Table of Contents
Özet
Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği, lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin zorunlu Ölçme ve Değerlendirme dersine ilişkin algılarını, tutumlarını ve düşüncelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, Serhat Süral tarafından 2017 yılında yayımlanan bir geliştirme çalışması sonucunda ortaya konmuştur. Bu ölçek, eğitim fakülteleri ve benzeri pedagojik formasyon eğitimi alan öğrencilerin derse yönelik motivasyon, kaygı ve fayda algılarını bilimsel yöntemlerle tespit etmeyi hedeflemektedir.
Ölçeğin geliştirme süreci, geçerlik ve güvenirlik analizlerini içererek, yükseköğretim kurumlarında bu kritik dersin öğretimine dair öğrenci merkezli geri bildirim sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu araç, akademisyenlerin ve program geliştiricilerin dersin içeriğini ve sunum yöntemlerini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre optimize etmelerine yardımcı olacak önemli veriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ölçme ve Değerlendirme, Yükseköğretim, Düşünce Ölçeği, Tutum, Öğrenci Algıları, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
Serhat Süral
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin, mesleki gelişimleri açısından büyük önem taşıyan “Ölçme ve Değerlendirme” dersine yönelik sahip oldukları bilişsel ve duyuşsal düşünceleri, algıları ve tutumları standardize edilmiş bir biçimde ölçmektir. Bu ders genellikle öğrencilerin kaygı duyduğu veya faydasını tam olarak kavrayamadığı bir alan olduğundan, ölçek bu algıların yapısını anlamayı amaçlamaktadır.
Bu araç, eğitim araştırmacılarına, öğrencilerin derse yönelik olumlu ya da olumsuz düşüncelerinin nedenlerini inceleme ve bu düşüncelerin akademik başarı veya mesleki yeterlilik üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirme imkanı sunar. Böylece, dersin etkililiğini artırmaya yönelik pedagojik müdahaleler geliştirilebilir.
Yapı
Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği, öğrencilerin derse ilişkin genel düşüncelerini çok boyutlu olarak ele alan bir yapı ölçmektedir. Her ne kadar alt boyutlar orijinal kaynakta detaylıca belirtilmemiş olsa da, bu tür bir ölçeğin genellikle aşağıdaki gibi yapısal faktörleri kapsaması beklenir: Dersin Algılanan Zorluğu, Dersin Mesleki Faydası ve Önemi, Derse Yönelik Kaygı/Endişe ve Genel Tutum/İlgi.
Ölçek, öğrencilerin sadece bilisel yeterliliklerini değil, aynı zamanda derse yönelik duygusal tepkilerini de kaydetmeyi amaçlar. Bu yapı, öğrencilerin ölçme değerlendirme kavramlarına olan inançlarını ve bu alandaki öğrenme süreçlerine olan yaklaşımlarını derinlemesine analiz etmeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme çalışması, Serhat Süral (2017) tarafından yayımlanmış olup, akademik bir araç olarak güvenilirliğini ve geçerlik düzeyini ortaya koyan istatistiksel analizleri içermektedir. Ölçek geliştirme çalışmalarında tipik olarak kullanılan yapı geçerliği (Faktör Analizi yoluyla) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) yöntemleri kullanılmıştır.
Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayımlanmış bir geliştirme çalışması, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğüne dair yeterli kanıt sağlamıştır. Çalışmada, ölçeğin maddelerinin kuramsal yapıyı temsil etme yeteneği uzmanlar tarafından değerlendirilmiş ve istatistiksel olarak uygunluğunu kanıtlamak için çeşitli analizler uygulanmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Genellikle bu tür tutum ölçeklerinde iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) rapor edilir.
Orijinal kaynakta sayısal güvenirlik değerleri açıkça listelenmemiştir; ancak geliştirme çalışmasının doğası gereği, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğu varsayılmaktadır. Bu, öğrencilerin verdikleri yanıtların rastgele değil, ölçülen yapıya (Ölçme ve Değerlendirme dersine yönelik düşünceler) bağlı olarak sistematik bir şekilde tutarlı olduğunu gösterir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi (FA) kullanılmıştır. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla başvurulan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin maddelerinin altında yatan boyutları (faktörleri) keşfetmek için uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu ve maddelerin bu boyutlara nasıl dağıldığı belirlenmiştir.
Faktör yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de kullanılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu göstermiş, böylece ölçeğin yapısal bütünlüğü ve geçerliği güçlendirilmiştir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Tutum/Algı Ölçeği)
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme adımları orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle 5’li veya 7’li Likert formatı kullanılır.)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri (Lisans Düzeyi)
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş)
Popülasyon Detayları: Eğitim Fakültesi veya Pedagojik Formasyon eğitimi alan, Ölçme ve Değerlendirme dersini almış veya almakta olan öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) Envanteri
Anahtar Kelimeler
Öğrenci Tutumları, Ölçme ve Değerlendirme Dersi, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Serhat Süral, Eğitim Bilimleri.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2017 (Yayımlanma Yılı)
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazara atıfta bulunarak serbesttir. Kullanım öncesinde sorumlu yazar (Serhat Süral) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: yuksekogretimde-olcme-degerlendirme-dersine-yonelik-dusunceler-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Süral, S. (2017). The Development Study of Thoughts Scale Towards Measurement and Assessment Course on high education. International Journal of Assessment Tools in Education, 4, 79-95. doi: 10.21449/ijate.270300
Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak metinde listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen orijinal makaleye başvurunuz: Süral, S. (2017). The Development Study of Thoughts Scale Towards Measurement and Assessment Course on high education.
Cite this article
memjavad (2025). Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-olcme-degerlendirme-dersine-yonelik-dusunceler-olcegi/
memjavad. "Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-olcme-degerlendirme-dersine-yonelik-dusunceler-olcegi/.
memjavad. "Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-olcme-degerlendirme-dersine-yonelik-dusunceler-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-olcme-degerlendirme-dersine-yonelik-dusunceler-olcegi/.
[1] memjavad, "Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yükseköğretimde Ölçme Değerlendirme Dersine Yönelik Düşünceler Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.