Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği

Özet

Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği (SELSA-S), yetişkin bireylerin yaşadığı yalnızlık deneyimini sosyal ve duygusal boyutlarda ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir aracın Türkçe’ye uyarlamasıdır. Bu çalışma, Hanife Akgül tarafından 2019 yılında gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türk kültürü bağlamındaki psikometrik özelliklerini, özellikle de geçerlilik ve güvenirlik düzeylerini incelemeyi hedeflemiştir. Ölçek, yetişkin popülasyonda sosyal izolasyon ve duygusal yoksunluk hislerini ayırt edici bir şekilde değerlendirme potansiyeli taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yalnızlık, Sosyal Yalnızlık, Duygusal Yalnızlık, SELSA-S, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Yetişkinler.

Yazarlar

Hanife Akgül

Amaç

Ölçeğin temel amacı, orijinal Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği’nin (SELSA-S) Türkçe konuşan yetişkinler üzerindeki uygulanabilirliğini sağlamaktır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin maddelerinin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini koruyarak, Türk popülasyonunda sosyal ve duygusal yalnızlık boyutlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilmesini temin etmeyi amaçlamıştır.

Bu amaç doğrultusunda, Akgül (2019) tarafından yapılan çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini, iç tutarlılığını ve faktör yapısını inceleyerek, ölçeğin Türkiye’deki Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik alanında kullanılmasına zemin hazırlamıştır. Ölçek, yetişkinlerdeki yalnızlık seviyesini bilimsel yöntemlerle tespit etmeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, literatürde yaygın olarak kabul edilen, yalnızlık olgusunun iki temel boyutu üzerine odaklanmaktadır: Sosyal Yalnızlık ve Duygusal Yalnızlık. Sosyal yalnızlık, bireyin sosyal ağının yetersizliği veya tatmin edici olmayan sosyal ilişkilerle karakterize edilirken, duygusal yalnızlık ise yakın, samimi ve güvene dayalı bir ilişkinin (genellikle romantik veya ailevi) eksikliğini ifade eder.

SELSA-S, bu iki yapıyı ayrı alt ölçekler aracılığıyla ölçerek, klinisyenlere ve araştırmacılara bireylerin yaşadığı yalnızlık türü hakkında daha derinlemesine bilgi sunmayı hedefler. Bu ayrım, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik süreçlerinde etkili müdahale stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmasının başlığı (Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması) ölçeğin yapısal ve kültürel geçerliğinin incelendiğini göstermektedir. Tipik olarak, bu tür uyarlama çalışmalarında yapı geçerliği (örneğin, Doğrulayıcı Faktör Analizi yoluyla) ve ölçüt bağıntılı geçerlik (örneğin, diğer yalnızlık ölçekleri ile korelasyon) değerlendirilir.

Türk kültürüne uyarlama sürecinde, maddelerin kültürel uygunluğu ve dilsel eşdeğerliği sağlanarak, ölçeğin Türk popülasyonunda da amaçlanan psikolojik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğü varsayılmıştır. Bu, ölçeğin sonuçlarının anlamlı ve yorumlanabilir olmasının temel şartıdır ve ölçeğin bilimsel geçerliliğini destekler.

Güvenirlik

Kaynakta doğrudan bir güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa veya test-tekrar test katsayısı) sunulmamıştır. Ancak, bir uyarlama çalışmasının temel bileşeni olarak, ölçeğin iç tutarlılık katsayılarının (özellikle alt boyutlar için) hesaplandığı varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği’nin güvenilirliğinin incelenmesi, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleri kullanıldığında benzer sonuçlar üretme yeteneğini doğrulamaktadır. Çalışma, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermeyi hedeflemiştir.

Faktör Analizi

SELSA-S, sosyal ve duygusal yalnızlığı temsil eden iki temel boyuta sahip olduğu için, ölçeğin Türk kültürüne uyarlanması sırasında muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, orijinal ölçeğin teorik olarak belirlenmiş faktör yapısının (iki faktörlü yapı) Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını test etmek için uygulanan standart bir yöntemdir.

Bu analiz, ölçek maddelerinin beklenen alt boyutlara yüklendiğini ve yapının kültürel olarak tutarlı olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Başarılı bir faktör yapısı, ölçeğin yapısal geçerliliğini destekler ve ölçek puanlarının yorumlanmasında ayrışıklık sağlar.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation) / Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik derece sayısı kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler (Adults)

Age Group: Genç ve Orta Yetişkinlik Dönemi

Population Details: Çalışma, Türkiye’deki yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Detaylı örneklem bilgisi için kongre bildirisi incelenmelidir.

Test Methodology: Psikometrik güvenirlik ve geçerlilik çalışmalarını içeren kesitsel araştırma yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal İzolasyon, Duygusal Yoksunluk, Psikolojik Ölçme, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, Kültürel Geçerlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hanife Akgül (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlaması 2019 yılında tamamlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Hanife Akgül ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Çalışma, 21. Uluslararası Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresi’nde sunulmuştur.

Referanslar

• Akgül, H. (2019, 24-27 Ekim). Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği’nin (Selsa-S) Türk kültürüne uyarlaması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması [Bildiri sunumu]. 21.Uluslararası Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresi, Antalya, Türkiye. Bildiri metnine şu bağlantıdan ulaşılabilir: 2019.pdrkongreleri.org.

• Ölçeğin orijinal PDF versiyonu şu adresten indirilebilir: yetiskinler-icin-sosyal-ve-duygusal-yalnizlik-olcegi-toad.pdf

Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ NOT: Ölçeğin maddeleri, kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddelere ve tam uygulama detaylarına, Referanslar bölümünde belirtilen PDF dosyasından ulaşılabilir.