Yenilenebilir Enerji Farkındalık Ölçeği

Özet

Yenilenebilir Enerji Farkındalık Ölçeği, Gülüzar Eymur tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Temel amacı, özellikle enerji sistemleri mühendisliği öğrencileri gibi ilgili alanlarda öğrenim gören bireylerin, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik algılarını ve farkındalık düzeylerini belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin sürdürülebilir bir gelecek vizyonu bağlamında yenilenebilir enerjiye dair bilgi, tutum ve inançlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, eğitim programlarının etkinliğini ölçmek ve çevre bilincini artırmaya yönelik müdahalelerin etkisini değerlendirmek için önemli bir psikometri aracı olarak hizmet etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir enerji, enerji farkındalığı, sürdürülebilirlik, algı, ölçek geliştirme, mühendislik eğitimi, çevre bilinci.

Yazarlar

Gülüzar Eymur

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, üniversite düzeyindeki öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynaklarına (güneş, rüzgar, hidroelektrik, jeotermal vb.) yönelik mevcut bilgi ve tutum düzeylerini saptamaktır. Bu saptama, özellikle mühendislik ve fen bilimleri alanlarında eğitim gören öğrencilerin, enerji sistemlerinin geleceği ve sürdürülebilirlik hedefleri konusundaki algılarını derinlemesine incelemeyi hedefler.

Ölçek, aynı zamanda, eğitim fakülteleri ve ilgili bölümler tarafından yürütülen müfredat değişikliklerinin veya özel eğitim programlarının öğrencilerin farkındalık düzeyleri üzerindeki etkilerini ölçmek için bir ön test/son test aracı olarak da kullanılabilir. Bu sayede, sürdürülebilir enerji çözümlerine yönelik eğitimsel yaklaşımların başarısı bilimsel olarak değerlendirilebilir.

Yapı

Yenilenebilir Enerji Farkındalık Ölçeği, bireylerin yenilenebilir enerjiye yönelik hem bilişsel (bilgi düzeyi) hem de duyuşsal (tutum ve inanç) boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Ölçek, tipik olarak aşağıdaki ana bileşenleri kapsar:

• Yenilenebilir Enerji Bilgisi: Farklı yenilenebilir enerji türleri, teknolojileri ve potansiyelleri hakkındaki teknik ve genel bilgi düzeyini ölçer.
• Çevresel Tutum: Yenilenebilir enerjinin çevresel faydalarına ve fosil yakıtların zararlarına yönelik kişisel inanç ve hassasiyeti değerlendirir.
• Sürdürülebilirlik Algısı: Yenilenebilir enerji kullanımının uzun vadeli ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirlik üzerindeki etkisine dair algıları inceler.

Ölçek, bu yapısal bileşenler aracılığıyla, bireylerin sadece ne bildiğini değil, aynı zamanda bu bilgilere karşı nasıl bir tutum sergilediğini ve geleceğe yönelik enerji tercihlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerliğine dair spesifik istatistiksel değerler (‘-‘) belirtilmemiş olsa da, ölçek Eymur (2017) tarafından akademik bir makale kapsamında ölçek geliştirme prosedürleri izlenerek oluşturulmuştur. Bu, ölçeğin yapı geçerliği (construct validity) ve kapsam geçerliği (content validity) açısından uzman görüşleri alınarak ve uygun istatistiksel yöntemler (örneğin, Faktör Analizi) kullanılarak test edildiğini düşündürmektedir.

Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin gerçekten de yenilenebilir enerji farkındalığı yapısını ölçtüğünü ve ilgili teorik çerçeve ile uyumlu olduğunu göstermesi beklenir. Detaylı geçerlik analizleri için, ölçeğin yayınlandığı orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerleri (‘-‘) belirtilmemiştir. Ancak, akademik standartlara uygun olarak geliştirilen bu tip ölçeklerde iç tutarlılık (internal consistency) katsayısının (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmış olması muhtemeldir.

Yüksek bir güvenirlik katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm sonuçlarının zamana yayılan tekrarlarda istikrarlı olduğunu gösterir. Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair detaylı sonuçlar, sorumlu yazarın 2017 tarihli makalesinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, “Geliştirme” türünde bir araç olduğu için, yapısal boyutlarını belirlemek ve maddelerin hangi alt faktörlere yüklendiğini tespit etmek amacıyla keşfedici (Exploratory Factor Analysis – EFA) veya doğrulayıcı (Confirmatory Factor Analysis – CFA) faktör analizlerinin uygulanmış olması kuvvetle muhtemeldir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak desteklemek için kritik öneme sahiptir.

Eymur (2017) çalışmasında, öğrencilerin yenilenebilir enerjiye yönelik algılarının hangi temel faktörler etrafında toplandığı, yani ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu, faktör analizi sonuçları ile açıklanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Akademik araştırmaya özgü geliştirilmiş tutum ve farkındalık ölçeği)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal kaynakta belirtilmemiş olsa da, tutum ölçekleri genellikle Likert tipi dereceleme kullanır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencisi popülasyonuna uygun)

Popülasyon Detayları: Özellikle Enerji Sistemleri Mühendisliği bölümlerinde öğrenim gören üniversite öğrencileri hedeflenmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital formatta sunulabilen bir tutum ve farkındalık ölçme aracıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Yayınlandığı yıl)

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayınlandığı için, genellikle akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda yazarın izni veya atıf yapılması koşuluyla kullanılabilir. Ticari kullanımı veya ücret bilgisi hakkında spesifik bir bilgi kaynakta yer almamaktadır.

İletişim: Ölçeğin kullanım şartları ve izinleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar ile iletişime geçilebilir.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gülüzar Eymur (Muhtemelen Giresun Üniversitesi, ilgili dönemdeki bağlılık adresi).

Kaynaklar

Eymur, G. (2017). Developing energy systems engineering students’ perceptions of renewable energy for sustainable future. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 14 (2), 41-51.

Bu makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: tused.org

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada mevcuttur: yenilenebilir-enerji-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Yenilenebilir Enerji Farkındalık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.