Üretken Enerji Ölçeği

Özet

Üretken Enerji Ölçeği (ÜEÖ), bireylerin iş veya akademik yaşamlarında sergiledikleri yapıcı ve sonuç odaklı enerji seviyelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe’ye Uyarlama çalışması Bekmezci, Orçanlı ve Boztoprak (2020) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, çalışanların ve öğrencilerin sahip olduğu enerjiyi sadece fiziksel dinçlik bağlamında değil, aynı zamanda hedeflere ulaşma motivasyonu ve aktif katılım boyutuyla ele almaktadır. Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini kanıtlamayı amaçlamıştır.

Çalışma, ölçeğin özgün yapısını koruduğunu göstermek üzere yapısal eşitlik modellemesi ve Faktör Analizi yöntemlerini kullanmıştır. ÜEÖ, örgütsel davranış ve insan kaynakları yönetimi alanlarında çalışan performansı ve verimlilik araştırmaları için güçlü bir temel sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üretken Enerji, İşletme Araştırmaları, Çalışan Verimliliği, Psikometrik Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Örgütsel Davranış.

Yazarlar

Mustafa BEKMEZCİ, Kenan ORÇANLI, Hakan BOZTOPRAK

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin iş ortamında veya genel yaşamlarında sergiledikleri Üretken Enerji düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Özgün ölçek, çalışanların ne kadar aktif, odaklanmış ve sonuç odaklı olduklarını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye kültürüne ve diline uygunluğunu sınayarak, yerel araştırmalarda kullanıma sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, yöneticilere ve araştırmacılara, çalışan motivasyonu, iş performansı ve örgütsel bağlılık gibi kritik örgütsel çıktıları tahmin etmede yardımcı olacak sağlam bir araç sağlamaktadır. Yüksek üretken enerji seviyeleri genellikle artan iş tatmini ve düşük tükenmişlik oranları ile ilişkilidir, bu nedenle ölçüm aracı bu ilişkileri incelemek için hayati öneme sahiptir.

Yapı

Üretken Enerji Ölçeği, psikolojik enerjinin sadece fiziksel değil, bilişsel ve duygusal boyutlarını da kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genel olarak bireyin görevlerini yerine getirme konusundaki istekliliğini, odaklanma yeteneğini ve pozitif duygusal kaynaklarını içerir. Ölçek, bireyin sadece “enerjik” olmasını değil, bu enerjiyi yapıcı ve hedeflenen sonuçlara yönlendirme kapasitesini değerlendirir.

Ölçülen temel yapı, bireyin işine olan yüksek düzeyde bağlılığını ve bu bağlılığı eyleme dökme gücünü temsil ederken, aynı zamanda bireyin iş yaşamında karşılaştığı zorluklara karşı direnç gösterme yeteneği ile de ilişkilidir. Bu psikolojik yapı, iş gücü verimliliğini ve örgütsel etkinliği doğrudan etkileyen merkezi bir unsurdur.

Geçerlik

Bekmezci ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülen geçerlik çalışmasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal çok boyutlu veya tek boyutlu yapısının Türkçe örneklemde de kabul edilebilir uyum indeksleri ile korunduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğinin güçlü olduğunu kanıtlamaktadır.

Ayrıca, ölçeğin teorik olarak ilgili diğer yapılarla (örneğin, iş tatmini, tükenmişlik, performans) korelasyonları incelenerek ölçüt geçerliği sağlanmıştır. Elde edilen bulgular, Üretken Enerji Ölçeği‘nin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü ve diğer benzer yapılarla beklenen yön ve büyüklükte ilişkiler sergilediğini doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada, ölçeğin genel iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir (genellikle kabul edilebilir sınır olan .70’in üzerinde).

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel araştırmalarda tutarlı sonuçlar üretecek güvenilir bir araç olduğunu teyit etmektedir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirliği gibi diğer yöntemler de ölçeğin zaman içinde istikrarlı sonuçlar verdiğini desteklemek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Türkçe Uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin yapısal olarak geçerli olduğunu göstermiştir.

Analiz sonuçları, uyum indekslerinin (örneğin Ki-Kare/serbestlik derecesi oranı, RMSEA, CFI ve TLI) modelin iyi uyum sağladığını gösterdiğini belirtmektedir. Bu bulgular, Üretken Enerji Ölçeği‘nin yapısal geçerliğinin kanıtlanmasında ve kültürler arası aktarımının başarısında kritik bir rol oynamıştır.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation) ve Öz Bildirim Psikometrik Ölçek

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Özgün çalışmada kullanılan derecelendirme formatı geçerlidir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkin Popülasyon, özellikle Kurumsal ve Örgütsel Çalışanlar

Age Group: Yetişkin (18 yaş ve üzeri)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde çalışan bireylerden oluşan örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Katılımcıların kendi enerji ve üretkenlik düzeylerini belirtilen derecelendirme sistemi üzerinden değerlendirdiği öz bildirim metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Üretkenlik, İş Yaşamı, Örgütsel Psikoloji, İş Performansı, Enerji Yönetimi, Psikometri, Örgütsel Bağlılık.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta ORCID bilgisi belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Sorumlu Yazar: Mustafa BEKMEZCİ

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel araştırmalarda veya ticari amaçlarla kullanımı için, sorumlu yazar Mustafa BEKMEZCİ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları ve potansiyel ücretler yazarın takdirindedir.

Makalenin tam metnine ait PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: isarder.org

Kaynaklar

Bekmezci, M., Orçanlı, K., Boztoprak, H. (2020). Üretken Enerji Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12 (3), 2655-2668.

Sorumlu yazar iletişim bilgisi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: uretken-enerji-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Üretken Enerji Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriklerinde açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için Bekmezci, Orçanlı ve Boztoprak (2020) tarafından yayınlanan “Üretken Enerji Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması” başlıklı makalenin incelenmesi gerekmektedir.