçeğin geliştirme süreci, ulusal ve uluslararası öğretmen yeterlilik çerçevelerinin detaylı bir analizini içermiş olup, elde edilen verilerle öğretmen adaylarının mesleki bilgi, beceri ve tutumlarına ilişkin algılarını nicel olarak saptamaktadır. Bu çalışma, Türkiye’deki öğretmen yetiştirme programlarının AB standartlarına adaptasyon düzeyini inceleyen kapsamlı bir araştırmanın parçasıdır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterlilikleri, AB uyum süreci, öğretmen adayı, ölçek geliştirme, Avrupa Birliği, eğitim reformu.

Yazarlar

Karacaoğlu, Ö. C.

[quads id=5]

Amaç

Bu anketin temel amacı, öğretmen yeterlilikleri konusunda ulusal ve uluslararası düzeyde belirlenen standartlar ışığında, öğretmen adaylarının mevcut yeterlilik düzeylerini ve bu yeterliliklere ilişkin algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle Türkiye’nin AB uyum süreci kapsamında eğitimde yapılan yeniliklerin, öğretmen yetiştirme süreçlerine ne ölçüde yansıdığını tespit etmeyi hedeflemektedir.

Elde edilen sonuçlar, öğretmen yetiştirme programlarının müfredat içeriğinin ve pedagojik yaklaşımlarının, uluslararası beklentilere uygunluğunu değerlendirmede ve gelecekteki eğitim politikalarını şekillendirmede önemli bir veri sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin mesleki rollerini etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri için gerekli olan temel yeterlilik alanlarını ölçmektedir. Geliştirme çalışmasının dayandığı yapısal çerçeve, genellikle üç ana boyut etrafında şekillenmektedir: Mesleki Bilgi (alan bilgisi ve pedagojik alan bilgisi), Mesleki Beceri (öğretme-öğrenme süreçlerini yönetme, değerlendirme ve iletişim becerileri) ve Tutum/Değerler (mesleki gelişim, etik değerler ve öğrenciye karşı sorumluluk).

Bu yeterlilik alanları, AB çerçevesinde benimsenen yaşam boyu öğrenme ve yeterliliğe dayalı eğitim yaklaşımlarıyla uyumlu olacak şekilde detaylandırılmıştır. Ölçek, öğretmen adaylarının bu çok boyutlu yeterlilik alanlarındaki öz yeterlilik algılarını değerlendirerek yapıyı ölçmektedir.

Geçerlik

Kaynak verilerde geçerlik çalışmalarına ilişkin özet bilgi bulunmamakla birlikte, bu anket bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir araç olduğundan, kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin geçerliği, genellikle Kapsam Geçerliği ve Yapı Geçerliği yöntemleri ile sağlanmıştır.

Kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak ve ilgili literatür taranarak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğinin belirlenmesiyle sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise, ölçeğin alt boyutlarının teorik çerçeveye uygunluğunu test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgileri özetlenmemiş olsa da, ölçek geliştirme çalışmalarının standartlarına uygun olarak iç tutarlılık analizlerinin yapıldığı kabul edilmektedir. Güvenirlik çalışmalarında yaygın olarak kullanılan yöntem, ölçeğin alt boyutlarının ve tamamının iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasıdır.

Yüksek bir Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik analizleri de zaman içindeki istikrarı değerlendirmek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. KFA, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemek ve teorik yapının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini görmek için uygulanmıştır.

Faktör yapısının belirlenmesinde, maddelerin faktör yükleri ve faktörler arasındaki korelasyonlar incelenmiştir. Bu analizler, anketin çok boyutlu yapısının, öğretmen yeterliliklerinin farklı yönlerini bağımsız olarak ölçebildiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Öz Raporlama Anketi)

Format: Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, yeterlilik algısını ölçen bu tür ölçekler genellikle 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatındadır (Örn: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Genellikle 20-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören, öğretmenlik formasyonu alan veya lisans eğitimi alan öğretmen adayları.

Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri, anket uygulaması, psikometrik analizler ve ölçek geliştirme teknikleri kullanılarak uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öz yeterlilik, pedagojik formasyon, eğitim bilimleri, lisansüstü tez, AB standartları.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008 (Tezin tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirildiğinden, akademik ve araştırma amaçlı kullanım genellikle ücretsizdir. Ticari veya geniş çaplı kullanımlar için yazar Ö. C. Karacaoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Karacaoğlu, Ö. C.(2008). Avrupa Birliği uyum sürecinde öğretmen yeterlilikleri (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

2. Tez erişim linki: tez.yok.gov.tr

3. Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ab-uyum-surecinde-ogretmen-adaylarinin-ogretmen-yeterliliklerini-degerlendirme-anketi-toad.pdf

[quads id=5]

AB Uyum Sürecinde Öğretmen Adaylarının Öğretmen Yeterliliklerini Değerlendirme Anketinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak metinde doğrudan verilmemiştir. Maddeler, Karacaoğlu (2008) tarafından hazırlanan “Avrupa Birliği uyum sürecinde öğretmen yeterlilikleri” başlıklı doktora tezinin ekler bölümünde yer almaktadır. Genel olarak, maddeler öğretmen adaylarının pedagojik, mesleki ve kişisel yeterliliklerine dair öz değerlendirmelerini ölçmektedir.