Table of Contents
Özet
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği, Ömer Faruk Kadan tarafından 2020 yılında hazırlanan doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma becerisine yönelik sahip oldukları duyuşsal eğilimleri ve tutumları belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci, yazarın tez çalışmasında uyguladığı 5E öğrenme modelinin, öğrencilerin yazmaya yönelik tutum ve becerileri üzerindeki etkisini ölçmek için kritik bir bileşen olarak ortaya çıkmıştır.
Ölçek, yabancı dil öğretimi bağlamında yazma edinimine karşı öğrencilerin motivasyon düzeylerini, algılarını ve duygusal tepkilerini nicel olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçeğin detaylı psikometrik özellikleri ve faktör yapısı, ilgili doktora tezinde (Kadan, 2020) detaylıca sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Yazma Becerisi, Tutum Ölçeği, Yabancı Dil Olarak Türkçe, 5E Öğrenme Modeli, Duyuşsal Alan, Dil Öğretimi.
Yazarlar
Ömer Faruk Kadan
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, Türkçeyi Yabancı Dil olarak öğrenen bireylerin, dil öğreniminin önemli bir bileşeni olan yazma becerisine karşı geliştirdikleri tutumları ölçmektir. Bu tutumlar, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki motivasyonlarını, öz yeterlik inançlarını ve yazma faaliyetlerine katılma isteklerini yansıtması açısından eğitim araştırmaları için kritik öneme sahiptir.
Ölçek, özellikle deneysel çalışmaların bir parçası olarak, farklı öğretim yöntemlerinin (örneğin, 5E öğrenme modeli) öğrencilerin yazma tutumları üzerindeki etkilerini karşılaştırmak ve değerlendirmek için geliştirilmiştir. Elde edilen veriler, öğretmenlere ve müfredat geliştiricilere, yazma öğretiminde öğrencilerin duyuşsal ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verecek stratejiler oluşturmada rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Yapı
Ölçek, psikolojik bir yapı olarak “Yabancı Dil Öğreniminde Yazmaya Yönelik Tutum”u ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya beceriye karşı gösterdiği olumlu veya olumsuz duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerin organize bir bütünüdür. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin yazma eylemini ne kadar sevdiği, yazma görevlerinden ne kadar kaçındığı veya keyif aldığı gibi duyuşsal boyutları hedef alır.
Ölçek maddeleri, öğrencilerin yazma faaliyetlerine yükledikleri değeri, yazma sürecine ilişkin kaygı düzeylerini ve yazılı iletişime karşı genel motivasyonlarını kapsayan alt boyutlardan oluşmaktadır (detaylı faktör yapısı doktora tezinde yer almaktadır). Bu yapı, yabancı dil öğreniminde duyuşsal faktörlerin akademik başarı üzerindeki güçlü etkisini incelemeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak doktora tezinde (Kadan, 2020) yer almaktadır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı (yazmaya yönelik tutum) ne derece doğru ölçtüğünü gösterir.
Kapsam ve yapı geçerliği çalışmaları, genellikle uzman görüşleri ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak yürütülmüştür. Ölçeğin, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma tutumlarını geçerli bir şekilde yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır, ancak spesifik katsayılar için teze başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Güvenirlik, ölçeğin tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanarak tez çalışması sırasında rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle benzer sonuçlar ürettiğini gösterir.
Kadan (2020) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin yabancı dil bağlamında yazma tutumunu ölçmek için yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirtilmiştir. Güvenirlik değerlerinin tam raporu için tezin ilgili bölümlerine bakılmalıdır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik boyutları veya faktörleri temsil ettiğini ortaya koyar. Geliştirme ölçeği olduğu için, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olması muhtemeldir.
Faktör analizi sonuçları, Yazma Becerisine Yönelik Tutum yapısının hangi alt boyutlardan (örneğin, “Yazmaya Karşı İlgi”, “Yazma Kaygısı”, “Yazmanın Önemi”) oluştuğunu ve bu maddelerin yapısal olarak ne kadar iyi yüklendiğini göstermektedir. Bu detaylı yapı bilgisi, ölçeğin teorik temellerini güçlendirmektedir.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: Likert Tipi (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert formatındadır.)
Language Available: Türkçe
Population Group: Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenen Öğrenciler
Age Group: Genellikle üniversite düzeyinde veya ileri düzey dil kursu öğrencileri (Yetişkin/Genç Yetişkin)
Population Details: Ölçek, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde yürütülen doktora tezi kapsamında oluşturulmuş olup, hedef kitlesi TÖMER veya benzeri kurumlarda Türkçe öğrenen yabancı uyruklu öğrencilerdir.
Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir tutum ölçeğidir.
Anahtar Kelimeler
Tutum, Yabancı Dil Eğitimi, Yazma Becerisi, Tutum Ölçeği, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi (TFYDÖ), Psikometri.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, akademik bir çalışma (doktora tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için doğrudan sorumlu yazar Ömer Faruk Kadan ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin geliştirildiği ve ilk kez kullanıldığı yıl 2020‘dir. Ölçeğin ticari bir kullanım ücreti olup olmadığı bilgisi kaynakta yer almamaktadır, ancak akademik araştırmalarda genellikle yazar izniyle ücretsiz olarak kullanılmaktadır.
Referanslar
Kadan, Ö.F. (2020). 5e öğrenme modelinin türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazmaya yönelik tutum ve yazma becerilerine etkisi [Doktora tezi]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
Bu teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim mümkündür: tez.yok.gov.tr.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yabanci-dil-olarak-turkce-ogretiminde-yazma-becerisi-tutum-olcegi-toad.pdf
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. Ölçek maddeleri kaynakta paylaşılmamıştır. Madde içerikleri için yazarın doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogretiminde-yazma-becerisi-tutum-olcegi/
memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogretiminde-yazma-becerisi-tutum-olcegi/.
memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogretiminde-yazma-becerisi-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogretiminde-yazma-becerisi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Yazma Becerisi Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.