Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi

Özet

Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi, yüksek lisans tezi kapsamında 2020 yılında Mehtap Demir tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu anket, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında görev yapan öğretmenlerin, okullarında bulunan yabancı uyruklu öğrencilerin karşılaştığı sorunlara dair algılarını, deneyimlerini ve görüşlerini sistematik bir şekilde toplamayı amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme türünde olup, öğretmenlerin bu özel öğrenci grubunun akademik, sosyal, kültürel ve adaptasyon süreçlerindeki zorluklara yönelik profesyonel bakış açılarını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen görüşleri, yabancı uyruklu öğrenciler, göçmen öğrenciler, okul adaptasyonu, öğrenci sorunları, Milli Eğitim, anket geliştirme.

Yazarlar

Mehtap Demir

Amaç

Anketin temel amacı, Türkiye’deki devlet okullarında artan yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları çok boyutlu sorunları, bu sorunlarla doğrudan muhatap olan öğretmenlerin perspektifinden incelemektir. Bu araç, öğretmenlerin dil engelleri, kültürel farklılıklar, akademik uyum ve sosyal entegrasyon gibi konularda ne tür zorluklar gözlemlediğini belirleyerek, eğitim politikaları ve okul yönetimleri için somut veri sağlamayı hedeflemektedir.

Geliştirilen bu anket, öğretmenlerin mevcut eğitim sisteminin göçmen öğrencilere yönelik yeterliliğine dair eleştirel görüşlerini ölçmeye ve bu öğrencilerin başarılı bir şekilde eğitime devam edebilmeleri için gerekli olan destek mekanizmalarına ışık tutmaya odaklanmıştır.

Yapı

Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi, öğretmenlerin algılarını değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin temel psikolojik yapısı, öğretmenlerin göçmen öğrenci sorunlarına ilişkin tutumları ve bu sorunların çözümüne yönelik yeterlik algıları etrafında şekillenmiştir.

Tipik olarak, bu tür anketler, yabancı öğrencilerin sorunlarını birden fazla alt boyutta ele alır. Ölçülen ana yapılar şunları içerebilir:

  • Akademik Sorunlar: Okuma yazma seviyesi, ders başarısızlığı, önceki eğitim eksiklikleri.
  • Sosyal ve Kültürel Uyum Sorunları: Okul arkadaşlarıyla iletişim, kültürel çatışmalar, dışlanma hissi.
  • Dil ve İletişim Sorunları: Türkçe yeterliliği, dersleri takip etme zorluğu.
  • Yönetimsel ve Aile Kaynaklı Sorunlar: Velilerle iletişim zorlukları, bürokratik engeller.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında (Demir, 2020), geçerlik çalışmasına dair özet bir bilgi sunulmamış olsa da, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapılmış olması beklenmektedir. Geçerlik çalışmalarının tipik olarak kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile madde havuzunun uygunluğunun değerlendirilmesi) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile ölçeğin teorik yapıyı ölçüp ölçmediğinin belirlenmesi) içermesi muhtemeldir.

Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, geliştirme sürecinde genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak ölçeğin alt boyutlarının belirlenmiş olduğu varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar için ana referans kaynağına başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Sunulan özet bilgide güvenirlik katsayısına dair herhangi bir veri bulunmamaktadır. Ancak yeni geliştirilen psikometrik araçlarda, iç tutarlılığın kanıtlanması amacıyla güvenirlik analizleri zorunludur. Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach Alfa (α) katsayısının hesaplanmış olması beklenir.

Yüksek lisans tezlerinde, kabul edilebilir bir iç tutarlılık seviyesi elde etmek amacıyla maddeler üzerinde düzeltmeler yapılmış ve Cronbach Alfa değerinin genellikle .70 veya üzeri bir değerde rapor edilmiş olması güçlü bir ihtimaldir. Güvenirlik çalışmalarının test-tekrar test yöntemlerini de içermesi, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verip vermediğini gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşaması, genellikle ölçülen yapının boyutlarını ortaya çıkarmak için faktör analizini gerektirir. Akdeniz Üniversitesi bünyesinde hazırlanan bu tezde, öğretmen görüşlerinin hangi alt kategoriler altında toplandığını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak madde gruplamaları yapılmıştır.

Faktör analizinin sonuçları, anketin kaç alt boyuttan oluştuğunu, her bir boyutun varyansa ne kadar katkıda bulunduğunu ve maddelerin faktör yüklerini göstermektedir. Bu analizler, öğretmenlerin yabancı öğrencilerin sorunlarını algılayış biçimlerinin tek bir genel faktörden ziyade, dil, sosyal uyum ve akademik zorluklar gibi ayrık faktörlerden oluştuğunu destekleyebilir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni Geliştirilmiş Anket/Ölçek)

Format: Görüş toplama anketi, muhtemelen Likert tipi derecelendirme içermektedir (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak anket formatı bunu gerektirir).

Mevcut Dil: Türkçe (tr)

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Çalışan yetişkinler (Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında görev yapan, yabancı uyruklu öğrenci popülasyonuyla çalışan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Nicel araştırma metodolojisi ile geliştirilmiş, öğretmenlerin belli sorun alanlarına ilişkin katılımlarını veya sıklık algılarını ölçen maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Göçmen eğitimi, öğretmen görüşleri, okul yönetimi, kültürel adaptasyon, Akdeniz Üniversitesi, eğitim araştırmaları, anket.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Mehtap Demir (2020 itibarıyla Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu anket, bir yüksek lisans tezi çalışmasının ürünü olduğu için, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle ücret talep edilmemektedir. Kullanım izni, sorumlu yazar Mehtap Demir ve tezin bağlı olduğu Akdeniz Üniversitesi tarafından belirlenmelidir. Testin geliştirme ve uygulama yılı 2020‘dir.

Orijinal çalışma, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.

Kaynaklar

Demir, M. (2020). Milli eğitime bağlı devlet okullarında yabancı uyruklu öğrencilerin sorunlarına ilişkin öğretmen görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi, Antalya.

Anketin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

yabanci-uyruklu-ogrencilerin-sorunlarina-iliskin-ogretmen-gorusleri-anketi-toad.pdf

Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, özet kaynak içerikte sunulmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için lütfen referans verilen Mehtap Demir (2020) başlıklı yüksek lisans tezine veya yukarıda bağlantısı verilen PDF dokümanına başvurunuz.

Cite this article

memjavad (2025). Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-uyruklu-ogrencilerin-sorunlarina-iliskin-ogretmen-gorusleri-anketi/

memjavad. "Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-uyruklu-ogrencilerin-sorunlarina-iliskin-ogretmen-gorusleri-anketi/.

memjavad. "Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-uyruklu-ogrencilerin-sorunlarina-iliskin-ogretmen-gorusleri-anketi/.

memjavad (2025) 'Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-uyruklu-ogrencilerin-sorunlarina-iliskin-ogretmen-gorusleri-anketi/.

[1] memjavad, "Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Yabancı Uyruklu Öğrencilerin Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri Anketi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF