Yenilikçi Rekabet Yaklaşımı Ölçeği

Özet

Yenilikçi Rekabet Yaklaşımı Ölçeği, işletme yöneticilerinin küresel pazar koşulları altında yenilikçilik ve rekabetçilik motiflerine yönelik yaklaşımlarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, işletmelerin sürdürülebilir başarıyı yakalamak için genetik kodlarında yapmaları gereken stratejik değişiklikleri ve bu değişikliklere dair yöneticilerin tutumlarını değerlendirmektedir. Ölçek, özellikle teknoloji transferi, strateji geliştirme ve entellektüel sermaye kullanımına odaklanarak, yöneticilerin rekabet üstünlüğü sağlama kapasitesini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, 2018 yılında Kılıç ve Oral tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir geliştirme çalışmasının ürünüdür ve toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı, katılımcıların ilgili ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirten 5’li Likert tipindedir.

Anahtar Kelimeler

Yenilikçi rekabet, işletme yöneticileri, küresel rekabet, ölçek geliştirme, örgütsel yenilik, stratejik yönetim, entelektüel sermaye.

Yazarlar

Kılıç, R., Oral, M. A.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, işletme yöneticilerinin modern iş dünyasının zorlukları karşısında benimsedikleri yenilikçi rekabet yaklaşımlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek, yöneticilerin işletmelerini rekabet avantajı elde etme ve sürdürülebilirlik sağlama konularında nasıl konumlandırdığını belirlemeyi hedefler.

Ölçek geliştirme çalışması, yöneticilerin yenilikçi stratejileri uygulama, teknolojik adaptasyon sağlama ve kurumsal kaynakları verimli kullanma eğilimlerini nicel olarak analiz etmeye olanak tanır. Elde edilen veriler, işletmelerin rekabet stratejilerini geliştirmelerine ve eğitim ihtiyaçlarını belirlemelerine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Yenilikçi Rekabet Yaklaşımı Ölçeği, işletmelerin dinamik ve karmaşık küresel pazarlarda hayatta kalmasını ve üstünlük sağlamasını sağlayan stratejik tutumları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, sadece teknolojik yenilikçiliği değil, aynı zamanda organizasyonel adaptasyonu ve kaynakların stratejik yönetimini de içerir.

Ölçek maddeleri, yöneticinin işletmenin “genetik kodlarında” değişiklik yapma, taklit edilemeyen stratejiler geliştirme, entellektüel sermayeye odaklanma ve bilişim teknolojileri ile işletme kaynaklarını hızlıca uyumlaştırma gibi kritik alanlardaki inanç ve yaklaşımlarını kapsar. Bu yapı, yenilik ve rekabetin ayrılmaz bir bütün olduğunu varsayar.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasının geçerlik analizlerine ilişkin ayrıntılı sonuçlar bu özet kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışmasının doğası gereği, yapı geçerliği (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) ile içerik geçerliği çalışmalarının yürütülmüş olması beklenmektedir.

Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten de ölçmeyi amaçladığı yenilikçi rekabet yaklaşımı yapısını tutarlı ve doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için zorunludur. İlgili tam makalede (Kılıç & Oral, 2018), ölçeğin faktör yapısının ve ölçtüğü teorik yapının uygunluğunu gösteren istatistiksel kanıtlar sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen puanların güvenirliği, çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılarak kapsamlı bir şekilde test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin tutarlılığını ve ölçümün kararlılığını göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik çalışmalarında hesaplanan temel istatistikler şunlardır:

• Cronbach alfa güvenirlik katsayısı: Ölçeğin genel iç tutarlılık düzeyini belirlemek için kullanılmıştır.
• Madde analizi: Her maddenin alt-üst %27 gruplarının madde ortalama puanları arasındaki farkı test etmek amacıyla ilişkisiz t testi uygulanmıştır.
• İki yarı güvenirliği: Testin yarılama güvenirliği, Spearman-Brown korelasyon değeri ve Guttman Split-Half değeri hesaplanarak belirlenmiştir.
• Düzeltilmiş madde toplam korelasyonları: Her bir maddenin genel ölçek puanına katkısı ve madde-toplam tutarlılığı incelenmiştir.

Faktör Analizi

Yenilikçi Rekabet Yaklaşımı Ölçeği, bir ‘Geliştirme’ ölçeği olduğu için, yapısının çok boyutluluğunu veya tek boyutluluğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısını destekleyen alt boyutları ortaya çıkarmak ve gereksiz maddeleri elemek için kritik öneme sahiptir.

Tipik olarak, ölçek geliştirme sürecinde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yükleri ve faktör yapısı belirlenir; ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının veriyle uyumu test edilir. Bu süreç, ölçeğin yapı geçerliğinin temelini oluşturur.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Tutum/Yaklaşım Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (5 seçenekli)

Maddeler: Toplam 25 madde.

Derecelendirme Seçenekleri: “kesinlikle katılmıyorum”, “katılmıyorum”, “kararsızım”, “katılıyorum”, “kesinlikle katılıyorum”

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İşletme Yöneticileri.

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir (Çalışan yetişkinler, yöneticilik pozisyonunda olanlar).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde görev yapan işletme yöneticileri üzerinde pilot ve ana çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle toplanan veriler üzerinden psikometrik analizler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, güvenirlik analizi, Cronbach alfa, iç tutarlılık, işletme stratejisi, yöneticilik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Akdeniz Üniversitesi, Antalya, Türkiye (Sorumlu Yazar Mükerrem ATALAY ORAL için).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve telif hakları için Sorumlu Yazar Mükerrem Atalay Oral ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yenilikci-rekabet-yaklasimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kılıç, R., ve Oral, M. A.(2018). İşletme yöneticilerinin yenilikçi rekabet yaklaşımı: Bir ölçek geliştirme çalışması. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, (4), 166-187.

Yenilikçi Rekabet Yaklaşımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Bu maddeler ölçeğin tamamını değil, yalnızca örnek maddeleri temsil etmektedir.

• İşletmeler küresel rekabette yenilikçi ve rekabetçi motifler ile işletmenin genetik kodlarında değişiklik yaparak sürdürülebilir bir sistem oluşturmalıdır.
• Küresel rekabette rekabet üstünlüğü sağlayabilmek için teknoloji transferlerinin doğru şekilde yapılması ve taklit edilemeyen stratejiler geliştirilmesi gerekmektedir.
• Küresel rekabet ortamında işletmelerin kurum değerini yüksek tutabilmesi bilişim teknolojileri ile işletme kaynaklarının hızlı ve verimli bir şekilde uyumlaştırılmasına bağlıdır.
• Küresel rekabette yenilikçi yaklaşım için entellektüel sermaye ile temel yeteneklere odaklanılması gerekmektedir.