Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu

Özet

Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu (YAÖ-LF), orijinal ölçeğin Türk lise öğrencileri popülasyonuna uyarlanması amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, bireylerin yaşamlarında anlamın mevcut olup olmadığını (Anlamın Varlığı) ve bu anlamı aktif olarak arayıp aramadıklarını (Anlam Arayışı) ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 2015 yılında Demirbaş-Çelik ve İşmen-Gazioğlu tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirliği sağlanarak akademik kullanıma sunulmuştur. Toplam 10 maddeden ve 2 alt boyuttan oluşan YAÖ-LF, ergenlik dönemindeki bireylerin Yaşamda Anlam deneyimini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yaşamda Anlam Ölçeği, Lise Formu, Adaptasyon, Geçerlik, Güvenirlik, Ergenlik, Psikometri, Likert ölçeği

Yazarlar

Nur Demirbaş-Çelik, Esin İşmen-Gazioğlu

[quads id=5]

Amaç

Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu’nun temel amacı, lise çağındaki gençlerin yaşamlarında algıladıkları anlam düzeyini ve bu anlamı bulma çabalarını standardize edilmiş bir şekilde ölçmektir. Ergenlik dönemi, kimlik arayışı ve varoluşsal sorgulamaların yoğunlaştığı kritik bir evre olduğundan, bu ölçek, gençlerin psikolojik iyi oluşları ve varoluşsal yönelimleri hakkında derinlemesine bilgi sağlamayı hedefler.

Ölçek, orijinal formunun kültürel ve dilsel adaptasyonunu sağlayarak, Türk lise öğrencilerinin bağlamında psikometrik özelliklerinin doğrulanmasını amaçlamıştır. Bu sayede, Türkiye’deki akademik çalışmalar ve ruh sağlığı uygulamaları için güvenilir bir ölçüm aracı sunulmuştur.

Yapı (Construct)

Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu, literatürde yaygın kabul gören iki temel boyutu ölçmektedir:

• Yaşamda Anlamın Varlığı: Bireyin yaşamının amaç, değer ve önem taşıdığına dair mevcut algısını ifade eder. Bu boyut, kişinin yaşamındaki anlamlı unsurların farkında olma derecesini yansıtır.
• Yaşamda Anlam Arayışı: Bireyin yaşamının anlamını bulmak veya netleştirmek için gösterdiği aktif çabaları, motivasyonu ve arzuyu ifade eder. Bu boyut, henüz anlamı bulamamış ancak bu yönde yoğun bir keşif sürecinde olan bireylerin durumunu değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı Geçerlik çalışmasında, iki faktörlü yapının Türk lise öğrencileri üzerindeki uyumu Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Elde edilen uyum indeksleri, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu göstermiştir.

Uyum indeksleri için belirlenen kabul edilebilir ve iyi uyum kriterleri şunlardır:

• İyi Uyum Kriterleri: GFI (Goodness of Fit Index) ve CFI (Comparative Fit Index) değerlerinin 0.95’in üzerinde olması; SRMR (Standardized Root Mean Square Residual) ve RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) değerlerinin 0.05’in altında olması.
• Kabul Edilebilir Uyum Kriterleri: GFI ve CFI değerlerinin 0.90’ın üzerinde olması; SRMR’nin 0.10’un, RMSEA’nın ise 0.08’in altında olması. Yapılan analizler, ölçeğin orijinal iki faktörlü yapısını koruyarak Türk kültürüne başarılı bir şekilde uyarlandığını teyit etmiştir.

Güvenirlik

YAÖ-LF’nin güvenirlik analizleri hem iç tutarlılık (içsel güvenirlik) hem de zamana bağlı istikrar (test-tekrar test güvenirliği) açısından değerlendirilmiştir.

İç Tutarlılık (Cronbach’s Alpha):

• Yaşamda Anlamın Varlığı alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) 0.79 olarak saptanmıştır.
• Yaşamda Anlam Arayışı alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) 0.84 olarak saptanmıştır.

Test-Tekrar Test Güvenirliği:

Ölçeğin zamansal istikrarını belirlemek amacıyla, 30 lise öğrencisine iki hafta arayla uygulama yapılmıştır. İki uygulama arasındaki korelasyon katsayıları yüksek bulunmuştur:

• Yaşamda Anlamın Varlığı boyutu için korelasyon katsayısı: 0.82.
• Yaşamda Anlam Arayışı boyutu için korelasyon katsayısı: 0.80.

Bu sonuçlar, ölçeğin lise popülasyonunda yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve zamana karşı güçlü bir istikrara sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, toplamda 10 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler iki temel alt boyuta ayrılmıştır. Bu yapı, uyarlama çalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile doğrulanmıştır.

Faktör yapısı aşağıdaki gibidir:

• Yaşamda Anlamın Varlığı Alt Boyutu: 5 maddeden oluşmaktadır. Bu faktör, bireyin hayatında halihazırda deneyimlediği anlamı temsil eder.
• Yaşamda Anlam Arayışı Alt Boyutu: 5 maddeden oluşmaktadır. Bu faktör, bireyin yaşamına anlam katacak amaçları aktif olarak araştırma sürecini temsil eder.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Maddeler ve Derecelendirme: Toplam 10 madde, 7’li Likert derecelendirme.

Derecelendirme Şeması: 1 = kesinlikle doğru değil; 7 = kesinlikle doğru.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ergenler (Lise Öğrencileri)

Yaş Grubu: Genellikle 14-18 yaş arası

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki lise öğrencileri örneklemi üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Psikometrik uyarlama ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile yapısal geçerliğin incelenmesi; Cronbach’s Alpha ve test-tekrar test korelasyonu ile güvenirliğin belirlenmesi.

Anahtar Kelimeler

Anlamın Varlığı, Anlam Arayışı, Ergenlik Psikolojisi, Varoluşsal Psikoloji, Psikometrik Özellikler, DFA, Güvenirlik Katsayısı

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nur Demirbaş-Çelik

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi belirtilmemiştir.

Adaptasyon Yılı: 2015

Referanslar

YAÖ-LF’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasına dair temel referans aşağıdadır:

Demirbaş-Çelik, N. ve İşmen-Gazioğlu, E. (2015). Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu: Türkçe geçerlik ve güvenirliği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 42-60.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yasamda-anlam-olcegi-lise-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Yaşamda Anlam Ölçeği Lise Formu Maddeleri

Ölçek 2 alt boyutta toplam 10 maddeden oluşmaktadır. Cevaplar 7’li Likert tipinde (1=kesinlikle doğru değil – 7=kesinlikle doğru) derecelendirilir.

• Yaşamda anlamın varlığı (5 m): Yaşamımın anlamının farkındayım.
• Yaşamda anlam arayışı (5 m): Yaşamımın anlamlı olduğunu bana hissettirecek bir şeyler arıyorum.