Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği

Özet

Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği (YİMASÖ), yetişkin bireylerin mutluluk seviyelerini artırmak amacıyla kullandıkları spesifik davranışsal ve bilişsel stratejileri ölçmek üzere geliştirilmiş bir psikometri aracıdır. Ölçek, Eryılmaz (2017) tarafından geliştirme çalışmaları tamamlanmış olup, mutluluk alanındaki araştırmacılara, bireylerin aktif olarak uyguladıkları stratejileri çok boyutlu bir yapıda değerlendirme imkanı sunmaktadır. Bu ölçek, özellikle pozitif psikoloji çerçevesinde, kişinin öznel iyi oluşunu destekleyen eylemleri tanımlamayı ve nicelleştirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mutluluk, Mutluluğu Artırma Stratejileri, Öznel İyi Oluş, Psikometrik Geliştirme, Yetişkin, Psikoloji, Ölçek

Yazarlar

Ali Eryılmaz

Amaç

Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kendi mutluluklarını bilinçli veya bilinçsiz olarak artırmak için kullandıkları yöntemleri ve davranış kalıplarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Geleneksel mutluluk ölçüm araçları genellikle mevcut iyi oluş seviyesini belirlerken, bu ölçek bireylerin mutluluğa ulaşmak için aktif olarak kullandığı stratejilerin çeşitliliğini ve yoğunluğunu tespit etmeyi hedefler.

Bu araç, pozitif psikoloji müdahalelerinin etkinliğini değerlendirmede ve bireysel danışmanlık süreçlerinde hangi stratejilerin daha baskın veya eksik olduğunu belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçek, altı farklı strateji boyutunu kapsayarak, mutluluk arayışının çok yönlü doğasını yansıtmaktadır.

Yapı

Ölçek, yetişkinlerin mutluluğu artırma çabalarını temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Yapılan psikometrik çalışmalar sonucunda ölçeğin altı temel alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, bireylerin hem dış çevreye yönelik tepkilerini hem de içsel, bilişsel ve manevi süreçlerini kapsamaktadır. Bu alt boyutlar şunlardır:

• Çevreye Pozitif Tepki Vermek: Dış dünyadaki olaylara ve insanlara olumlu bir bakış açısıyla yaklaşma.
• Bedeni Dinlendirmek: Fiziksel sağlığa ve rahatlamaya yönelik stratejiler geliştirme.
• İstekleri Doyurmak: Kişisel ihtiyaçları ve arzuları sağlıklı yollarla karşılama çabası.
• Doğrudan Mutluluğa Yönelik Davranışlar Sergilemek: Neşe ve keyif veren aktivitelere doğrudan katılma.
• Mental Kontrol Yapmak: Olumsuz düşünceleri yönetme ve bilişsel süreçleri olumlu yönde düzenleme.
• Dini İnancın Gereğini Yerine Getirmek: Maneviyat ve inanç sistemleri aracılığıyla iç huzuru sağlama.

Geçerlik

Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçüt bağıntılı geçerliği incelemek amacıyla İngiliz psikolog Michael Argyle tarafından geliştirilen Oxford Mutluluk Ölçeği (Oxford Happiness Inventory – OHI) kullanılmıştır.

Yapılan analizlerde, Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği puanları ile Oxford Mutluluk Ölçeği puanları arasındaki ilişki, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon katsayısı ile hesaplanmıştır. İki ölçek arasındaki korelasyon katsayısı r = 0.44 olarak bulunmuştur. Bu orta düzeyde pozitif ilişki, geliştirilen ölçeğin, genel mutluluk seviyesini ölçen bilinen ve geçerli bir araçla anlamlı bir örtüşme gösterdiğini ve ölçmek istediği yapıyı geçerli bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlık yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. İç tutarlılığı belirlemek için yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Genel olarak ölçeğin tamamına ait iç tutarlık katsayısı 0.89 gibi yüksek bir değerde bulunmuştur, bu da ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir.

Alt boyutların iç tutarlık katsayıları (Cronbach Alfa değerleri) ise aşağıdaki gibidir:

• Çevreye pozitif tepki vermek: 0.84
• Bedeni dinlendirmek: 0.83
• İstekleri doyurmak: 0.69
• Doğrudan mutluluğa yönelik davranışlar sergilemek: 0.81
• Mental kontrol yapmak: 0.83
• Dini inancın gereğini yerine getirmek: 0.83

İstekleri doyurmak alt boyutunun katsayısı (0.69) diğer alt boyutlara göre bir miktar düşük olmasına rağmen, genellikle sosyal bilimlerde kabul edilebilir sınırların içinde yer almaktadır. Diğer tüm alt boyutlar ve toplam ölçek, 0.80 üzeri değerlerle mükemmel bir iç tutarlık sergilemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında kullanılan faktör analizi yöntemi (Eryılmaz, 2017), mutluluğu artırma stratejilerinin altı farklı faktörde toplandığını göstermiştir. Bu altı faktörlü yapı, ölçeğin teorik çerçevesini desteklemekte ve her bir stratejinin bağımsız olarak değerlendirilmesine olanak tanımaktadır. Bu çok faktörlü yapı, bireylerin mutluluklarını artırmak için kullandıkları çeşitli ve birbirinden ayrılan yöntemleri başarılı bir şekilde ayrıştırmıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi (Orijinal derecelendirme bilgisi eksik olduğundan, geliştirme ölçeği makalesinden elde edilen genel bilgiye dayanılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler

Yaş Grubu: Yetişkinlik Dönemi (Kesin yaş aralığı belirtilmemiştir.)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu üzerinde psikometrik çalışmalar yapılmıştır (Detaylar için kaynak makaleye başvurulmalıdır).

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Inventory)

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim, Pozitif Psikoloji, Güvenirlik, Alt Boyutlar, Mutluluk Stratejileri, Ölçme Aracı

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ali Eryılmaz

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Yayın yılı baz alınmıştır.)

Derecelendirme: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta net olarak belirtilmemiştir.

İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik araştırmalar için kullanım genellikle yazara atıfta bulunularak serbesttir. Kullanım izni ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Ali Eryılmaz ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Eryılmaz, A. (2017). Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Mood Disorders, 7(2), 116-123.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yetiskinler-icin-mutlulugu-artirma-stratejileri-olcegi-toad.pdf

Yetişkinler için Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın 2017 tarihli makalesine başvurulması gerekmektedir.