Yenilikçi Düşünme Algı Ölçeği

Özet

Yenilikçi Düşünme Algı Ölçeği, ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme eğilimlerini ve bu konudaki algılarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş 32 maddelik, üç faktörlü bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin yeniliklere olan açıklığını, sorgulama becerilerini ve geleneksel düşünceye bağlılık düzeylerini belirlemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek Geliştirme süreci, yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak gerçekleştirilmiş ve yüksek düzeyde güvenirlik değerleri elde edilmiştir. Bu araç, eğitim alanında öğrencilerin yaratıcılık ve yenilikçilik potansiyellerini değerlendirmede önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yenilikçi Düşünme, Algı, Ölçek Geliştirme, Ortaokul Öğrencileri, Faktör Analizi, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Nergiz Yiğit, Burcu Muradoğlu, Ebru Mazlum Güven.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin yenilikçi düşünmeye yönelik algılarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir psikometrik araç geliştirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin yenilikçilik potansiyellerini ve bu potansiyeli engelleyen veya destekleyen algısal eğilimlerini tespit etmeyi hedeflemektedir.

Eğitim ortamlarında öğrencilerin yaratıcılık ve sorgulama yeteneklerinin gelişimini izlemek ve bu doğrultuda müdahale programları oluşturmak için bilimsel bir zemin sunmak, ölçeğin pratik amaçları arasındadır.

Yapı

Yenilikçi Düşünme Algı Ölçeği, öğrencilerin yenilikçilikle ilgili tutumlarını ve eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, yapılan analizler sonucunda üç ana faktör altında toplanmıştır.

Bu üç faktör, bireyin yeniliklere yaklaşımındaki farklılıkları yansıtmaktadır:

• Yenilikçi Birey: Yenilikleri benimseme, risk alma ve yeni fikirler üretme eğilimini ölçer (16 madde).
• Sorgulayıcı Birey: Mevcut bilgileri eleştirel bir gözle inceleme ve yeni fikirleri paylaşma konusundaki istekliliği ölçer (9 madde).
• Gelenekçi Birey: Değişime direnç gösterme, yenilikçi düşünmenin bilime katkısına şüpheyle yaklaşma eğilimini ölçer (7 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak belirlenmiştir. Faktör yük değerlerinin alt sınırı .45 olarak kabul edilmiştir.

Yapılan incelemeler ve analizler neticesinde, taslak ölçeğin üç faktörlü bir yapı sergilediği doğrulanmıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanarak test edilmiştir. Toplam 32 maddelik ölçek için genel Cronbach Alfa değeri oldukça yüksek bulunmuştur: .92.

Alt faktörler bazında elde edilen güvenirlik katsayıları da tatmin edici düzeydedir:

• “Yenilikçi Birey” faktörü için: .89
• “Sorgulayıcı Birey” faktörü için: .82
• “Gelenekçi Birey” faktörü için: .78

Bu değerler, ölçeğin farklı boyutlarının yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve ölçtüğü yapıları güvenilir bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Analiz sırasında, faktör çıkarma kriterleri olarak öz değeri 1’den büyük olan faktörler ve Yamaç-Birikinti Grafiği (Scree Plot) verileri dikkate alınmıştır.

Bu kriterler doğrultusunda, taslak ölçeğin yapısının beklenen şekilde üç faktörlü olduğu kesinleştirilmiştir. Faktör yüklerinin minimum .45 olarak belirlenmesi, maddelerin ilgili faktörlere güçlü bir şekilde yüklendiğini teyit etmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 32 maddeden oluşan, 5’li Likert tipi derecelendirme formatı. (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ortaokul Öğrencileri

Age Group: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul dönemi)

Population Details: Çalışma, ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme algılarını hedef almıştır.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim (self-report) yöntemiyle uygulanan bir tutum ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Yenilikçi Düşünme Algısı, Ortaöğretim, Psikometri, İç Tutarlılık, Yapı Geçerliliği, Eğitim.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ebru Mazlum Güven

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, izin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Ebru Mazlum Güven ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makale, Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi Tam Metin Kitabı içerisinde yayınlanmıştır. Kongre tam metin kitabı bağlantısı: fmgtegitimikongresi.com

Kaynaklar

Yiğit, N., Muradoğlu, B., ve Mazlum-Güven, E. (2019). Ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme algılarına yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi Tam Metin Kitabı. İzmir, Türkiye.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencilerinin-yenilikci-dusunme-algilari-olcegi-toad.pdf

Yenilikçi Düşünme Algı Ölçeği Maddeleri

Ölçek 32 madde ve üç faktörden oluşmaktadır. Örnek maddeler aşağıda sunulmuştur:

• Yenilikçi birey (16m): Yeniliklerden faydalanabilirim.
• Sorgulayıcı birey (9m): Yeni bir fikir ortaya çıkardığımda bunu arkadaşlarımla paylaşmaktan çekinirim.
• Gelenekçi birey (7m): Yenilikçi düşünmenin bilime katkısına inanmam.