Yenilenebilir Enerji Algısı Anketi

Özet

Yenilenebilir Enerji Algısı Anketi (YEAA), bireylerin yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik bilgi düzeylerini ve genel algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle enerji sürdürülebilirliği, çevre bilinci ve alternatif enerji teknolojileri hakkındaki tutumları değerlendirmek için tasarlanmıştır. 2014 yılında İpekoğlu, Üçgül ve Yakut tarafından geliştirilen bu anket, 16 maddeden oluşmakta olup, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu kanıtlanmıştır. Anket, sosyal psikoloji ve eğitim bilimleri alanlarında enerji politikalarına ve halkın enerji tercihlerine yönelik araştırmalara katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir enerji, enerji algısı, bilgi düzeyi, psikometri, ölçek geliştirme, Cronbach Alfa.

Yazarlar

İpekoğlu, H., Üçgül, İ., Yakut, G.

Amaç

Yenilenebilir Enerji Algısı Anketinin temel amacı, katılımcıların yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki mevcut bilgi düzeylerini, bu kaynaklara yönelik algılarını ve genel tutumlarını nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, özellikle enerji eğitimi programlarının etkinliğini değerlendirmede veya toplumun bu kritik konudaki farkındalık seviyesini belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, akademisyenlere ve politika yapıcılara, halkın yenilenebilir enerjiye adaptasyonunu etkileyen faktörleri anlama konusunda veri sağlamaktadır.

Anketin geliştirilmesi, Türkiye bağlamında yenilenebilir enerjiye yönelik algıyı ölçen geçerli ve güvenilir bir araca olan ihtiyaca yanıt vermiştir. Bu amaç doğrultusunda, enerji politikaları ve çevresel sürdürülebilirlik konularında kamuoyunun nabzını tutmak hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, katılımcıların yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgar, jeotermal vb.) hakkındaki bilişsel bilgi düzeylerini ve bu kaynakların çevresel ve ekonomik etkilerine dair duygusal ve tutumsal değerlendirmelerini ölçen bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, genellikle tek bir genel faktör altında toplanan, Yenilenebilir Enerji Bilgi Düzeyi ve Algısı olmak üzere iki ana bileşeni ölçmektedir. Maddeler, bireylerin enerji tercihlerini ve çevresel sorumluluk anlayışlarını yansıtan ifadelerden oluşur.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde detaylı olarak sunulmuştur. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini belirler. Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları açıkça belirtilmese de, ölçeğin geçerlik analizleri, genellikle yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) yöntemlerini içerir. Geliştiriciler, ölçeğin yenilenebilir enerji algısını ölçme yeteneğinin psikometrik standartlara uygun olduğunu savunmaktadırlar.

Güvenirlik

Yenilenebilir Enerji Algısı Anketi, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahiptir. Yayınlanan çalışmada, ölçeğin güvenirlik analizleri Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak rapor edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı, kabul edilebilir sınırların üzerinde çıkmıştır.

• Ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri: .82 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
• Madde toplam korelasyonları ise .79 ile .87 arasında değişmektedir. Bu yüksek korelasyon değerleri, her bir maddenin genel ölçek puanına anlamlı katkı sağladığını ve ölçek içindeki tutarlılığı pekiştirdiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. 16 maddelik yapının altında yatan boyutları belirlemek için ya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ya da Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, anketin teorik olarak öngörülen yapı ile ampirik veriler arasındaki uyumu incelemeye yardımcı olmuştur. Faktör yüklerinin ve tek boyutluluğun veya çok boyutluluğun tespiti, ölçeğin psikometrik kalitesini belirleyen temel adımlardır.

Araç

Test Türü:

Geliştirme (Özgün Anket)

Format:

Ölçek toplam 16 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme, 5’li Likert tipi ölçek formatında yapılmıştır. Seçenekler şunlardır: “kesinlikle katılmıyorum”, “katılmıyorum”, “kararsızım”, “katılıyorum” ve “kesinlikle katılıyorum”.

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Genel Popülasyon veya Üniversite/Yükseköğretim Öğrencileri (Orijinal çalışmanın örneklemine bağlıdır.)

Yaş Grubu:

Yetişkinler

Popülasyon Detayları:

Ölçek, yenilenebilir enerji konularında bilinçli olabilecek bireylerin algılarını hedef almaktadır.

Test Metodolojisi:

Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, katılımcının öz bildirimine dayalı anket metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Enerji politikaları, çevre bilinci, tutum ölçeği, güvenirlik, kamuoyu algısı, psikolojik ölçüm.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı:

Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Hilal Yakut İpekoğlu (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında yayınlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar (Hilal Yakut İpekoğlu) ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle izin alınması gereklidir.

Kaynaklar

İpekoğlu, H., Üçgül, İ. ve Yakut, G. (2014). Yenilenebilir Enerji Algısı Anketi: Güvenirlik ve geçerliği. Yekarum e-Dergi, (2)3, 20- 26.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: yenilenebilir-enerji-algisi-anketi-toad.pdf

Yenilenebilir Enerji Algısı Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak metinde ölçeğin 16 maddesinin içeriği sunulmamıştır. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme (kesinlikle katılmıyorum’dan kesinlikle katılıyorum’a) ile yanıtlanan toplam 16 maddeden oluşmaktadır.