Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği

Özet

Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği, Fatih Yazıcı tarafından 2009 yılında geliştirilmiş tek boyutlu bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle Sosyal Bilgiler ve Tarih öğretmenlerinin yurtseverlik eğitimine yönelik sahip oldukları tutum ve algıları bilimsel olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında Tokat ili örneğinde uygulanmış olup, eğitim profesyonellerinin bu hassas konuya yaklaşımlarını belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiştir. Elde edilen psikometrik veriler, ölçeğin tek bir yapıyı ölçme konusunda yeterli olduğunu göstermektedir. Ölçek, 10 maddeden oluşmakta ve katılımcıların görüşlerini 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemiyle toplamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yurtseverlik, yurtseverlik eğitimi, öğretmen tutumları, sosyal bilgiler, tarih eğitimi, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Fatih Yazıcı

Amaç

Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği, Sosyal Bilgiler ve Tarih derslerini veren öğretmenlerin, öğrencilere yönelik yurtseverlik eğitimi konusundaki tutumlarını, inançlarını ve algılarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, bu eğitimin müfredattaki yeri, gerekliliği ve potansiyel etkileri hakkındaki öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır.

Ölçek, öğretmenlerin yurtseverlik kavramına pedagojik yaklaşımlarını, bu konunun okul dışı kurumlara bırakılıp bırakılmaması gerektiği gibi tartışmalı konular hakkındaki düşüncelerini ve yurtseverliğin farklı gruplara karşı katı tutumlar geliştirme potansiyeli hakkındaki endişelerini değerlendirmeye olanak tanır.

Yapı

Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği, kuramsal olarak 10 maddeden oluşan ve tek boyutlu bir yapıyı ölçen bir araçtır. Ölçülen yapı, öğretmenlerin “Yurtseverlik Eğitimine Yönelik Genel Tutum ve Algıları” olarak tanımlanabilir. Bu yapı, yurtseverliğin öğretilebilir bir değer olup olmadığı, öğretiminin uygunluğu ve bu eğitimin sosyal sonuçlarına ilişkin inançları kapsar.

Ölçeğin tek boyutlu yapısı, yapılan Faktör Analizi sonuçlarıyla desteklenmiştir. Bu, tüm maddelerin, yurtseverlik eğitimine dair genel bir kabul veya reddetme eğilimi etrafında toplandığını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan analizler sonucunda, veri setinin faktör analizi için uygun olduğu belirlenmiştir. Bu uygunluk, Kaiser Meyer Olkin (KMO) değerinin 0,72 olarak bulunmasıyla kanıtlanmıştır. KMO değeri, örneklem büyüklüğünün faktör analizi için yeterli olduğunu göstermektedir.

Bartlett Küresellik Testi sonucu 628,27 olarak hesaplanmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Bu sonuç, maddeler arasında anlamlı korelasyonların varlığını ve dolayısıyla faktör analizinin yapılabilirliğini desteklemektedir. Tek faktörün özdeğeri 3,61 olup, açıkladığı toplam varyans oranı %36,10’dur. Bu oranın %30’un üzerinde olması, ölçeğin tek boyutta ölçülmek istenen özelliği temsil etme yeteneğinin yeterli olduğunu göstermektedir. Maddelerin faktör yükleri 0,39 ile 0,77 arasında değişmektedir ki bu da her maddenin ilgili faktöre güçlü bir katkı sağladığını işaret eder.

Güvenirlik

Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği’nin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yapılan güvenirlik analizinde, Cronbach Alpha katsayısı 0,76 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik çalışmalar için genel kabul görmüş sınırların (genellikle 0,70) üzerinde olup, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde yapılan keşfedici Faktör Analizi, ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonuçları, ölçeğin 10 maddesinin tamamının tek bir faktör altında toplandığını göstermektedir.

Tek faktörün açıkladığı varyans oranı %36,10’dur. Maddelerin faktör yükleri (0,39 ile 0,77 aralığında) yüksek olup, bu da maddelerin ölçülmek istenen temel yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır. KMO değeri (0,72) ve Bartlett Testi’nin anlamlılığı, uygulanan faktör analizinin istatistiksel olarak sağlam temellere dayandığını doğrulamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yüksek Lisans Tezi Kapsamında Geliştirilmiş Ölçek)

Format: 10 maddeden oluşan, tek boyutlu, öz bildirim ölçeğidir.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Öğretmenler (Eğitim Profesyonelleri)

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Sosyal Bilgiler ve Tarih öğretmenleri (Örneklem Tokat ili öğretmenleridir).

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiç katılmıyorum – 5= kuvvetle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Cronbach Alpha, KMO, öğretmen tutumları, Sosyal Bilgiler, tarih öğretmenleri, Tokat.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2009 yılında Fatih Yazıcı’nın yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: yurtseverlik-egitimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Yazıcı, F. (2009). Yurtseverlik eğitimi: Sosyal Bilgiler ve Tarih öğretmenlerinin tutum ve algılarına yönelik bir çalışma (Tokat ili örneği). (Yüksek lisans tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
2. Tez Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Yurtseverlik Eğitimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Öğrencilerimin, yurtsever vatandaşlar olmaları benim için önemlidir.
• Yurtseverlik eğitimi, öğrencilerin farklı gruplara karşı daha katı tutum geliştirmelerine yol açar.
• Yurtseverlik, tarih veya sosyal bilgiler derslerinde öğretilmeyecek kadar tartışmalı bir konudur.
• Yurtseverlik eğitimi aileye veya diğer okul dışı kurumlara bırakılmalıdır.