Zümre Öğretmenleri Faaliyetleri Düzeyini Belirleme Ölçeği

Özet

Zümre Öğretmenleri Faaliyetleri Düzeyini Belirleme Ölçeği, zümre öğretmenleri arasındaki işbirliği seviyelerini ve takım gelişim süreçlerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmen gruplarının oluşum, çatışma yönetimi ve takım olma aşamalarındaki faaliyetlerini 3 temel alt boyutta değerlendirmektedir. Ölçek, eğitim kurumlarında öğretmenlerin mesleki gelişim ve ortak sorumluluk alma düzeylerini belirlemede kritik bir rol oynamaktadır. Ölçeğin uyarlama çalışması, Çelebi, Vuranok ve Hasekioğlu-Turgut tarafından 2016 yılında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Zümre öğretmenleri, işbirliği, takım çalışması, mesleki gelişim, eğitim, okul yönetimi, Likert ölçeği.

Yazarlar

Nurhayat Çelebi, Tuba Tuna Vuranok, Işıl Hasekioğlu-Turgut

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan zümre öğretmenlerinin faaliyet düzeylerini ve aralarındaki işbirliği yoğunluğunu nicel olarak belirlemektir. Ölçek, zümrelerin gelişim sürecindeki farklı aşamalarda (oluşum, kural koyma ve takım olma) nasıl performans gösterdiğini ortaya koyarak, yönetim ve mesleki gelişim açısından iyileştirme alanlarını tespit etmeyi hedefler.

Ölçek, öğretmenlerin ortak hedeflere ulaşma, sorun çözme ve sorumluluk paylaşma gibi kolektif etkinliklerini değerlendirerek, zümrelerin kurumsal başarıya katkısını ölçmek için güvenilir bir araç sunar.

Yapı

Ölçek, zümre öğretmenlerinin işbirliği düzeyini ve takım gelişim aşamalarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. İncelenen temel yapı, öğretmenlerin ortak hedeflere ulaşma sürecindeki karşılıklı etkileşimlerini ve sorumluluk paylaşımını içerir. Bu yapı, özellikle Takım Gelişim Modelleri çerçevesinde ele alınmaktadır.

Ölçek, zümrelerin bir araya gelme ve ortak karar alma süreçlerini detaylı bir şekilde analiz ederek, öğretmenlerin zümre içerisindeki rollerini ve kolektif etkinliğini değerlendirmeye olanak tanır. Ölçek maddeleri, öğretmenlerin zümre toplantılarındaki katılım, tartışma ve sonuç odaklılık düzeylerini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması kapsamında geçerlik analizleri detaylı olarak gerçekleştirilmiştir. Orijinal çalışmada (Çelebi vd., 2016), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan üç alt boyutu destekleyip desteklemediğini incelemiştir. Yapısal geçerliğin kanıtlanması, ölçeğin gerçekten zümre işbirliği düzeyini ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması sırasında ölçeğin güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) ve maddelerin istikrarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla elde edilen sonuçların güvenilir olduğunu işaret etmektedir. Bu psikometrik özellikler, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, yapılan Faktör Analizi sonucunda 3 alt boyut ve toplam 19 maddeden oluşmaktadır. Bu üç faktör, zümre öğretmenlerinin işbirliği süreçlerinin aşamalı gelişimini temsil etmektedir:

• Grup Oluşturma Aşaması (6 Madde): Takımın ilk bir araya gelme ve temel konular üzerinde anlaşma sağlama sürecindeki tartışma ve etkileşim düzeyini ölçer. Bu aşamada, uzun tartışmaların varlığı gibi unsurlar değerlendirilir.
• Erken Gelişim ve Kural Koyma (Dönüşüm) Aşaması (8 Madde): Zümre içinde normların ve kuralların belirlendiği, sorumlulukların paylaşıldığı ve erken gelişim gösterilen dönemi kapsar.
• Takım Olma Aşaması (5 Madde): Zümrenin yüksek düzeyde işbirliği ve ortak sorumluluk duygusu ile hareket ettiği, başarının ve hataların kolektif olarak sahiplenildiği olgunluk seviyesini yansıtır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Toplam 19 madde içeren ve 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılan bir öz bildirim envanteridir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Zümre Öğretmenleri)

Yaş Grubu: Yetişkin (Mesleki yaş grubu)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim kurumlarında görev yapan, aynı branşta çalışan zümre öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Katılımcıların zümre faaliyetlerine ilişkin görüşlerini belirtmelerini sağlayan öz bildirim yöntemi. Derecelendirme formatı: 1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

Zümre faaliyetleri, öğretmen işbirliği, takım gelişimi, psikometrik ölçek, eğitim araştırmaları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Nurhayat Çelebi)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016 (Uyarlama ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayın yılı)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar (Nurhayat Çelebi) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Detaylı izin ve ücret bilgisi yayıncı kuruluştan veya sorumlu yazardan temin edilmelidir.

Kaynaklar

1. Çelebi, N., Vuranok, T.T. ve Hasekioğlu-Turgut, I. (2016). Zümre Öğretmenlerinin İşbirliği Düzeyini Belirleme Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 803-820.

Makalenin orijinal bağlantısı: 79.123.169.199

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: zumre-ogretmenleri-faaliyetleri-duzeyini-belirleme-olcegi-toad.pdf

Zümre Öğretmenleri Faaliyetleri Düzeyini Belirleme Ölçeği Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi: 5’li Likert (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

3 Alt boyut ve 19 Madde

• Grup oluşturma aşaması (6 m): Ana konular üzerinde anlaştığımız halde yine de çok uzun tartışmalar yapılır.
• Erken gelişim ve kural koyma (dönüşüm) aşaması (8 m): Zümremizde tüm öğretmenler zümrenin başarısı veya hatalarındaki sorumluluğu paylaşır.
• Takım olma aşaması (5 m): Zümremizde tüm öğretmenler zümrenin başarısı veya hatalarındaki sorumluluğu paylaşır.