Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği (ÖBÖY-ÖGÖ)

Özet

Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği (ÖBÖY-ÖGÖ), öğretmenlerin öğrencilerin akademik başarısı ve öğrenme süreçlerine dair sahip oldukları algıları ve inançları ölçmek amacıyla 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Eğitim alanında yapılan araştırmalarda, öğretmen görüşlerinin öğretim stratejilerini ve sınıf içi etkileşimleri önemli ölçüde etkilediği bilinmektedir. Bu ölçek, öğretmenlerin öğrenci başarısını etkileyen faktörlere (içsel/dışsal, değiştirilebilir/değiştirilemez) yönelik atıflarını ve tutumlarını yapılandırılmış bir biçimde değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, özellikle eğitim psikolojisi ve öğretmen yeterliliği araştırmalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen görüşleri, öğrenci başarısı, öğrenme, öğretmen yeterliliği, atıf teorisi, ölçek geliştirme, eğitim araştırmaları, ÖBÖY-ÖGÖ.

Yazarlar

Kamil Arif Kırkıç, Eda Aydın, Ömer Yahşi.

Amaç

ÖBÖY-ÖGÖ’nün temel amacı, öğretmenlerin öğrencilerin akademik performansı ve öğrenme süreçlerine ilişkin sahip oldukları inanç sistemlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek standart bir araç sunmaktır. Bu ölçek, öğretmenlerin öğrenme ortamına, öğrenci potansiyeline ve kendi öğretme yeteneklerine dair sahip oldukları algıları nicel verilerle ortaya koyarak, eğitim politikalarının ve mesleki gelişim programlarının bu algılar doğrultusunda şekillendirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin öğrencilerin başarısızlığını veya başarısını ne gibi faktörlere atfettiklerini anlamak için kritik öneme sahiptir. Bu görüşlerin anlaşılması, öğretmenlerin motivasyonel yaklaşımlarını, geri bildirim verme biçimlerini ve sınıf yönetimi stillerini doğrudan etkilemektedir.

Yapı

Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği, öğretmenlerin algılarını çok boyutlu bir yapı içinde incelemektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğretmenlerin öğrenci başarısı üzerindeki kişisel kontrol, öğrencinin çabası, yeteneği, çevresel faktörler ve öğretim yöntemlerinin etkisi gibi farklı atıf ve inanç alanlarını kapsamaktadır.

Geliştirme aşamasında, ölçeğin kavramsal çerçevesi, sosyal bilişsel teori ve atıf teorisi gibi ilgili psikolojik kuramlara dayanarak oluşturulmuştur. Bu teorik zemin, öğretmenlerin inançlarının sadece kişisel değil, aynı zamanda bağlamsal ve sosyal faktörlerden de etkilendiğini varsayar. Ölçek, bu karmaşık inanç sistemini ayrıştırarak alt boyutlar halinde değerlendirmeyi mümkün kılmaktadır.

Geçerlik

ÖBÖY-ÖGÖ’nün geçerlik çalışmaları, ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak yürütülmüştür. Orijinal çalışmada, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik kanıtları aranmıştır. Kaynakçada spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yapı geçerliğinin sağlanması için genellikle uzman görüşü alınarak kapsam geçerliği ve Faktör Analizi kullanılarak yapı geçerliği incelenmiştir.

Ölçeğin detaylı geçerlik sonuçları (örneğin, yakınsak ve ayrışık geçerlik bulguları), 2020 yılında yayımlanan hakemli makalede yer almaktadır. Araştırmacılar, ölçeğin öğretmen görüşlerini temsil etme yeteneğinin güçlü olduğunu savunmaktadırlar.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. ÖBÖY-ÖGÖ’nün güvenirlik çalışmaları kapsamında, iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) hesaplanması beklenir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Orijinal kaynakta spesifik bir güvenirlik değeri sunulmamış olsa da, bir geliştirme çalışması olarak ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılır. Detaylı güvenirlik raporları, test-tekrar test güvenilirliği veya eşdeğer form güvenilirliği gibi ek bilgileri içerebilir ve bu bilgilere erişim için makalenin tamamının incelenmesi gerekmektedir.

Faktör Analizi

Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği’nin yapısal boyutlarını belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Yeni geliştirilen ölçeklerde genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu ve maddelerin bu boyutlara dağılımı tespit edilir. Bu analiz, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek için esastır.

Faktör Analizi sonuçları, öğretmen görüşlerinin tek bir genel faktörden ziyade, farklı bileşenlerden (örneğin, öğrenci yeteneğine atıf, öğretmenin etkililiğine atıf) oluştuğunu ortaya koymuş olmalıdır. Bu alt faktörler, ölçeğin daha nüanslı ve detaylı değerlendirmeler yapmasına olanak tanır.

Araç

Test Türü:

Geliştirme (Developmental Scale)

Format:

Derecelendirme ölçeği formatında (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır).

Mevcut Dil:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Öğretmenler.

Yaş Grubu:

Çalışan yetişkinler (Öğretmenlik mesleğini icra edenler).

Popülasyon Detayları:

Türkiye’deki farklı kademelerde görev yapan öğretmenler (İlk, orta veya lise öğretmenleri olabilir, detaylar makalede yer almaktadır).

Test Metodolojisi:

Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital ortamda doldurulabilen standart bir anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, öğretmen inançları, öğretmen görüşleri, akademik başarı, psikoloji, pedagoji, İZÜ Eğitim Dergisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar:

Kamil Arif Kırkıç

Yazar ORCID Tanımlayıcı:

Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri:

[email protected] (Sorumlu Yazar İletişimi)

Yazışma Adresi:

Detaylı kurumsal adres mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve genellikle eğitim araştırmalarında kullanılması için yazar iznine tabi olabilir. Ticari amaçlı kullanımlar için yazarların ve yayıncı kuruluşun (İZÜ Eğitim Dergisi) onayı gereklidir.

Test Yılı: 2020.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir; ancak her kullanım öncesinde sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Referanslar

1. Kırkıç, K. A., Aydın, E. ve Yahşi, Ö. (2020). Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği (ÖBÖY-ÖGÖ). İZÜ Eğitim Dergisi, 2 (3) 137-154. DOI: 10.46423/izujed.732823

2. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

3. Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrencilerin-basarisina-ve-ogrenmesine-yonelik-ogretmen-gorusleri-olcegi-oboy-ogo-toad.pdf

Öğrencilerin Başarısına ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği (ÖBÖY-ÖGÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Kırkıç, Aydın ve Yahşi (2020) tarafından yayımlanan orijinal bilimsel makaleye başvurunuz.