Zaman Kavramı Başarı Değerlendirme Ölçeği

Özet

Zaman Kavramı Başarı Değerlendirme Ölçeği, 1999 yılında E. Kurtuluş tarafından Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden beş-altı yaş grubu çocuklarının zaman kavramına ilişkin başarı düzeylerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, yaratıcı etkinlikler yoluyla verilen eğitimin ardından çocukların edindikleri zaman kavramı bilgisini ve bu kavramı kullanma becerilerini objektif bir şekilde ölçmektir. Bu araç, gelişimsel psikoloji ve erken çocukluk eğitimi alanında zaman algısının değerlendirilmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Zaman kavramı, okul öncesi, başarı değerlendirme, gelişimsel ölçek, yaratıcı etkinlikler, Marmara Üniversitesi, çocuk gelişimi, zaman algısı.

Yazarlar

Kurtuluş, E.

Amaç

Zaman Kavramı Başarı Değerlendirme Ölçeği’nin birincil amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların zaman kavramı bilgisini ve bu kavramı günlük yaşam bağlamında kullanabilme yeteneğini ölçmektir. Ölçek, özellikle yaratıcı eğitim metotları kullanılarak verilen kavram öğretimi sürecinin etkililiğini değerlendirmek üzere bir araç olarak geliştirilmiştir. Bu, eğitimcilerin uygulanan müdahale programlarının başarı düzeyini nicel verilerle saptamasına olanak tanır.

Bu araç, çocukların zamanı ifade eden terimleri (dün, bugün, yarın; mevsimler, aylar, saatler gibi) anlama ve sıralama becerilerini ne ölçüde kazandığını belirlemeye odaklanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, erken çocukluk döneminde soyut bir kavram olan zamanın somutlaştırılması ve öğretilmesi çabalarının sonuçlarını izlemek için kritik bir gereklilikten doğmuştur.

Yapı

Ölçek, çocuk gelişimindeki bilişsel yapı ve zaman algısının evrimsel süreçleri üzerine kurulmuştur. Ölçülen temel yapı, çocuğun zamansal ilişkileri, sıralamayı ve periyodik olayları (gündüz/gece, mevsimler) anlama kapasitesidir. Bu, Piaget’nin bilişsel gelişim teorileri bağlamında, çocuğun somut işlemler öncesi dönemde soyut kavramları nasıl ele aldığını değerlendirmeyi amaçlar.

Ölçek maddeleri, genellikle üç ana bileşene odaklanır: 1) Kronolojik zaman bilgisi (saat, takvim), 2) Sıralı zaman bilgisi (önce, sonra, şimdi) ve 3) Dönemsel zaman bilgisi (mevsimler, günler). Ölçek, çocukların bu farklı zaman boyutlarını kavramsal olarak ne kadar başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini ve kullanabildiğini gösteren bir başarı puanı sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği kaynak olan yüksek lisans tezinde, geçerliğe dair detaylı psikometrik analiz sonuçları (kapsam geçerliği, yapı geçerliği vb.) açıkça belirtilmemiştir. Ancak bir başarı değerlendirme ölçeği olarak, ölçeğin içerik geçerliği (kapsam geçerliği) büyük olasılıkla, uzman görüşlerine başvurularak ve okul öncesi eğitim müfredatındaki zaman kavramı hedefleri dikkate alınarak sağlanmıştır.

Akademik standartlar gereği, bir ölçme aracının bilimsel kabul görmesi için yapı geçerliği çalışmalarının (örneğin, faktör analizi veya bilinen gruplar karşılaştırması) raporlanması önemlidir. Kaynakta bu bilgilere yer verilmemesi, ölçeğin daha sonraki çalışmalarda standart geçerlik testlerinden geçirilmesi ihtiyacını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Kaynak materyalde güvenirlik analizlerine (test-tekrar test, iç tutarlılık katsayısı gibi) ilişkin spesifik bir veri sunulmamıştır. Bir testin güvenilirliği, aynı koşullar altında tekrarlanan ölçümlerde tutarlı sonuçlar verme derecesini ifade eder.

Geliştirme aşamasında, ölçek maddelerinin tutarlılığını sağlamak amacıyla muhtemelen pilot uygulamalar yapılmış olsa da, ölçeğin yaygın kullanımı için iç tutarlılık katsayısı (Cronbach alfa) veya test-tekrar test güvenilirliği gibi standart güvenirlik göstergelerinin belirlenmesi ve raporlanması gerekmektedir. Bu eksiklik, ölçeğin akademik kullanımı için dikkat edilmesi gereken bir noktadır.

Faktör Analizi

Zaman Kavramı Başarı Değerlendirme Ölçeği’nin yapısını oluşturan alt boyutları (faktörleri) belirlemek amacıyla yapılan faktör analizine dair herhangi bir bilgi orijinal kaynakta yer almamaktadır. Faktör analizi, ölçeğin birden fazla boyutu ölçüp ölçmediğini ve bu boyutların teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek için kullanılan temel bir geçerlik çalışmasıdır.

Eğer ölçek, kronolojik zaman ve sıralı zaman gibi farklı bilişsel bileşenleri ölçmek üzere tasarlandıysa, açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarının paylaşılması, ölçeğin yapısal netliğini ve teorik temellerini güçlendirecektir. Bu verilerin eksikliği, ölçeğin tek boyutlu bir başarı testi olarak kullanıldığı varsayımını destekleyebilir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Başarı Değerlendirme) Ölçeği

Format: Bireysel uygulama veya grup uygulamasına uygun, performansa dayalı veya sözel yanıt gerektiren maddeler içermesi muhtemeldir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden Çocuklar

Age Group: Beş-altı yaş grubu (5-6 yaş)

Population Details: Erken çocukluk dönemi gelişimsel düzeydeki çocuklar.

Test Methodology: Kavram öğretimine yönelik yaratıcı etkinlikler müdahalesinin başarısını ölçmek için ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Uygulama, çocuğun zaman kavramına ilişkin bilgisini sorgulayan sorular ve görevlerden oluşur. Derecelendirme sistemi kaynakta belirtilmemiş olup, doğru/yanlış veya puanlamaya dayalı bir sistem kullanıldığı varsayılabilir.

Anahtar Kelimeler

Erken çocukluk, bilişsel gelişim, Marmara Üniversitesi, yüksek lisans, kavram öğretimi, gelişimsel psikoloji, test geliştirme, başarı testi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Kurtuluş, E. (1999). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden beş-altı yaş grubu çocuklarına yaratıcı etkinlikler yoluyla kavram (zaman kavramı) öğretilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 1999 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ticari ücret bilgisi bulunmamaktadır. Akademik veya eğitim amaçlı kullanımlar için, tezin yazarı ve Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması gerekmektedir. Tezin linkine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.

Kaynaklar

1. Kurtuluş, E. (1999). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden beş-altı yaş grubu çocuklarına yaratıcı etkinlikler yoluyla kavram (zaman kavramı) öğretilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Zaman Kavramı Başarı Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde (tez özeti veya katalog kaydı) sunulmamıştır. Maddelere erişim için Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde bulunan tezin tam metninin incelenmesi gerekmektedir.